Μια νέα έρευνα δείχνει ότι οι προσδοκίες μπορούν να μεταβάλουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη γεύση, καθώς ο εγκέφαλος ξεχωρίζει τη ζάχαρη από τα γλυκαντικά. Οι συμμετέχοντες απόλαυσαν περισσότερο ένα ρόφημα όταν θεωρούσαν πως είχε ζάχαρη, ακόμη και όταν στην πραγματικότητα περιείχε γλυκαντικό, σύμφωνα με ερευνητές του Radboud University και άλλων πανεπιστημιακών ομάδων.
Η αντίληψη αυτή συνδέθηκε με ενεργοποίηση εγκεφαλικών περιοχών του συστήματος ανταμοιβής. Τα αποτελέσματα μπορεί να αξιοποιηθούν σε διατροφικές παρεμβάσεις, καθώς υποδεικνύουν ότι η προβολή των θρεπτικών αξιών ενδέχεται να ενισχύσει καλύτερες διατροφικές επιλογές.
Μπορεί η πεποίθηση ότι ένα ρόφημα περιέχει ζάχαρη ή γλυκαντικό να αλλάξει το πόσο νόστιμο μας φαίνεται; Νέα μελέτη απαντά καταφατικά, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο που έχει ο εγκέφαλος.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο JNeurosci. Την έρευνα διεξήγαγαν η Elena Mainetto από το Radboud University, η Margaret Westwater από το University of Oxford και συνεργάτες τους από το University of Cambridge.
Οι ερευνητές μελέτησαν 99 υγιείς ενήλικες, με μέση ηλικία τα 24 έτη, οι οποίοι είχαν παρόμοια αντίληψη για τη ζάχαρη και τα τεχνητά γλυκαντικά. Οι περισσότεροι ανέφεραν ότι τους άρεσαν στον ίδιο βαθμό και οι δύο επιλογές.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες άλλαξαν τις προσδοκίες των συμμετεχόντων για το περιεχόμενο κάθε ροφήματος, με αποτέλεσμα να παρατηρηθούν εντυπωσιακές διαφοροποιήσεις.
- Όταν οι συμμετέχοντες νόμιζαν, ενώ αυτό δεν ίσχυε, ότι έπιναν ρόφημα με τεχνητό γλυκαντικό, τους άρεσε λιγότερο το ρόφημα που στην πραγματικότητα περιείχε ζάχαρη.
- Αντίθετα, η απόλαυση αυξανόταν όταν πίστευαν ότι το ρόφημα είχε ζάχαρη, ακόμη και στις περιπτώσεις που περιείχε γλυκαντικό.
Η μεγαλύτερη ευχαρίστηση καταγράφηκε παράλληλα με εντονότερη δραστηριότητα σε περιοχή του εγκεφάλου που συμμετέχει στο σύστημα ανταμοιβής: τον ντοπαμινεργικό μέσο εγκέφαλο.
«Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι αυτή η περιοχή του εγκεφάλου επεξεργάζεται την αυξημένη θρεπτική ή θερμιδική αξία των γλυκών γεύσεων, υποστηρίζοντας ευρήματα από μελέτες σε τρωκτικά που δείχνουν ότι η περιοχή αυτή είναι σημαντική για την αναζήτηση ζάχαρης.», εξηγεί η Margaret Westwater:
Πώς μπορούν να αξιοποιηθούν τα ευρήματα στη διατροφή
Η έρευνα φανερώνει ότι οι προσδοκίες επηρεάζουν καθοριστικά τόσο τη συμπεριφορά όσο και τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τη γλυκιά γεύση.
Η Westwater αναφέρεται στις πιθανές χρήσεις των ευρημάτων για διατροφικές παρεμβάσεις: «Αν δώσουμε έμφαση στο ότι οι πιο υγιεινές εναλλακτικές είναι “πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά” ή έχουν “ελάχιστα πρόσθετα σάκχαρα”, αυτό μπορεί να δημιουργήσει πιο θετικές προσδοκίες σε σχέση με όρους όπως “δίαιτα” ή “χαμηλές θερμίδες”.»
Συμπληρώνει: «Αυτό ενδέχεται να βοηθήσει τους ανθρώπους να ευθυγραμμίσουν τις διατροφικές τους επιλογές με την προτίμηση του εγκεφάλου για θερμίδες, υποστηρίζοντας παράλληλα την αλλαγή συμπεριφοράς.»
Ο εγκέφαλος «δοκιμάζει» τη γεύση πριν από τη γλώσσα
Τα ευρήματα δεν αποτελούν εντελώς νέα δεδομένα για την κλινική πράξη, προσφέρουν όμως σημαντικές νευροεπιστημονικές ενδείξεις: η γευστική εμπειρία επηρεάζεται όχι μόνο από τη χημεία, αλλά και από τις προσδοκίες.
Με άλλα λόγια, πριν ακόμη γευτούμε κάτι, ο εγκέφαλος ενδέχεται να έχει ήδη «αποφασίσει» πόσο θα μας αρέσει. Η διαπίστωση αυτή μπορεί να αποδειχθεί σημαντική για την ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών τρόπων βελτίωσης της διατροφής και της δημόσιας υγείας.
Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης
- Η νέα έρευνα δείχνει ότι οι προσδοκίες μεταβάλλουν τη γευστική εμπειρία και ότι ο εγκέφαλος διακρίνει τη ζάχαρη από τα γλυκαντικά.
- Οι συμμετέχοντες απολάμβαναν περισσότερο το ρόφημα όταν πίστευαν ότι περιείχε ζάχαρη, ακόμη και αν είχε γλυκαντικό.
- Η αντίληψη αυτή συνδέθηκε με την ενεργοποίηση εγκεφαλικών περιοχών που συμμετέχουν στο σύστημα ανταμοιβής.
- Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η ανάδειξη των θρεπτικών αξιών μπορεί να βελτιώσει τις διατροφικές επιλογές.
- Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη σημασία των προσδοκιών για τη γεύση και θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διαμόρφωση στρατηγικών δημόσιας υγείας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/oi-prosdokies-mas-allazoyn-ti-geysi-pos-o-egkefalos-kanei-diakriseis-metaxy-zacharis-kai-glykantikon/21769
