Αγένεια στην εφηβεία: Πώς να βάλετε όρια στον έφηβο χωρίς φωνές

«Άσε με ήσυχο/η!», «Δεν καταλαβαίνεις τίποτα!» ή ένα κοφτό βλέμμα αρκούν για να διαταράξουν μια ήρεμη οικογενειακή στιγμή και να προκαλέσουν καβγά. Αν έχετε παιδί στην προεφηβεία ή στην εφηβεία, ίσως γνωρίζετε την προσπάθεια να επικοινωνήσετε μαζί του και την απάντηση να είναι εκνευρισμός, ειρωνεία ή αδιαφορία.

Προτού κατηγορήσετε τον εαυτό σας, θυμηθείτε ότι η απότομη συμπεριφορά μπορεί να εντάσσεται στην ανάπτυξη του παιδιού, καθώς επιδιώκει μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, πως χρειάζεται να αποδέχεστε προσβολές ή επιθετικότητα. Η πρόκληση είναι να συνδυάσετε την κατανόηση με σαφή όρια.

Γιατί μου απαντά απότομα το παιδί μου;

Στην πορεία προς την ενηλικίωση, τα παιδιά σχηματίζουν προσωπικές απόψεις, θέτουν υπό αμφισβήτηση τους κανόνες και ζητούν περισσότερο χώρο. Παράλληλα, θέλουν να έχουν λόγο στις φιλίες, στον ελεύθερο χρόνο, στην εμφάνιση και στις καθημερινές αποφάσεις τους.

Έτσι, όταν θεωρούν ότι οι γονείς επεμβαίνουν υπερβολικά, ενδέχεται να αντιδράσουν έντονα. Επιπλέον, ο εγκέφαλος των εφήβων βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη, ιδίως στα σημεία που αφορούν τη ρύθμιση των συναισθημάτων και τον έλεγχο των παρορμήσεων. Θυμός, απογοήτευση και ευερεθιστότητα μπορεί να εκδηλωθούν με τρόπους που τα παιδιά δυσκολεύονται να διαχειριστούν. Στη συμπεριφορά τους ενδέχεται να συμβάλλουν και άλλοι παράγοντες, όπως η σχολική πίεση, οι εντάσεις με φίλους, το άγχος ή η επιθυμία να γίνουν αποδεκτά από την παρέα.

Αγένεια στην εφηβεία: 6 τρόποι να κρατήσετε την ψυχραιμία σας

1. Μην ανταποδίδετε τον θυμό με θυμό

Αν το παιδί αρχίσει να φωνάζει, μπορεί να παρασυρθείτε και να υψώσετε κι εσείς τη φωνή. Κάντε πρώτα μια μικρή παύση και πάρτε ανάσα. Όταν η συζήτηση έχει γίνει έντονη, μπορείτε να πείτε: «Θέλω να το συζητήσουμε, αλλά ας ηρεμήσουμε πρώτα». Με αυτόν τον τρόπο δεν υποχωρείτε· αποφεύγετε έναν αδιέξοδο καβγά.

1. Θέστε όρια χωρίς να προσβάλλετε το παιδί

Μια φράση όπως «Με στενοχωρεί όταν μου μιλάς με αυτόν τον τρόπο» περιγράφει το πώς σας επηρεάζει η συμπεριφορά, χωρίς να κρίνει τον χαρακτήρα του παιδιού. Έτσι γίνεται σαφές ότι κάθε συναίσθημα είναι θεμιτό, όχι όμως και κάθε τρόπος έκφρασής του.

1. Ακούστε το παιδί πριν δώσετε συμβουλές

Οι έφηβοι συχνά δεν αναζητούν αμέσως μια λύση, αλλά θέλουν να αισθανθούν πως τους προσέχουν και τους ακούν ουσιαστικά. Αφήστε τους να περιγράψουν όσα συνέβησαν με τον δικό τους ρυθμό, χωρίς διακοπές ή μετατροπή της κουβέντας σε διάλεξη.

1. Καθορίστε από κοινού σαφείς κανόνες για την οικογένεια

Οι οικογενειακοί κανόνες είναι πιο αποτελεσματικοί όταν διατυπώνονται συγκεκριμένα και αφορούν όλα τα μέλη. Για παράδειγμα, μπορείτε να συμφωνήσετε ότι δεν χρησιμοποιείτε προσβλητικούς χαρακτηρισμούς στο σπίτι και δεν απειλείτε ο ένας τον άλλον. Συμπεριλάβετε το παιδί στη συζήτηση, για να γνωρίζει ότι λαμβάνετε υπόψη τη γνώμη του.

1. Γίνετε εσείς το πρότυπο

Ο σεβασμός στον τρόπο ομιλίας χρειάζεται να ισχύει και για τους γονείς, ακόμη κι όταν είναι θυμωμένοι ή κουρασμένοι. Αν πείτε με ειλικρίνεια «Συγγνώμη, σου μίλησα απότομα», δείχνετε στο παιδί ότι όλοι μπορεί να κάνουμε λάθη και να προσπαθούμε να τα διορθώσουμε.

1. Διατηρήστε τη μεταξύ σας σύνδεση

Εκτός από κανόνες και υποχρεώσεις, αναζητήστε κοινές δραστηριότητες που ευχαριστούν και τους δυο σας. Μπορεί να είναι μια βόλτα, μια ταινία ή μια κουβέντα πριν από τον ύπνο· τέτοιες στιγμές ενισχύουν τη σχέση, χωρίς κάθε επαφή να περιστρέφεται γύρω από το σχολείο ή τις ευθύνες.

Η προεφηβεία και η εφηβεία φέρνουν αλλαγές τόσο στα παιδιά όσο και στους γονείς. Είναι φυσικό να μη διατηρείτε πάντοτε την ψυχραιμία σας ή να μη συμφωνείτε σε όλα. Σημασία έχει να εξακολουθείτε να είστε διαθέσιμοι για επικοινωνία, κρατώντας παράλληλα τα όριά σας. Ακόμη κι όταν το παιδί σάς λέει εκνευρισμένο «άσε με», εξακολουθεί να έχει ανάγκη την παρουσία σας.