Το μαύρο σουσάμι έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές, με τον ισχυρισμό ότι είναι πιο ωφέλιμο για την υγεία από το λευκό. Η διαιτολόγος Ευαγγελία Μαντζιώρη εξετάζει τις διαφορές στη θρεπτική τους αξία και αναφέρει ότι το μαύρο περιέχει περισσότερα λιπαρά, πρωτεΐνες και αντιοξειδωτικά, μεταξύ των οποίων λιγνάνες, που ενδέχεται να συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερόλης και της αρτηριακής πίεσης.
Παράλληλα, δεν έχουν προκύψει επιστημονικά δεδομένα που να δείχνουν ότι το μαύρο σουσάμι μπορεί να επαναφέρει το χρώμα των γκρίζων μαλλιών. Η επιλογή μαύρου ή λευκού σουσαμιού δεν φαίνεται να αλλάζει ουσιαστικά την επίδραση στην υγεία, εκτός αν υπάρχει αλλεργία.
Το μαύρο σουσάμι έχει γίνει viral, καθώς αρκετοί του αποδίδουν περισσότερα οφέλη για την υγεία σε σχέση με το λευκό, το οποίο καταναλώνεται συχνότερα.
Μεταξύ των ισχυρισμών είναι ότι βοηθά περισσότερο στη μείωση του σακχάρου στο αίμα και του κινδύνου καρδιακών παθήσεων, ενώ λέγεται ακόμη πως μπορεί να αντιστρέψει το γκριζάρισμα των μαλλιών.
«Υπάρχουν όντως κάποιες διαφορές μεταξύ του μαύρου και του λευκού σουσαμιού σε ορισμένα βασικά θρεπτικά συστατικά», αναφέρει η Ευαγγελία Μαντζιώρη, Διευθύντρια Προγράμματος Διατροφής και Επιστημών Τροφίμων και διαπιστευμένη διαιτολόγος στο Πανεπιστήμιο Αδελαΐδας, σε άρθρο της στο The Conversation.
Το σουσάμι καλλιεργείται σε ποικιλίες λευκού, κίτρινου και μαύρου χρώματος. Εδώ και αιώνες αποτελεί μέρος της παραδοσιακής ασιατικής κουζίνας και μπαίνει σε μεγάλη ποικιλία αλμυρών και γλυκών φαγητών, ενώ προσφέρει πρωτεΐνη. Περιέχει περίπου 50–64% λιπαρά, γι’ αυτό αξιοποιείται και για την παραγωγή λαδιού.
Όπως εξηγεί η διαιτολόγος, το μαύρο σουσάμι έχει μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε λιπαρά, πρωτεΐνες και υδατάνθρακες, αλλά και περισσότερη ενέργεια. Συνήθως, επίσης, υπερτερεί έναντι του λευκού σε βιταμίνες και μέταλλα.
«Οι σπόροι σουσαμιού είναι σαφώς εξαιρετικά θρεπτικά προϊόντα, αλλά οι ποσότητες θρεπτικών συστατικών αναφέρονται στα 100 γραμμάρια, μια μεγάλη ποσότητα που δύσκολα κάποιος τρώει μέσα σε μια ημέρα», σημειώνει η κ. Μαντζιώρη.
Στο σουσάμι υπάρχουν, ακόμη, φυσικές ουσίες όπως το οξαλικό και το φυτικό οξύ. Αυτές δεσμεύουν μέταλλα, όπως τον σίδηρο, το ασβέστιο και τον ψευδάργυρο, και περιορίζουν την ποσότητα που απορροφά και αξιοποιεί ο οργανισμός.
«Για τους περισσότερους από εμάς, η κατανάλωση τροφών σε κανονικές ποσότητες που περιέχουν οξαλικό και φυτικό οξύ δεν αποτελεί ανησυχία. Αλλά αν έχετε κάποια γνωστή ανεπάρκεια, η αύξηση της πρόσληψης σουσαμιού δεν είναι καλή ιδέα», προσθέτει.
Οι σπόροι σουσαμιού προσφέρουν αντιοξειδωτικά, δηλαδή χημικές ουσίες που δεσμεύουν τις ελεύθερες ρίζες στον οργανισμό και εμποδίζουν τη βλάβη που θα μπορούσαν να προκαλέσουν. Σε μία μελέτη μετρήθηκαν περισσότερες φαινόλες (ένας τύπος αντιοξειδωτικού) στους μαύρους σπόρους σουσαμιού σε σύγκριση με τους λευκούς.
Σε σύγκριση με το λευκό, το μαύρο σουσάμι έχει και περισσότερες λιγνάνες, μια σημαντική κατηγορία φαινολών.
Η ειδικός αναφέρει ότι μελέτες σε ζώα έχουν διερευνήσει τη σεσαμίνη, την κύρια λιγνάνη. Τα ευρήματα καταδεικνύουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες, καθώς και επιδράσεις στη μείωση της χοληστερόλης, της αρτηριακής πίεσης και των όγκων.
Μαύρο σουσάμι: Ποια είναι τα οφέλη για την υγεία;
- ΔΜΣ, αρτηριακή πίεση και χοληστερόλη
Η διαιτολόγος επισημαίνει ότι από τις μελέτες μιας μεγάλης ανασκόπησης μόνο μία επικεντρώθηκε ειδικά στο μαύρο σουσάμι. Σε αυτήν εξετάστηκε η λήψη 2,52 γραμμαρίων την ημέρα σε μορφή κάψουλας, έναντι εικονικού φαρμάκου, για διάστημα τεσσάρων εβδομάδων. Σε άτομα με προϋπέρταση καταγράφηκε πτώση της συστολικής πίεσης, δηλαδή της μεγαλύτερης ένδειξης, από περίπου 129 mmHg σε περίπου 121 mmHg. Η προϋπέρταση σημαίνει ότι η αρτηριακή πίεση είναι λίγο υψηλότερη από το φυσιολογικό.
- Γκρίζα μαλλιά
«Δεν μπόρεσα να βρω καμία επιστημονική μελέτη που να έχει εξετάσει τους μαύρους σπόρους σουσαμιού και το χρώμα των μαλλιών. Δεν υπάρχουν επί του παρόντος στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι κάποια συγκεκριμένη τροφή ή συμπλήρωμα μπορεί να αντιστρέψει τα γκρίζα μαλλιά», υπογραμμίζει η ειδικός.
Μαύρο σουσάμι: Ποιοι κίνδυνοι χρειάζεται να γνωρίζετε;
«Ναι, περίπου το 0,1–0,9% του πληθυσμού σε όλο τον κόσμο έχει αλλεργία στο σουσάμι, ένα ποσοστό που φαίνεται να αυξάνεται», απαντά η κ. Μαντζιώρη.
Όπως συμβαίνει με κάθε τροφική αλλεργία, τα συμπτώματα ποικίλλουν από ήπια έως σοβαρά. Σε περίπτωση αναφυλακτικής αντίδρασης χρειάζεται επείγουσα ιατρική φροντίδα.
Η ειδικός καταλήγει ότι, αφού συνήθως καταναλώνουμε μικρές ποσότητες, η επιλογή μαύρων αντί λευκών σπόρων σουσαμιού ή το αντίστροφο δεν αναμένεται να επιφέρει συνολική διαφορά στην υγεία.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτικά
- Το μαύρο σουσάμι προτιμάται συχνά για πιθανά οφέλη, όπως η μείωση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης σε σχέση με το λευκό.
- Σε σύγκριση με το λευκό, έχει περισσότερα λιπαρά, πρωτεΐνες και αντιοξειδωτικά, μεταξύ των οποίων οι λιγνάνες, που συμβάλλουν στην υγεία.
- Δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν ότι το μαύρο σουσάμι μπορεί να επαναφέρει το φυσικό χρώμα στα γκρίζα μαλλιά.
- Η επίδραση του μαύρου και του λευκού σουσαμιού στην υγεία δεν φαίνεται να διαφέρει ουσιαστικά, με εξαίρεση τις περιπτώσεις αλλεργίας.
- Ορισμένα φυσικά συστατικά του σουσαμιού, όπως το οξαλικό και το φυτικό οξύ, ενδέχεται να επηρεάσουν την απορρόφηση συγκεκριμένων μετάλλων.
- Η διαιτολόγος Ευαγγελία Μαντζιώρη τονίζει πως οι ποσότητες σουσαμιού που καταναλώνονται συνήθως είναι μικρές, επομένως δεν έχουν σημαντική επίδραση στην υγεία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/mayro-soysami-echei-perissotera-ofeli-apo-to-leyko-mia-eidikos-exigei/22592
