Η ανάκληση των ονείρων δεν είναι ίδια για όλους: μπορεί να σχετίζεται με την προσωπικότητα, την ηλικία, τα μοτίβα ύπνου και την εποχή του χρόνου. Πρόσφατη έρευνα αναφέρει ότι όσοι βλέπουν θετικά τα όνειρά τους ή αφήνουν το μυαλό τους να περιπλανιέται, είναι πιθανότερο να τα θυμούνται.
Παράλληλα, ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα όνειρα όσο κοιμόμαστε συνδέεται με την εδραίωση των αναμνήσεων και την επεξεργασία των συναισθημάτων. Τα αποτελέσματα της μελέτης ενδέχεται να διευρύνουν τις γνώσεις για τη σύνδεση των ονείρων με την ψυχική υγεία και τη συνείδηση.
Έχετε αναρωτηθεί γιατί ορισμένοι ξυπνούν έχοντας ολοζώντανες ιστορίες από τα όνειρά τους, ενώ άλλοι δεν συγκρατούν τίποτα; Νεότερη έρευνα υποδεικνύει ότι η ανάκληση των ονείρων δεν είναι τυχαία, αλλά σχετίζεται με έναν σύνθετο συνδυασμό παραγόντων: από την προσωπικότητα και τις συνήθειες ύπνου μέχρι την εποχή.
Γιατί κάποιοι θυμούνται τα όνειρά τους τη νύχτα και άλλοι όχι
Η ανάμνηση ονείρων είναι συνηθισμένη, ωστόσο διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Εσείς μπορεί να συγκρατείτε τα περισσότερα από όσα διαδραματίζονται στα όνειρά σας, ενώ κάποιος άλλος να θυμάται ελάχιστες μόνο λεπτομέρειες. «Η ικανότητα να θυμάται κανείς τα όνειρα μπορεί να εξαρτάται από ένα ευρύ φάσμα παραγόντων όπως η προσωπικότητα, η δημιουργικότητα, η ψυχική κατάσταση, οι γνωστικές λειτουργίες καθώς και τα σωματικά συμπτώματα», επισημαίνει μελέτη στο Acta Biomed, η οποία δημοσιεύτηκε στη National Library of Medicine.
«Η πιθανότητα ανάκλησης του περιεχομένου ενός ονείρου προβλεπόταν από την ηλικία και την ευαλωτότητα σε παρεμβολές. Επιπλέον, η ανάκληση ονείρων φάνηκε να επηρεάζεται από τις νυχτερινές αλλαγές στα πρότυπα ύπνου και παρουσίασε εποχικές διακυμάνσεις».
Πώς εξηγείται ότι θυμόμαστε ή ξεχνάμε τα όνειρά μας
Νεότερες μελέτες συνδέουν το αν θυμόμαστε ένα όνειρο με τον τρόπο που ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις μνήμες στον ύπνο. Τα όνειρα φαίνεται να σχετίζονται με την εδραίωση της μνήμης και την επεξεργασία των συναισθημάτων: ο εγκέφαλος αναδιοργανώνει εμπειρίες και συναισθήματα από την καθημερινότητά μας.
Το περιεχόμενο των ονείρων ενδέχεται να περιέχει κομμάτια πρόσφατων αναμνήσεων, καθώς στη διάρκεια του ύπνου ο εγκέφαλος επανενεργοποιεί πολλές μνήμες, σύμφωνα με μελέτες. Παρ’ όλα αυτά, οι αναμνήσεις των ονείρων καταγράφονται συνήθως αδύναμα, αφού το σύστημα επεισοδιακής μνήμης του εγκεφάλου λειτουργεί διαφορετικά όταν κοιμόμαστε.
Έτσι, πολλά όνειρα χάνονται σύντομα, εκτός αν ξυπνήσουμε αμέσως μόλις τελειώσουν.
Κύρια ευρήματα από πρόσφατες μελέτες
- Τα όνειρα ενδέχεται να συμβάλλουν στην επεξεργασία των συναισθηματικών αναμνήσεων και στον περιορισμό της έντασής τους.
- Όσο διαρκεί ο ύπνος, ο εγκέφαλος μπορεί να ενεργοποιεί ξανά και να συνδυάζει διάφορες μνήμες, οι οποίες ίσως ενσωματωθούν στα όνειρα.
- Είναι πιθανότερο να θυμηθεί κάποιος ένα όνειρο αν ξυπνήσει την ώρα που το βλέπει ή αμέσως μετά.
- Οι διαφορές μεταξύ των ανθρώπων στα εγκεφαλικά δίκτυα που σχετίζονται με τη φαντασία και τη γνωστική λειτουργία ενδέχεται να εξηγούν γιατί κάποιοι θυμούνται συχνότερα τα όνειρά τους.
Ανάκληση ονείρων: Τι είναι και πώς λειτουργεί
Ειδικότερα, η ανάκληση ονείρων ήταν καλύτερη σε όσους είχαν θετική άποψη για τα όνειρά τους, αλλά και σε εκείνους που άφηναν το μυαλό τους να περιπλανιέται. Η καλύτερη ανάκληση συνδέθηκε επίσης με ύπνο που ήταν ελαφρύς και διαρκούσε περισσότερο.
Οι ερευνητές κατέγραψαν ακόμη «υψηλότερη ανάκληση σε νεότερα άτομα και σε γυναίκες». Παράλληλα, τα όνειρα ανακαλούνταν λιγότερο συχνά το φθινόπωρο και τον χειμώνα, εύρημα που υποδηλώνει ότι τα θερμά κλίματα μπορεί να ενισχύουν την ικανότητα να θυμόμαστε όσα ονειρευτήκαμε.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η ανάκληση ονείρων δεν είναι απλώς θέμα τύχης αλλά αντανάκλαση του τρόπου με τον οποίο αλληλεπιδρούν οι προσωπικές στάσεις, τα γνωστικά χαρακτηριστικά και η δυναμική του ύπνου», δήλωσε ο Giulio Bernardi, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής γενικής ψυχολογίας στο IMT School for Advanced Studies Lucca.
«Αυτές οι γνώσεις δεν βοηθούν μόνο στην κατανόηση των μηχανισμών πίσω από τα όνειρα αλλά έχουν και προεκτάσεις για τη διερεύνηση του ρόλου των ονείρων στην ψυχική υγεία και στη μελέτη της ανθρώπινης συνείδησης».
Συνοπτικά
- Η προσωπικότητα, η ηλικία και οι συνήθειες ύπνου είναι ανάμεσα στους παράγοντες που διαμορφώνουν το πόσο εύκολα ανακαλεί κάποιος τα όνειρά του.
- Όσοι αντιμετωπίζουν θετικά τα όνειρά τους έχουν την τάση να τα θυμούνται καλύτερα.
- Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα όνειρα, συνδέοντάς τα με την εδραίωση της μνήμης και την επεξεργασία των συναισθημάτων.
- Η ανάκληση είναι καλύτερη όταν το άτομο ξυπνήσει αμέσως μετά το όνειρο.
- Το πόσο συχνά θυμάται κάποιος τα όνειρά του επηρεάζεται από τις ατομικές διαφορές στην εγκεφαλική λειτουργία· οι νεότεροι και οι γυναίκες τα ανακαλούν συχνότερα.
- Ρόλο παίζουν και η εποχή του χρόνου και οι θερμοκρασιακές συνθήκες, καθώς το καλοκαίρι η ανάκληση των ονείρων είναι καλύτερη.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/oneira-giati-merikoi-ta-thymoyntai-eno-alloi-ta-xechnoyn-amesos-ti-simainei/22524
