Ψυχική υγεία: Οι 10 συνήθειες που πρέπει να κόψετε

Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ψυχική τους υγεία, από χαμηλή αυτοεκτίμηση έως συναισθηματική εξάντληση. Συχνά δεν αντιλαμβάνονται ότι σε αυτά μπορεί να συμβάλλουν οι συνήθειες της καθημερινότητάς τους.

Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι το να εντοπίσει κανείς αυτές τις συμπεριφορές αποτελεί το πρώτο βήμα για να ανακτήσει τη συναισθηματική του ισορροπία και την αυτοπεποίθησή του.

10 καθημερινές συνήθειες που επιβαρύνουν την ψυχική υγεία

Η επαναλαμβανόμενη παραμέληση των προσωπικών αναγκών, η αποσιώπηση των συναισθημάτων και η αναζήτηση επιβεβαίωσης από τους άλλους μπορούν να οδηγήσουν σε έντονη απομάκρυνση από τον εαυτό μας και τους γύρω μας. Οι ψυχολόγοι περιγράφουν αυτή την κατάσταση ως αυτοεγκατάλειψη: ένα μοτίβο στο οποίο παραμερίζεται η εσωτερική φωνή, προκειμένου να επικρατήσουν η συμμόρφωση, η τελειομανία ή η αποφυγή.

Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε αυτά τα μοτίβα, καθώς συχνά συνδέονται με:

• Χρόνιο στρες ή άγχος
• Συναισθηματικό μούδιασμα ή αίσθημα κενού
• Χαμηλή αυτοεκτίμηση και ενοχές
• Δυσκολία στη θέσπιση ορίων
• Εξουθένωση και ένταση στις σχέσεις

Η επίγνωση αυτών των τρόπων συμπεριφοράς μπορεί να σας βοηθήσει να επανασυνδεθείτε με τις συναισθηματικές σας ανάγκες και να αποκαταστήσετε μια υγιή αίσθηση αυτοεκτίμησης.

1. Βάζετε την ευχαρίστηση των άλλων πάνω από τις ανάγκες σας

Όταν συμφωνείτε σε όλα, ακόμη και ενώ είστε εξαντλημένοι, περνάτε στον εαυτό σας το μήνυμα ότι η δική σας άνεση δεν μετρά. Με τον καιρό, έτσι μαθαίνετε να θεωρείτε την αποδοχή των άλλων σημαντικότερη από τον αυτοσεβασμό.

Πώς μπορείτε να το αλλάξετε: Αρχίστε λέγοντας μικρά «όχι». Πριν δεχτείτε κάτι, κάντε μια παύση και σκεφτείτε: Θα βοηθήσει αυτή η επιλογή να διατηρήσω την ενέργεια και την ηρεμία μου;

2. Παραβλέπετε τη συναισθηματική σας κατάσταση

Το να καταπιέζετε τα συναισθήματα μπορεί να μοιάζει με τρόπο επιβίωσης, όμως η αποφυγή τους αφήνει το άγχος να συσσωρεύεται στο σώμα και στο μυαλό. Όσα συναισθήματα δεν αναγνωρίζονται μπορεί να επιστρέψουν ως άγχος, ευερεθιστότητα ή ακόμη και σωματική ένταση.

Πώς μπορείτε να το αλλάξετε: Κρατήστε καθημερινά λίγα λεπτά για να παρατηρείτε τι αισθάνεστε. Ονομάστε φωναχτά το συναίσθημα και την αιτία του. Η καταγραφή σε ημερολόγιο ή μια συζήτηση με φίλο που εμπιστεύεστε μπορεί επίσης να διευκολύνει την έκφραση.

3. Δουλεύετε υπερβολικά για να αποδείξετε την αξία σας

Η έμφαση στην παραγωγικότητα συχνά καλλιεργεί την ιδέα ότι η ανάπαυση σημαίνει τεμπελιά. Η παρατεταμένη υπερκόπωση, ωστόσο, μπορεί να φέρει συναισθηματική εξάντληση, κόπωση και αίσθημα ανεπάρκειας.

Πώς μπορείτε να το αλλάξετε: Μετρήστε την επιτυχία με βάση τη βιωσιμότητα και όχι την εξάντληση. Κάντε σύντομες παύσεις μέσα στην ημέρα και ορίστε χρόνο ξεκούρασης που δεν θα παραμερίζετε: ο εγκέφαλος χρειάζεται να ανακάμπτει για να λειτουργεί σωστά.

4. Ασκείτε διαρκώς κριτική στον εαυτό σας

Η αρνητική εσωτερική ομιλία ενεργοποιεί τις οδούς του στρες στον εγκέφαλο και ενισχύει την ανασφάλεια και τη ντροπή. Οι ψυχολόγοι συσχετίζουν αυτή τη στάση με τον εσωτερικό κριτή, μια φωνή που διαμορφώνεται από πρώιμες εμπειρίες κριτικής ή απόρριψης.

Πώς μπορείτε να το αλλάξετε: Βάλτε υπό αμφισβήτηση τον εσωτερικό κριτή. Αν εμφανιστεί η σκέψη «Δεν είμαι αρκετά καλός», αναρωτηθείτε στη συνέχεια «Σύμφωνα με ποιον;». Η εξάσκηση στην αυτοσυμπόνια μπορεί να κατευθύνει εκ νέου τις νευρωνικές οδούς προς τη συναισθηματική ασφάλεια.

5. Παραμελείτε τις ανάγκες του σώματός σας

Η σωματική και η ψυχική υγεία συνδέονται στενά. Αν παραλείπετε γεύματα, κοιμάστε λιγότερο ή δεν κινείστε αρκετά, μπορεί να μειωθεί η ενέργειά σας και να ενταθούν το άγχος ή τα συμπτώματα κατάθλιψης.

Πώς μπορείτε να το αλλάξετε: Βάλτε στην καθημερινότητά σας μια ρουτίνα που φροντίζει σώμα και νου. Καταναλώνετε ισορροπημένα γεύματα, πίνετε τακτικά νερό, κοιμάστε σε σταθερό ωράριο και κινείστε κάθε μέρα, έστω για 15 λεπτά. Η σταθερότητα του σώματος είναι σημαντική για το νευρικό σύστημα.

6. Αναζητάτε συνεχώς την επιβεβαίωση των άλλων

Όταν στηρίζετε την αυτοεκτίμησή σας στον έπαινο των άλλων, μπορεί να αναπτυχθεί συναισθηματική εξάρτηση. Αν η επιβεβαίωση προέρχεται αποκλειστικά από έξω, η αυτοεκτίμηση μεταβάλλεται μαζί με τις γνώμες των άλλων, με αποτέλεσμα να βασίζεται σε ένα εύθραυστο θεμέλιο για την ψυχική υγεία.

Πώς μπορείτε να το αλλάξετε: Εξασκηθείτε στην αυτοεπιβεβαίωση και αναγνωρίστε οι ίδιοι την αξία σας. Αντί να αναρωτιέστε «Τα πήγα αρκετά καλά;», δοκιμάστε να ρωτήσετε «Είμαι περήφανος για την προσπάθειά μου;». Έτσι καλλιεργείται η εσωτερική επιβεβαίωση, χαρακτηριστικό της συναισθηματικής ωριμότητας.

7. Αποφεύγετε τις δύσκολες συζητήσεις

Η αποφυγή ίσως μοιάζει ασφαλέστερη επιλογή, όμως μπορεί να αφήσει την ένταση άλυτη, με αποτέλεσμα να μετατραπεί σε δυσαρέσκεια, ενοχή ή ντροπή. Η επικοινωνία, ακόμη κι όταν είναι άβολη, αποτελεί βασικό στοιχείο της ψυχολογικής υγείας.

Πώς μπορείτε να το αλλάξετε: Επιλέξτε έναν δυναμικό τρόπο επικοινωνίας: μιλήστε ήρεμα για όσα αισθάνεστε, χρησιμοποιήστε διατυπώσεις σε πρώτο πρόσωπο («εγώ») και αναζητήστε λύσεις που εξυπηρετούν όλους αντί να αποδίδετε ευθύνες.

8. Αμελείτε την ξεκούραση και το παιχνίδι

Η διαρκής απασχόληση περιορίζει τη χαρά και τον αυθορμητισμό, στοιχεία απαραίτητα για τη συναισθηματική ανθεκτικότητα. Χωρίς ελεύθερο χρόνο, ο εγκέφαλος παραμένει σε υψηλή εγρήγορση και αδυνατεί να επεξεργαστεί το άγχος.

Πώς να αλλάξετε αυτή τη συνήθεια: Προγραμματίστε την ξεκούραση με την ίδια πρόθεση που οργανώνετε την εργασία σας. Επιλέξτε δραστηριότητες που αναπληρώνουν τη χαρά, όπως η επαφή με τη φύση, η τέχνη ή το γέλιο. Αυτές επαναφέρουν το νευρικό σύστημα και ενισχύουν τα επίπεδα σεροτονίνης.

9. Η σύγκριση του εαυτού σας με τους άλλους

Η κοινωνική σύγκριση πυροδοτεί φθόνο, αισθήματα ανεπάρκειας και αποσύνδεσης. Τα συναισθήματα αυτά συνδέονται με μειωμένη ικανοποίηση από τη ζωή και αυξημένο άγχος.

Πώς να το αλλάξετε: Περιορίστε την έκθεσή σας σε ερεθίσματα που σας οδηγούν σε συγκρίσεις, κυρίως στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Καταγράφετε όσα εκτιμάτε, ώστε να εστιάζετε στην προσωπική σας εξέλιξη και όχι στις αδυναμίες που νομίζετε ότι έχετε.

10. Όταν παραμερίζετε τη διαίσθησή σας

Όταν παραμερίζετε συστηματικά τα ένστικτά σας για να εξασφαλίσετε την αποδοχή των άλλων ή λόγω φόβου αποτυχίας, η αυτοπεποίθησή σας εξασθενεί. Με τον καιρό, αυτή η αποσύνδεση από τα ένστικτά σας οδηγεί σε σύγχυση, αναποφασιστικότητα και συναισθηματική αστάθεια.

Πώς να το αλλάξετε: Ενισχύστε ξανά την εμπιστοσύνη στη διαίσθησή σας ακολουθώντας μικρές εσωτερικές παροτρύνσεις. Για παράδειγμα, βγείτε για έναν περίπατο όταν αισθάνεστε ανήσυχοι. Έτσι καλλιεργείτε την αυτορρύθμιση και την ικανότητά σας να κάνετε επιλογές που ευθυγραμμίζονται με όσα έχουν σημασία για εσάς.

Συμπερασματικά

Η φροντίδα της ψυχικής υγείας αρχίζει από τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεστε στον εαυτό σας κάθε μέρα. Για να διακόψετε τον κύκλο της αυτοεγκατάλειψης, χρειάζεται να μάθετε να ακούτε, να φροντίζετε και να σέβεστε τις συναισθηματικές και σωματικές σας ανάγκες, ακόμη και στις δύσκολες περιόδους της ζωής.

Αφήνοντας την αυτοκριτική και επιλέγοντας τη συμπόνια, την ξεκούραση αντί για τη διαρκή απασχόληση και την ευγνωμοσύνη αντί για τη σύγκριση, μπορείτε να ξαναχτίσετε την αυτοεκτίμηση και τη συναισθηματική ισορροπία από μέσα προς τα έξω. Η ουσιαστική ευεξία δεν εξαρτάται από την εξωτερική επιβεβαίωση, αλλά ξεκινά με την απλή απόφαση να μην εγκαταλείπετε πια τον εαυτό σας.