Αλκοόλ και στυτική δυσλειτουργία: Πώς επηρεάζει τη στύση και τη σεξουαλική υγεία

Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να δυσκολέψει την επίτευξη ή τη διατήρηση της στύσης, καθώς επηρεάζει τις ορμόνες, το νευρικό σύστημα και την κυκλοφορία του αίματος. Η μακροχρόνια, υπερβολική κατανάλωση μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στα αγγεία και στα νεύρα, συμβάλλοντας στη χρόνια στυτική δυσλειτουργία.

Τι είναι η στυτική δυσλειτουργία

Στυτική δυσλειτουργία (ΣΔ) είναι η αδυναμία επίτευξης ή διατήρησης στύσης αρκετά σταθερής για σεξουαλική δραστηριότητα.

Η στύση είναι μια σύνθετη διαδικασία στην οποία συμμετέχουν:

• ο εγκέφαλος
• οι ορμόνες
• τα αιμοφόρα αγγεία
• τα νεύρα

Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει όλα αυτά τα συστήματα και να συμβάλει στην εμφάνιση ΣΔ. Ακόμη και η μεγάλη κατανάλωση σε σύντομο χρονικό διάστημα, όπως μέσα σε ένα βράδυ, μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στο νευρικό σύστημα, στα επίπεδα των ορμονών και στην κυκλοφορία του αίματος, δυσκολεύοντας προσωρινά τη στύση.

Πώς μπορεί το αλκοόλ να προκαλέσει στυτική δυσλειτουργία

Η στύση εξαρτάται από πολλά διαδοχικά βήματα και μπορεί να επηρεαστεί αν παρουσιαστεί πρόβλημα σε οποιοδήποτε από αυτά. Οι σεξουαλικές σκέψεις ή η διέγερση του πέους ενεργοποιούν το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα και την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών από τα νεύρα του πέους. Οι ουσίες αυτές χαλαρώνουν τους μύες στις αρτηρίες του πέους, αυξάνοντας τη ροή του αίματος κατά 20 έως 40 φορές.

Βραχυπρόθεσμες επιδράσεις

Προσωρινή δυσκολία στη στύση μπορεί να εμφανιστεί μετά την κατανάλωση οποιουδήποτε τύπου αλκοόλ. Σύμφωνα με μελέτη του 2018, η βραχυπρόθεσμη κατανάλωση αλκοόλ καταστέλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και επιβραδύνει τη μετάδοση πληροφοριών ανάμεσα στον εγκέφαλο και το πέος. Αυτό μπορεί να μειώσει την ευαισθησία του πέους.

Το αλκοόλ είναι διουρητικό: αυξάνει την ούρηση και μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση. Η αφυδάτωση μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα της ορμόνης αγγειοτενσίνης, η οποία στενεύει τα αιμοφόρα αγγεία και ενδέχεται να περιορίσει τη ροή του αίματος προς το πέος.

Παλαιότερη έρευνα του 1998 και νεότερες μελέτες σε ζώα δείχνουν επίσης ότι το αλκοόλ μπορεί να μειώσει τα επίπεδα τεστοστερόνης στην κυκλοφορία του αίματος. Η έλλειψη τεστοστερόνης περιορίζει την παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου, ενός βασικού μορίου που χαλαρώνει τα αιμοφόρα αγγεία του πέους.

Μακροχρόνιες επιδράσεις

Η χρόνια κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ μπορεί να βλάψει τα νεύρα και τα αιμοφόρα αγγεία και να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα επίτευξης στύσης. Ανασκόπηση μελετών του 2021 διαπίστωσε σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στην τακτική κατανάλωση αλκοόλ και τη ΣΔ.

Σύμφωνα με ανασκόπηση του 2020, από το 16% έως το 73% των ατόμων που καταναλώνουν χρόνια μεγάλες ποσότητες αλκοόλ εμφανίζουν δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Το συχνότερο σύμπτωμα είναι η ΣΔ. Το αυτόνομο νευρικό σύστημα ελέγχει σε μεγάλο βαθμό λειτουργίες που γίνονται χωρίς συνειδητή προσπάθεια.

Καρδιαγγειακή νόσος και βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία

Η ΣΔ συνδέεται στενά με την καρδιαγγειακή νόσο. Ανασκόπηση του 2018 έδειξε ότι η ελαφριά έως μέτρια κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, ενώ η βαριά κατανάλωση συνδέεται με αυξημένη καρδιαγγειακή θνησιμότητα.

Μελέτη του 2018 διαπίστωσε ότι η βαριά κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο υπέρτασης, η οποία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τη σεξουαλική δυσλειτουργία. Επιπλέον, αποτελέσματα από μελέτες σε ανθρώπους και ζώα δείχνουν ότι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ σε σύντομο χρονικό διάστημα συνδέεται με βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία.

Μπορεί η στέρηση αλκοόλ να προκαλέσει στυτική δυσλειτουργία;

Το σύνδρομο στέρησης αλκοόλ εμφανίζεται όταν ένα άτομο που πίνει μεγάλες ποσότητες διακόπτει απότομα την κατανάλωση. Έχει συσχετιστεί με καρδιαγγειακά συμπτώματα, όπως η υπέρταση, τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη στύση.

Άλλα συχνά συμπτώματα στέρησης είναι:

• τρόμος
• άγχος
• ναυτία
• έμετος
• πονοκέφαλος
• υψηλή αρτηριακή πίεση
• ευερεθιστότητα
• σύγχυση

Τα συμπτώματα συνήθως αρχίζουν 6 έως 12 ώρες μετά το τελευταίο ποτό και είναι συνήθως εντονότερα έπειτα από 48 έως 72 ώρες.

Η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ μπορεί αρχικά να συνοδεύεται από συμπτώματα που επηρεάζουν τη στύση, αλλά μακροπρόθεσμα είναι πιθανό να βελτιώσει τη σεξουαλική υγεία. Σε μελέτη του 2022, στην οποία συμμετείχαν 104 άτομα με διαταραχή χρήσης αλκοόλ και ΣΔ, το 88,5% παρουσίασε βελτίωση στη στυτική λειτουργία μετά από τρεις μήνες χωρίς κατανάλωση αλκοόλ.

Άλλες επιδράσεις του αλκοόλ στη σεξουαλική λειτουργία

Το αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει τη σεξουαλική λειτουργία ατόμων όλων των φύλων με διαφορετικούς τρόπους. Σε μελέτη του 2021 στην Ινδία συμμετείχαν 100 άτομα που κατηγοριοποιήθηκαν ως άνδρες με σύνδρομο εξάρτησης από το αλκοόλ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι 48 εμφάνιζαν σεξουαλική δυσλειτουργία. Από αυτούς:

• το 87,5% ανέφερε μειωμένη σεξουαλική επιθυμία
• το 79,1% παρουσίαζε δυσλειτουργία σεξουαλικής διέγερσης
• το 58% είχε στυτική δυσλειτουργία
• το 54% ανέφερε δυσκολία στην επίτευξη οργασμού

Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί επίσης:

• να καθυστερήσει την εκσπερμάτιση
• να αυξήσει τη σεξουαλική επιθυμία σε μέτριες ποσότητες, αλλά να τη μειώσει σε μεγάλες ποσότητες

Σε άτομα στα οποία αποδόθηκε θηλυκό φύλο κατά τη γέννηση, το αλκοόλ μπορεί:

• να προκαλέσει κολπική ξηρότητα
• να δυσκολέψει την επίτευξη οργασμού
• να αυξήσει τη σεξουαλική επιθυμία σε μικρές ποσότητες, αλλά να μειώσει τη σεξουαλική διέγερση σε μεγάλες ποσότητες

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Η περιστασιακή δυσκολία στη στύση είναι συνηθισμένη και δεν αποτελεί από μόνη της λόγο ανησυχίας. Μπορεί να εμφανιστεί, για παράδειγμα, μετά την κατανάλωση αλκοόλ ή σε περιόδους άγχους και στρες.

Αν, όμως, το πρόβλημα επαναλαμβάνεται, είναι καλό να απευθυνθείτε σε γιατρό. Μερικές φορές η ΣΔ μπορεί να αποτελεί ένδειξη υποκείμενης κατάστασης, όπως η υπέρταση. Χρειάζεται επίσης να ζητήσετε βοήθεια αν ανησυχείτε ότι έχετε πρόβλημα με το αλκοόλ. Ενδείξεις διαταραχής χρήσης αλκοόλ μπορεί να είναι:

• να πίνετε μόνοι ή κρυφά
• να χάνετε το ενδιαφέρον σας για δραστηριότητες πέρα από την κατανάλωση αλκοόλ
• να νιώθετε έντονη επιθυμία για αλκοόλ
• να εμφανίζετε συμπτώματα στέρησης
• να βάζετε το ποτό πάνω από άλλες υποχρεώσεις
• να πίνετε το πρωί
• να μην μπορείτε να ελέγξετε την ποσότητα που καταναλώνετε
• να προκαλούνται οικονομικά ή οικογενειακά προβλήματα λόγω της κατανάλωσης

Τι να θυμάστε

Το αλκοόλ μπορεί να συμβάλει στη στυτική δυσλειτουργία επειδή επιβραδύνει τη λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος, προκαλεί αφυδάτωση και μπορεί να μειώσει τα επίπεδα τεστοστερόνης. Η μακροχρόνια κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων μπορεί να βλάψει τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα.

Η περιστασιακή δυσκολία στη στύση, ιδιαίτερα μετά την κατανάλωση αλκοόλ, είναι συνηθισμένη. Αν, όμως, δυσκολεύεστε συστηματικά να διατηρήσετε στύση όταν είστε νηφάλιοι ή έχετε πιει μόνο μικρή ποσότητα, απευθυνθείτε σε γιατρό για να διερευνηθεί αν υπάρχει υποκείμενη αιτία. Οι αποφάσεις για τη μείωση ή τη διακοπή του αλκοόλ, ειδικά όταν υπάρχει πιθανότητα εξάρτησης, πρέπει να λαμβάνονται με τη συμβουλή γιατρού.