ΔΕΠΥ και μητρότητα: 6 τρόποι να διαχειριστείτε την πίεση των γιορτών

Οι γιορτές μπορεί να φέρουν εξάντληση και χάος, αλλά με μερικές πρακτικές κινήσεις οι μητέρες με ΔΕΠΥ μπορούν να προστατεύσουν τις δυνάμεις τους και να ξαναβρούν τη μαγεία της εποχής.

Το να χάνουν τα παιδιά τον ύπνο τους στις γιορτές είναι σχεδόν τελετουργία. Για τις μητέρες με ΔΕΠΥ, όμως, η στέρηση ύπνου μπορεί να έχει αρχίσει εβδομάδες νωρίτερα.

Η Alba C., μητέρα δύο παιδιών, περιγράφει την εμπειρία της: «Την περίοδο των γιορτών, το μυαλό μου τρέχει τόσο πολύ που μπορεί να χρειαστώ ώρες για να αποκοιμηθώ ή να ξανακοιμηθώ. Σκέφτομαι πράγματα όπως “Αγόρασα αρκετά δώρα;” και “Έχω τόσα πολλά δώρα να τυλίξω!”. Οι σκέψεις συσσωρεύονται και μπορεί να με κάνουν ευερέθιστη, με αποτέλεσμα να εκνευρίζομαι πολύ εύκολα».

Κανείς δεν θέλει να γίνει ο Γκριντς των γιορτών. Όταν, όμως, οι δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες συνδυάζονται με κοινωνικές υποχρεώσεις, οικογενειακές εντάσεις και ξενύχτια για το τύλιγμα των δώρων, οι γιορτές μπορεί να γίνουν μια εξαντλητική δοκιμασία για τις μητέρες με ΔΕΠΥ.

«Οι μητέρες συχνά αναλαμβάνουν μεγάλο μέρος της αόρατης εργασίας των γιορτών: από τον συντονισμό του οικογενειακού προγράμματος και την αγορά και το τύλιγμα των δώρων μέχρι τη μετακίνηση του ξωτικού στο ράφι, τη δημιουργία της “μαγείας των γιορτών” και την παρακολούθηση των πρακτικών και συναισθηματικών αναγκών όλων», εξηγεί η νευροψυχολόγος δρ Τζέσικα ΜακΚάρθι. «Για τις γυναίκες με ΔΕΠΥ, αυτές οι ευθύνες μπορεί να γίνουν ιδιαίτερα πιεστικές».

Αν είστε μητέρα με ΔΕΠΥ, να θυμάστε: δεν αποτυγχάνετε στις γιορτές — απλώς αυτή η περίοδος είναι απαιτητική. Ειδικοί και μητέρες που έχουν περάσει ανάλογες εμπειρίες προτείνουν τρόπους για να περιορίσετε την εξάντληση, να διαχειριστείτε το χάος και να ξαναβρείτε τη χαρά των γιορτών.

1. Μοιραστείτε τις ευθύνες

Οι γιορτές εντείνουν τις δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες, όπως η αφηρημάδα, η αναβλητικότητα ή η παράβλεψη λεπτομερειών, εξηγεί ο δρ Ιφεάνι Μ. Ολέλε, πιστοποιημένος ψυχίατρος της Genesis Psychiatric Solutions. Για να μειωθεί το άγχος, προτείνει να μοιράζεστε τις ευθύνες με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας και να ζητάτε βοήθεια όπου είναι δυνατόν.

«Οι μητέρες δεν θα πρέπει να αισθάνονται ότι πρέπει να τα κάνουν όλα μόνες τους. Αν έχετε σύζυγο ή σύντροφο, συζητήστε το και μοιράστε τις ευθύνες. Αν στο σπίτι υπάρχουν έφηβοι ή ενήλικα παιδιά, ζητήστε τους να βοηθήσουν σε ορισμένες προετοιμασίες για τις γιορτές», λέει.

2. Έχετε ένα σχέδιο για να αποσυρθείτε

Στα γιορτινά πάρτι, τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ της Ζακλίν Ντ., όπως η ευαισθησία στους ήχους και η αμηχανία στις κοινωνικές περιστάσεις, γίνονται πιο έντονα. Για να διαχειριστεί την κατάσταση, η 47χρονη μητέρα δύο παιδιών φροντίζει πάντα να έχει ένα σχέδιο για να απομακρυνθεί όταν χρειαστεί.

«Κάνω ένα διάλειμμα όταν το χρειάζομαι και δεν αισθάνομαι άσχημα που παίρνω λίγα λεπτά για να ηρεμήσω. Έχω επίσης κάποιες τεχνικές για να διαχειρίζομαι τις κοινωνικές περιστάσεις, όπως να κρατώ τις συζητήσεις σύντομες και να στρέφω την προσοχή στους άλλους. Μπορώ επίσης να πω ότι πάω να δω τα παιδιά, ώστε να απομακρυνθώ για λίγο και να πάρω καθαρό αέρα».

3. Βάλτε τον ύπνο σε προτεραιότητα

Την περίοδο των γιορτών, πολλές μητέρες ξενυχτούν για να τυλίξουν δώρα, να οργανώσουν εκδηλώσεις ή να ολοκληρώσουν όσα δεν πρόλαβαν μέσα στη μέρα. Η έλλειψη ύπνου επιδεινώνει δυσκολίες που οι γυναίκες με ΔΕΠΥ ήδη προσπαθούν να διαχειριστούν, όπως η προσοχή, η εργαζόμενη μνήμη, ο έλεγχος των παρορμήσεων και η συναισθηματική ρύθμιση. Γι’ αυτό, η δρ ΜακΚάρθι επισημαίνει ότι μερικές φορές το πιο παραγωγικό πράγμα που μπορεί να κάνει μια μητέρα είναι να αφήσει κάτι στη μέση και να πάει για ύπνο.

«Η συμβουλή μου είναι να αντιμετωπίζετε τον ύπνο ως προτεραιότητα και όχι ως κάτι που θα κάνετε όταν τελειώσουν όλα τα υπόλοιπα. Ορίστε ρεαλιστικές ώρες διακοπής των εορταστικών εργασιών, διατηρήστε σταθερές συνήθειες ύπνου όταν είναι δυνατόν και μην υποκύπτετε στην πίεση να θυσιάσετε την ξεκούρασή σας για να ανταποκριθείτε σε μη ρεαλιστικές προσδοκίες», λέει η ΜακΚάρθι.

4. Προγραμματίστε χρόνο για ξεκούραση

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουν οι πολυάσχολες μητέρες την περίοδο των γιορτών είναι να θεωρούν ότι, επειδή χωράει άλλη μία δραστηριότητα στο πρόγραμμα, έχουν και το συναισθηματικό απόθεμα για να την αναλάβουν, εξηγεί η Κρίστεν Κάρντερ, σύμβουλος για τη ΔΕΠΥ και συγγραφέας του βιβλίου You’re Not in Trouble: The ADHD Guide to Building Healthy, Connected Relationships.

«Αν ξέρετε ότι ένα απόγευμα με την ευρύτερη οικογένεια θα σας επιβαρύνει συναισθηματικά, μην προγραμματίσετε αμέσως μετά μια ακόμη απαιτητική δραστηριότητα. Αφήστε χρόνο για ξεκούραση, προστατέψτε τις συνήθειές σας όταν είναι δυνατόν και δώστε προσοχή στα πρώτα σημάδια απορρύθμισης».

5. Ξεκινήστε νωρίς

Η Έιμι Χ., συγγραφέας και μητέρα οκτώ παιδιών, διαχειρίζεται τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ προγραμματίζοντας εγκαίρως. Η συμβουλή της είναι να αρχίσετε τις προετοιμασίες νωρίς — πολύ νωρίς.

«Ξεκινήστε νωρίτερα απ’ όσο σας φαίνεται λογικό. Αν οι προετοιμασίες έχουν ολοκληρωθεί εγκαίρως, ο Δεκέμβριος μπορεί να είναι αφιερωμένος στα όμορφα πράγματα και όχι στον πανικό. Ο μελλοντικός σας εαυτός θα σας ευγνωμονεί — όπως και όλοι όσοι θα ζουν μαζί του», προτείνει η Έιμι.

6. Αφήστε στην άκρη την ιδέα της τελειότητας

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσιάζουν συχνά γιορτινά σπίτια και οικογενειακές φωτογραφίες που μοιάζουν τέλειες. Η Έμιλι Μ., μητέρα πέντε παιδιών, υπενθυμίζει ότι η πραγματική ζωή σπάνια είναι τόσο άψογη όσο φαίνεται μέσα από τις μικρές οθόνες — ιδιαίτερα για τις μητέρες με ΔΕΠΥ.

«Όταν νιώθω ότι αρχίζω να χάνω τον έλεγχο και σκέφτομαι ότι δεν είμαι αρκετή, κοιτάζω τον σύζυγό μου, τα παιδιά και τους φίλους μου και υπενθυμίζω στον εαυτό μου ότι αξίζω ακόμη κι όταν δεν είμαι τέλεια. Κάποιες μέρες χρειάζεται να το επαναλάβω ξανά και ξανά, και αυτό είναι εντάξει», λέει. «Αυτή είναι η εξάσκηση».