Προφυλακτικά: Τα είδη, τα μεγέθη, τα υλικά και τι προσφέρει το καθένα

Τα προφυλακτικά διαφέρουν ως προς το υλικό, την εφαρμογή και τα χαρακτηριστικά τους, που μπορεί να επηρεάζουν την αίσθηση κατά τη διάρκεια του σεξ. Η επιλογή δεν αφορά μόνο την προστασία: έχει σημασία να είναι άνετα, να εφαρμόζουν σωστά και να χρησιμοποιούνται με συμβατό λιπαντικό.

«Μιλάμε τόσο πολύ για τα προφυλακτικά ως μέσο προστασίας, που μερικές φορές ξεχνάμε ότι είναι και κάτι που αισθανόμαστε σωματικά κατά τη διάρκεια του σεξ», λέει η ψυχοσεξολόγος Chantelle Otten.

Υπάρχουν επιλογές από διαφορετικά υλικά, σε διάφορες εφαρμογές και με χαρακτηριστικά όπως ανάγλυφη υφή, γεύση ή αίσθηση θέρμανσης και δροσιάς. Οι ειδικοί εξηγούν τι προσφέρει κάθε τύπος και τι αξίζει να προσέξετε.

Τι σημαίνει «τύπος προφυλακτικού»;

Ορισμένες κατηγορίες περιγράφουν το υλικό, άλλες το σημείο εφαρμογής και άλλες χαρακτηριστικά που αποσκοπούν στο να αλλάξουν την αίσθηση. Οι κατηγορίες μπορούν να συνδυάζονται: ένα προφυλακτικό μπορεί, για παράδειγμα, να είναι από λάτεξ, πολύ λεπτό και με ραβδώσεις.

Τα περισσότερα προφυλακτικά που ακολουθούν είναι εξωτερικά και καλύπτουν το πέος. Τα εσωτερικά τοποθετούνται μέσα στο σώμα. Τα προφυλακτικά από λάτεξ και συνθετικά υλικά βοηθούν στην πρόληψη της εγκυμοσύνης και μειώνουν τον κίνδυνο σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων (ΣΜΛ), χωρίς να εξασφαλίζουν απόλυτη προστασία.

«Μπορεί να χρησιμοποιείτε σωστά το προφυλακτικό και παρ’ όλα αυτά να κολλήσετε μια ΣΜΛ», λέει η γιατρός οικογενειακής ιατρικής και εκπαιδεύτρια σε θέματα σεξουαλικής υγείας Andi Toufexis, DO. Ο έρπης, ο HPV και η σύφιλη μπορούν να μεταδοθούν με επαφή με περιοχές του δέρματος που δεν καλύπτει το προφυλακτικό. Η γνώση αυτών των περιορισμών αποτελεί μέρος της σωστής προστασίας, όχι λόγο για να την παραλείψετε.

1. Προφυλακτικά από λάτεξ

Αποτελούν μια συνηθισμένη επιλογή, εφόσον κανένας από τους δύο συντρόφους δεν έχει αλλεργία στο λάτεξ.

«Είναι ελαστικά, κυκλοφορούν ευρέως και βοηθούν στην πρόληψη της εγκυμοσύνης και πολλών ΣΜΛ», λέει η Dr. Toufexis. Διατίθενται σε πολλές παραλλαγές, επομένως η επιλογή λάτεξ δεν σημαίνει ότι περιορίζεστε σε ένα συγκεκριμένο πάχος, υφή ή εφαρμογή.

Χρειάζεται, ωστόσο, συμβατό λιπαντικό. Τα λιπαντικά με βάση το νερό ή τη σιλικόνη είναι κατάλληλα για χρήση με λάτεξ, ενώ τα προϊόντα με βάση το λάδι μπορεί να το αποδυναμώσουν. Σε αυτά περιλαμβάνονται ορισμένα προϊόντα καθημερινής χρήσης, όπως λοσιόν και βαζελίνη.

2. Προφυλακτικά από πολυϊσοπρένιο

Το πολυϊσοπρένιο είναι μια εναλλακτική επιλογή για όσους δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν λάτεξ.

«Το πολυϊσοπρένιο είναι ένα ελαστικό συνθετικό υλικό που λειτουργεί καλά για άτομα με αλλεργία στο λάτεξ, αλλά και πάλι χρειάζεται να αποφεύγετε τα λιπαντικά με βάση το λάδι», εξηγεί η Dr. Toufexis.

Τα προφυλακτικά αυτά δεν περιέχουν φυσικό λάτεξ και βοηθούν στην προστασία από την εγκυμοσύνη και τις ΣΜΛ. Χρησιμοποιήστε λιπαντικό με βάση το νερό ή τη σιλικόνη και ελέγξτε τις οδηγίες της συσκευασίας. Το ότι ένα προϊόν δεν περιέχει λάτεξ δεν σημαίνει ότι είναι συμβατό με κάθε λιπαντικό.

3. Προφυλακτικά από πολυουρεθάνη

Η πολυουρεθάνη είναι πλαστικό υλικό, όχι συνθετικό καουτσούκ. Τα προφυλακτικά από πολυουρεθάνη βοηθούν στην πρόληψη της εγκυμοσύνης και των ΣΜΛ και αποτελούν άλλη μία επιλογή για όσους δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν λάτεξ.

Μπορεί να παρατηρήσετε διαφορά στην ελαστικότητα. Σύμφωνα με την Dr. Toufexis, η πολυουρεθάνη είναι λιγότερο ελαστική από το λάτεξ, ενώ τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) επισημαίνουν ότι τα πλαστικά προφυλακτικά μπορεί να σπάνε συχνότερα από εκείνα από λάτεξ. Συνεπώς, η σωστή εφαρμογή και χρήση εξακολουθούν να έχουν σημασία.

Η πολυουρεθάνη μπορεί επίσης να είναι συμβατή με λιπαντικά με βάση το λάδι, σε αντίθεση με το λάτεξ και το πολυϊσοπρένιο. Ελέγξτε τις οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος πριν τα συνδυάσετε.

4. Προφυλακτικά από φυσική μεμβράνη αρνιού

Η βασική διαφορά που χρειάζεται να γνωρίζετε είναι ότι τα προφυλακτικά από φυσική μεμβράνη αρνιού μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη της εγκυμοσύνης, αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για προστασία από τις ΣΜΛ.

«Η φυσική μεμβράνη έχει μικροσκοπικούς πόρους που μπορεί να επιτρέψουν τη διέλευση ιών», εξηγεί η Dr. Toufexis. Παρά την ονομασία, το υλικό προέρχεται από μεμβράνη του εντέρου ζώου και όχι από το μαλλί του προβάτου.

Τα προφυλακτικά αυτά δεν περιέχουν λάτεξ, αλλά δεν προσφέρουν την ίδια προστασία με τις συνθετικές εναλλακτικές. Αν θέλετε να μειώσετε τον κίνδυνο ΣΜΛ, επιλέξτε λάτεξ ή κατάλληλο συνθετικό υλικό.

5. Εσωτερικά προφυλακτικά

Τα προφυλακτικά δεν τοποθετούνται όλα στο πέος. Τα εσωτερικά είναι θήκες που τοποθετούνται μέσα στον κόλπο ή στον πρωκτό, προσφέροντας στο άτομο που δέχεται τη διείσδυση μία ακόμη επιλογή προστασίας. Μειώνουν τον κίνδυνο ΣΜΛ και, στο κολπικό σεξ, βοηθούν στην πρόληψη της εγκυμοσύνης. Το εσωτερικό προφυλακτικό που διατίθεται στις ΗΠΑ έχει θήκη από νιτρίλιο και εσωτερικό δακτύλιο από πολυουρεθάνη.

Μπορούν να τοποθετηθούν πριν από το σεξ, χωρίς να χρειάζεται να διακοπεί η στιγμή για την εφαρμογή τους. Επειδή δεν εφαρμόζουν πάνω στο πέος, δεν χρειάζεται να υπάρχει στύση για να παραμείνουν στη θέση τους.

Η σωστή τοποθέτηση είναι σημαντική: το πέος πρέπει να εισέλθει στη θήκη και όχι να γλιστρήσει ανάμεσα σε αυτήν και στο κολπικό ή πρωκτικό τοίχωμα. Ο εξωτερικός δακτύλιος παραμένει έξω από το σώμα. Ακολουθήστε τις οδηγίες για τη συγκεκριμένη χρήση, καθώς η τοποθέτηση στον κόλπο και στον πρωκτό μπορεί να διαφέρει.

Επιλέξτε εσωτερικό ή εξωτερικό προφυλακτικό και μην τα χρησιμοποιείτε ταυτόχρονα. Η τριβή ανάμεσα στα δύο μπορεί να προκαλέσει σκίσιμο, αντί να προσφέρει επιπλέον προστασία.

6. Πολύ λεπτά προφυλακτικά

Αν εσείς ή ο σύντροφός σας θεωρείτε ότι τα προφυλακτικά μειώνουν την αίσθηση, ίσως αξίζει να δοκιμάσετε μια πιο λεπτή επιλογή.

Ο όρος «πολύ λεπτό» αναφέρεται στο πάχος και όχι σε διαφορετικό υλικό. Τα συγκεκριμένα προφυλακτικά έχουν σχεδιαστεί ώστε να γίνονται λιγότερο αισθητά, αλλά η διαφορά εξαρτάται από την ατομική ευαισθησία. Κάποιος μπορεί να ενθουσιαστεί με την αλλαγή, ενώ κάποιος άλλος να μη διαπιστώσει διαφορά.

Το μικρότερο πάχος δεν σημαίνει αυτόματα λιγότερη προστασία. Μελέτες δεν έχουν διαπιστώσει ότι τα συνηθισμένα ή λεπτά προφυλακτικά είναι πιθανότερο να σπάσουν σε σύγκριση με τα παχύτερα, ακόμη και κατά το πρωκτικό σεξ. Η σωστή χρήση και η επαρκής ποσότητα συμβατού λιπαντικού έχουν μεγαλύτερη σημασία από την υπόθεση ότι το μεγαλύτερο πάχος προσφέρει περισσότερη ασφάλεια.

Η Otten προτείνει να εξετάσετε και την εφαρμογή και τη λίπανση, αν το ζήτημα είναι η αίσθηση. Μια μικρή σταγόνα λιπαντικού με βάση το νερό ή τη σιλικόνη στο εσωτερικό της άκρης μπορεί να είναι ευχάριστη, αλλά μην το παρακάνετε: η υπερβολική ποσότητα στο εσωτερικό μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα να γλιστρήσει το προφυλακτικό.

7. Προφυλακτικά με ραβδώσεις ή εξογκώματα

Έχουν ανάγλυφη υφή που προορίζεται να προσθέσει αίσθηση κατά τη διάρκεια του σεξ. Το αν αυτό θα είναι ευχάριστο ή αν δεν θα γίνει ιδιαίτερα αντιληπτό εξαρτάται από τους ανθρώπους που τα χρησιμοποιούν.

Η εκπαιδεύτρια σεξουαλικής αγωγής της Babeland, Lisa Finn, προτείνει τη χρήση επιπλέον συμβατού λιπαντικού, καθώς η ανάγλυφη επιφάνεια μπορεί να αυξήσει την τριβή.

Αντιμετωπίστε την υφή ως κάτι που μπορείτε να εξερευνήσετε, όχι ως εγγυημένο τρόπο για εντονότερη απόλαυση ή οργασμό. Κάποιοι την απολαμβάνουν, άλλοι δεν παρατηρούν διαφορά ή τη βρίσκουν άβολη. Δεν χρειάζεται να υπομένετε δυσφορία επειδή η συσκευασία υπόσχεται ευχαρίστηση.

8. Προφυλακτικά με αίσθηση θέρμανσης, δροσιάς ή μυρμηγκιάσματος

Σε αντίθεση με τα προφυλακτικά με ανάγλυφη υφή, αυτά αλλάζουν την αίσθηση χάρη σε ένα πρόσθετο λιπαντικό που προκαλεί αίσθηση ζέστης, δροσιάς ή μυρμηγκιάσματος. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό που μπορείτε να δοκιμάσετε, όχι για εγγυημένη ενίσχυση της απόλαυσης.

Μπορεί να σας αρέσει το αποτέλεσμα ή τα πρόσθετα συστατικά να προκαλέσουν ερεθισμό. Αν έχετε ευαισθησία στο αιδοίο, είναι προτιμότερο να αποφεύγετε τα προϊόντα θέρμανσης. Ελέγξτε τα συστατικά και σταματήστε τη χρήση αν εμφανιστεί ενόχληση.

9. Αρωματισμένα προφυλακτικά

Τα αρωματισμένα προφυλακτικά είναι μια επιλογή για το στοματικό σεξ. Αν δεν σας αρέσει η γεύση ενός συνηθισμένου προφυλακτικού, μια αρωματισμένη επιλογή μπορεί να κάνει πιο ευχάριστη τη χρήση προστατευτικού φραγμού.

Και το στοματικό σεξ αποτελεί μέρος της συζήτησης για την προστασία, καθώς ορισμένες ΣΜΛ μεταδίδονται και με τη στοματική επαφή. Τα προφυλακτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο στοματικό σεξ με πέος. Για επαφή του στόματος με το αιδοίο ή τον πρωκτό, μια άλλη επιλογή είναι τα οδοντικά φράγματα, λεπτά φύλλα από λάτεξ ή πολυουρεθάνη που τοποθετούνται ανάμεσα στο στόμα και την περιοχή.

Η Finn προτείνει να χρησιμοποιείτε τα αρωματισμένα προφυλακτικά για στοματικό σεξ και να αλλάζετε σε καινούργιο, μη αρωματισμένο προφυλακτικό για κολπικό ή πρωκτικό σεξ. Τα αρωματικά συστατικά μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό, ενώ το Planned Parenthood συμβουλεύει να αποφεύγεται η χρήση αρωματισμένων προϊόντων σε αυτές τις δραστηριότητες.

10. Λιπασμένα και μη λιπασμένα προφυλακτικά

Τα λιπασμένα προφυλακτικά έχουν ήδη λιπαντικό στην επιφάνειά τους, ενώ τα μη λιπασμένα δεν έχουν, ώστε να μπορείτε να προσθέσετε μόνοι σας συμβατό λιπαντικό.

Σε κάθε περίπτωση, μπορείτε να προσθέσετε κι άλλο όταν χρειάζεται. «Προλιπασμένο» δεν σημαίνει ότι το προφυλακτικό έχει απεριόριστη ποσότητα λιπαντικού. Η επιπλέον ποσότητα συμβατού λιπαντικού μπορεί να βελτιώσει την άνεση και να βοηθήσει στην αποφυγή σπασίματος.

Οι επιλογές με επιπλέον λιπαντικό μπορεί να είναι πρακτικές για όσους προτιμούν να υπάρχει μεγαλύτερη ποσότητα ήδη πάνω στο προφυλακτικό, εξηγεί η Finn. Ελέγξτε ποιο λιπαντικό χρησιμοποιεί το προϊόν και προσέξτε τυχόν πρόσθετα συστατικά που γνωρίζετε ότι σας ερεθίζουν.

11. Στενή, κανονική και μεγαλύτερη εφαρμογή

Το μέγεθος αφορά την εφαρμογή και όχι το υλικό, αλλά αξίζει να ληφθεί υπόψη, καθώς η ενόχληση και το γλίστρημα δεν είναι ασήμαντα προβλήματα.

Η Finn προτείνει να ελέγχετε τις πραγματικές διαστάσεις και όχι να βασίζεστε σε ονομασίες όπως «slim», «magnum» ή «XL», οι οποίες δεν αποκαλύπτουν όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζετε για την εφαρμογή.

Ξεκινήστε μετρώντας την περίμετρο του πέους σε στύση με μαλακή μεζούρα και συμβουλευτείτε τον οδηγό μεγεθών της μάρκας, προτείνει η coach σεξουαλικής ευεξίας της Smile Makers, Mariàn Martínez. Οι μετρήσεις αποτελούν αφετηρία, αλλά έχει σημασία και το πώς αισθάνεστε με το προφυλακτικό. Πρέπει να μένει στη θέση του χωρίς να προκαλεί ενόχληση. Αν γλιστρά ή βγαίνει, δοκιμάστε στενότερη εφαρμογή. Αν είναι άβολα στενό, επιλέξτε μεγαλύτερη.

Η ένδειξη στη συσκευασία δεν είναι αξιολόγηση της επίδοσης. Στόχος είναι να επιλέξετε κάτι που μένει στη θέση του και είναι άνετο, όχι ένα προϊόν που λειτουργεί ως κομπλιμέντο.

12. Προφυλακτικά καθυστέρησης εκσπερμάτισης

Τα προφυλακτικά καθυστέρησης ή ελέγχου της κορύφωσης περιέχουν μικρή ποσότητα τοπικού αναισθητικού, το οποίο προορίζεται να μειώσει την ευαισθησία του πέους και να καθυστερήσει την εκσπερμάτιση. Τα συστατικά διαφέρουν ανά προϊόν· ορισμένα περιέχουν βενζοκαΐνη, τοπικό αναισθητικό που μειώνει προσωρινά την αίσθηση.

Μπορεί να ενδιαφέρουν κάποιον που εκσπερματώνει νωρίτερα απ’ όσο θα ήθελε, αλλά η μειωμένη αίσθηση δεν είναι αυτομάτως βελτίωση.

«Το περισσότερο μούδιασμα δεν σημαίνει αυτόματα καλύτερο σεξ!», λέει η Otten. Ορισμένοι μπορεί να διαπιστώσουν ότι τα προφυλακτικά αυτά μειώνουν υπερβολικά την απόλαυση ή δυσκολεύουν τη διατήρηση της στύσης. Τα αναισθητικά συστατικά μπορεί επίσης να προκαλέσουν ερεθισμό ή, αν μεταφερθούν, να επηρεάσουν την αίσθηση του συντρόφου.

Ακολουθήστε τις οδηγίες του προϊόντος. Αν οι ανησυχίες σχετικά με την εκσπερμάτιση επιμένουν ή σας προκαλούν δυσφορία, η Otten συνιστά να μιλήσετε με κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία. Ένα προφυλακτικό καθυστέρησης μπορεί να αλλάξει την αίσθηση, αλλά δεν αντιμετωπίζει κατ’ ανάγκην την αιτία του προβλήματος.

13. Σπερματοκτόνα προφυλακτικά

Τα προφυλακτικά αυτά είναι επικαλυμμένα με σπερματοκτόνο, μια ουσία που επηρεάζει τα σπερματοζωάρια. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερη προστασία από την εγκυμοσύνη.

Σύμφωνα με το Planned Parenthood, η μικρή ποσότητα σπερματοκτόνου στην επικάλυψη δεν αρκεί για να κάνει ένα σπερματοκτόνο προφυλακτικό αποτελεσματικότερο στην πρόληψη της εγκυμοσύνης από ένα συνηθισμένο προφυλακτικό. Αυτό διαφέρει από τη χρήση ξεχωριστού σπερματοκτόνου μαζί με προφυλακτικό.

Υπάρχει και ένα πιθανό μειονέκτημα: η nonoxynol-9, ένα σπερματοκτόνο που χρησιμοποιείται σε ορισμένα προϊόντα, μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό, ενώ το CDC δεν τη συνιστά για την πρόληψη των ΣΜΛ ή του HIV. Το προφυλακτικό δεν χρειάζεται σπερματοκτόνο επικάλυψη για να λειτουργήσει.

Πώς να επιλέξετε το κατάλληλο προφυλακτικό

Ξεκινήστε από τις ανάγκες προστασίας, τυχόν αλλεργίες σε υλικά και την εφαρμογή. Στη συνέχεια, εξετάστε αν διαφορετικό πάχος, υφή ή ποσότητα λιπαντικού κάνει το σεξ πιο άνετο.

Μπορείτε να αγοράσετε μικρότερες συσκευασίες ή ένα πακέτο με διάφορες επιλογές όσο αναζητάτε τι σας ταιριάζει. «Πάντα προτείνω να δοκιμάζει κανείς ένα νέο είδος προφυλακτικού μόνος του», λέει η Finn. Η δοκιμή κατά τον αυνανισμό επιτρέπει σε αυτόν που θα το φορέσει να αξιολογήσει την άνεση και την αίσθηση χωρίς την πίεση να το ανακαλύψει για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του σεξ με σύντροφο.

Αν τα προφυλακτικά μοιάζουν να διακόπτουν τη διάθεση, προσπαθήστε να εντοπίσετε τι ακριβώς σας ενοχλεί: η δυσφορία, η μειωμένη αίσθηση ή η παύση για την εφαρμογή; Πρόκειται για διαφορετικά ζητήματα, που μπορεί να έχουν διαφορετικές λύσεις, εξηγεί η Otten.

Για να περιορίσετε τη διακοπή, μπορείτε να εντάξετε την εφαρμογή στα προκαταρκτικά: να βοηθήσει ο σύντροφός σας, συνεχίζοντας τα φιλιά και τη σωματική επαφή. Η τοποθέτηση του προφυλακτικού δεν χρειάζεται να γίνει ξεχωριστό διάλειμμα.

«Αν ένα προφυλακτικό δεν σας είναι άνετο, αυτό δεν σημαίνει ότι τα προφυλακτικά δεν είναι για εσάς», λέει η Martínez. «Μπορεί απλώς να μην έχετε βρει ακόμη το κατάλληλο!»

Όποιο κι αν επιλέξετε, ελέγξτε την ημερομηνία λήξης και τη συσκευασία, ακολουθήστε τις οδηγίες και χρησιμοποιήστε καινούργιο προφυλακτικό για κάθε σεξουαλική πράξη και κάθε φορά που αλλάζετε δραστηριότητα.

Για θέματα που αφορούν την επιλογή προφυλακτικού, την αντισύλληψη ή την πρόληψη των ΣΜΛ, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.