Μια νέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια δείχνει ότι σοβαρές λοιμώξεις του αναπνευστικού, όπως η COVID-19 και η γρίπη, ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα. Οι λοιμώξεις αυτές προκαλούν μακροχρόνιες μεταβολές στα ανοσοκύτταρα των πνευμόνων.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο εμβολιασμός ενδέχεται να έχει προστατευτικό ρόλο και να περιορίζει τις βλαβερές συνέπειες των λοιμώξεων.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν πόσο σημαντική είναι η στενότερη παρακολούθηση όσων έχουν αναρρώσει από σοβαρές ιογενείς λοιμώξεις, ώστε να εντοπίζεται έγκαιρα ο καρκίνος του πνεύμονα.
Πέρα από την άμεση λοίμωξη, οι σοβαρές περιπτώσεις COVID-19 και γρίπης ενδέχεται να συνοδεύονται από σοβαρούς μακροπρόθεσμους κινδύνους, μεταξύ των οποίων και ο καρκίνος. Σύμφωνα με νέα εργασία ερευνητών του Κέντρου Ανοσολογικής Έρευνας Beirne B. Carter και του Ολοκληρωμένου Κέντρου για τον Καρκίνο στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια (UVA), οι βαριές ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού μεταβάλλουν τα ανοσοκύτταρα των πνευμόνων. Οι αλλαγές αυτές συμβάλλουν τόσο στην εμφάνιση καρκίνου όσο και στην ταχύτερη εξέλιξή του, ακόμη και μήνες ή χρόνια αργότερα.
Η μελέτη, ωστόσο, αναφέρει και έναν πιθανό τρόπο περιορισμού του κινδύνου: ο εμβολιασμός μπορεί να αποτελέσει «ασπίδα», αποτρέποντας πολλές από τις επιβλαβείς επιδράσεις που έχουν οι λοιμώξεις στους πνεύμονες.
«Τα ευρήματά μας μαρτυρούν ότι πρέπει να αλλάξει άμεσα ο τρόπος παρακολούθησης των ασθενών μετά από σοβαρή ιογενή λοίμωξη του αναπνευστικού»
Με αφορμή τα αποτελέσματα που δημοσιεύτηκαν στο Cell, οι επιστήμονες καλούν τους γιατρούς να παρακολουθούν συστηματικά όσους αναρρώνουν από σοβαρή
COVID
-19, γρίπη ή
πνευμονία
ώστε, αν παρουσιαστεί
καρκίνος
καρκίνος του πνεύμονα, να εντοπιστεί σε αρχικό στάδιο, όταν οι θεραπείες έχουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
Παρατεταμένη φλεγμονή
«Μια σοβαρή περίπτωση COVID-19 ή γρίπης μπορεί να αφήσει τους πνεύμονες σε διαρκή κατάσταση φλεγμονής η οποία διευκολύνει την ανάπτυξη καρκίνου» δήλωσε ο Τζία Σαν, συν-διευθυντής του Κέντρου Carter και μέλος του Τμήματος Μεταδιδόμενων Νοσημάτων και Διεθνούς Υγείας του UVA. Πρόσθεσε: «Υπάρχουν όμως και ενθαρρυντικά νέα: ο εμβολιασμός προλαμβάνει σε γενικό πλαίσιο τις επιβλαβείς αλλαγές που μπορούν να οδηγήσουν σε καρκίνο των πνευμόνων».
Έρευνα σε ανθρώπους και ποντίκια
Η γρίπη και η COVID-19, όπως και άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού, μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στους πνεύμονες. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν ήταν ξεκάθαρο στους επιστήμονες πώς αυτή η βλάβη επηρεάζει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου πολλά χρόνια αργότερα. Για να διερευνήσουν το ζήτημα, ο δρ Σαν και η ομάδα του εξέτασαν τις επιπτώσεις σοβαρών πνευμονικών λοιμώξεων σε ανθρώπους και ποντίκια.
Αυξημένος κίνδυνος για καρκίνο του πνεύμονα
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: τα ποντίκια που πέρασαν σοβαρή πνευμονική λοίμωξη εμφάνισαν συχνότερα καρκίνο του πνεύμονα αργότερα και είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο να χάσουν τη ζωή τους από τη νόσο. Αντίστοιχα ευρήματα προέκυψαν όταν οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα ασθενών.
Υψηλότερη ευαλωτότητα μετά τη νοσηλεία
Ειδικότερα, σε όσους είχαν νοσηλευτεί λόγω COVID-19 καταγράφηκαν υψηλότερα ποσοστά διάγνωσης καρκίνου του πνεύμονα. Η ανάλυση έδειξε ότι η συχνότητα εμφάνισής του ήταν 1,24 φορές μεγαλύτερη για αυτή την ομάδα. Η σχέση φάνηκε ανεξάρτητη από το αν οι ασθενείς κάπνιζαν ή είχαν άλλες παθήσεις (συννοσηρότητες).
Τακτικός απεικονιστικός έλεγχος μετά από σοβαρή λοίμωξη
«Τα ευρήματά μας μαρτυρούν ότι πρέπει να αλλάξει άμεσα ο τρόπος παρακολούθησης των ασθενών μετά από σοβαρή ιογενή λοίμωξη του αναπνευστικού» ανέφερε ο Τζέφρι Στάρεκ, γιατρός και ερευνητής του UVA, ο οποίος συμμετείχε στη μελέτη. «Γνωρίζουμε εδώ και καιρό ότι το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα και τα αποτελέσματα της νέας μελέτης μαρτυρούν ότι χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε τις σοβαρές ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού με παρόμοιο τρόπο. Για παράδειγμα, σε ορισμένους ασθενείς που θεωρούνται υψηλού κινδύνου για καρκίνο του πνεύμονα με βάση το ιστορικό καπνίσματος που έχουν, συστήνουμε στενή παρακολούθηση με τακτικές αξονικές τομογραφίες των πνευμόνων ώστε να γίνεται έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου. Σε μελλοντικές μελέτες, πιθανώς θα έπρεπε να ακολουθούμε παρόμοια προσέγγιση στους ασθενείς και μετά από σοβαρή ιογενή λοίμωξη του αναπνευστικού» συμπλήρωσε ο δρ Στάρεκ.
Εκτεταμένες μεταβολές στους πνεύμονες
Τα πειράματα σε ποντίκια έδωσαν στους ερευνητές στοιχεία για τους μηχανισμούς με τους οποίους οι σοβαρές ιογενείς λοιμώξεις ενδέχεται να συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου. Κατέγραψαν εκτεταμένες μεταβολές στα ουδετερόφιλα και τα μακροφάγα, δύο τύπους ανοσοκυττάρων που αποτελούν υπό φυσιολογικές συνθήκες βασική άμυνα των πνευμόνων απέναντι στους «εχθρούς». Μετά τη σοβαρή λοίμωξη, όμως, ορισμένα ουδετερόφιλα άρχισαν να λειτουργούν ανώμαλα, συμβάλλοντας στη διατήρηση φλεγμονής και στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που ευνοεί προκαρκινικές διεργασίες. Παράλληλα, οι επιστήμονες εντόπισαν ουσιαστικές αλλαγές στα επιθηλιακά κύτταρα, που σχηματίζουν τη «φόδρα» των πνευμόνων, καθώς και στις κυψελίδες, όπου πραγματοποιείται η οξυγόνωση του οργανισμού.
Ο εμβολιασμός και η προστασία του από τις επιπτώσεις
Ανάμεσα στα ανησυχητικά αποτελέσματα, οι ερευνητές κατέγραψαν και ευρήματα που αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας για την πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα μετά από λοίμωξη. Η επίδραση του εμβολιασμού φάνηκε να αναστέλλει πολλές από τις μεταβολές στους πνεύμονες που συνδέονται με την ανάπτυξη καρκίνου. Τα εμβόλια ενισχύουν την αποτελεσματική απόκριση του ανοσοποιητικού στις λοιμώξεις και συμβάλλουν στη μείωση της βαρύτητάς τους.
Η ήπια νόσηση δεν συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο
Η πιθανή συσχέτιση με τον καρκίνο του πνεύμονα αφορά, ωστόσο, μόνο όσους εμφάνισαν σοβαρή COVID-19. Αντίθετα, στους ανθρώπους που πέρασαν ήπια λοίμωξη δεν διαπιστώθηκε αύξηση του κινδύνου· μάλιστα, η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα ήταν ελαφρώς μειωμένη.
Επιπτώσεις των ευρημάτων στην κλινική πρακτική
Οι ερευνητές του UVA σημείωσαν ότι τα ευρήματα δημιουργούν ανησυχία για πιθανώς μεγαλύτερο μελλοντικό κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα σε ανθρώπους που επέζησαν από σοβαρή COVID-19 ή άλλη βαριά αναπνευστική λοίμωξη. «Με δεδομένο ότι εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως παρουσιάζουν μακροπρόθεσμα προβλήματα στους πνεύμονες μετά από σοβαρή COVID-19, τα νέα ευρήματα μπορούν να έχουν σημαντική επίδραση στην κλινική πράξη. Τα άτομα που αναρρώνουν από σοβαρή ιογενή πνευμονία, ιδίως αυτά με ιστορικό καπνίσματος, μπορούν να ωφεληθούν από αυξημένη παρακολούθηση για καρκίνο του πνεύμονα ενώ η πρόληψη της σοβαρής λοίμωξης μέσω του εμβολιασμού μπορεί να έχει έμμεσα οφέλη σε ό,τι αφορά την προστασία από τον καρκίνο» δήλωσε ο δρ Σαν.
Νέες προσεγγίσεις για την πρόληψη και τη θεραπεία
Η ερευνητική ομάδα εκφράζει την ελπίδα ότι τα αποτελέσματα θα συμβάλουν στον έγκαιρο εντοπισμό ασθενών με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα μετά από σοβαρές αναπνευστικές λοιμώξεις. Παράλληλα, θα μπορούσαν να βοηθήσουν τις αρμόδιες αρχές να σχεδιάσουν νέες μεθόδους πρόληψης και αντιμετώπισης του καρκίνου του πνεύμονα που συνδέεται με προηγούμενες λοιμώξεις των πνευμόνων.
Το εμβόλιο μπορεί να περιορίσει τις μακροχρόνιες συνέπειες
Ο δρ Σαν ανέφερε, ολοκληρώνοντας, ότι «πιστεύουμε επίσης ότι τα εμβόλια δεν προλαμβάνουν μόνο τη σοβαρή νόσηση και τη νοσηλεία μετά τη λοίμωξη με COVID-19, γρίπη και άλλες ιογενείς αναπνευστικές λοιμώξεις. Μπορούν επίσης να μειώσουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της σοβαρής λοίμωξης, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών του ανοσοποιητικού συστήματος οι οποίες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου».
*Της Θεοδώρας Ν. Τσώλη
Πηγή: In.gr
Τα βασικά σημεία
- Μελέτη του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια συνδέει τις σοβαρές λοιμώξεις από COVID-19 και γρίπη με μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα, πιθανώς λόγω μακροχρόνιων μεταβολών στα ανοσοκύτταρα.
- Ο εμβολιασμός ενδέχεται να προστατεύει από ορισμένες αρνητικές επιδράσεις των λοιμώξεων και να περιορίζει τον κίνδυνο καρκίνου.
- Όσοι αναρρώνουν από σοβαρές ιογενείς λοιμώξεις χρειάζονται πιο στενή παρακολούθηση, ώστε να εντοπίζεται έγκαιρα τυχόν καρκίνος του πνεύμονα.
- Στα ποντίκια που πέρασαν σοβαρές λοιμώξεις καταγράφηκε αυξημένος κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου, ενώ ανάλογα ευρήματα παρατηρήθηκαν και σε ανθρώπους.
- Αυξημένη συχνότητα καρκίνου του πνεύμονα διαπιστώθηκε σε όσους νοσηλεύτηκαν με COVID-19, ανεξάρτητα από άλλους παράγοντες κινδύνου.
- Η έρευνα εισηγείται να αναπτυχθούν νέες μέθοδοι πρόληψης και θεραπείας για τον καρκίνο του πνεύμονα που σχετίζεται με παλαιότερες αναπνευστικές λοιμώξεις.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/meleti-i-sovari-nosisi-me-covid-19-kai-i-gripi-mporei-na-ayxisoyn-ton-kindyno-karkinoy-toy-pneymona/22933
