Άσκηση στη μέση ηλικία: Πώς η προπόνηση με βάρη συνδέεται με πιο γρήγορη σκέψη

Μπαίνετε σε ένα δωμάτιο και ξεχνάτε γιατί πήγατε εκεί ή σταματάτε στη μέση μιας πρότασης προσπαθώντας να θυμηθείτε μια λέξη. Αυτές οι αλλαγές είναι συχνές στη μέση ηλικία, όμως η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη στήριξη της γνωστικής υγείας.

Σε νέα μελέτη, 93 γυναίκες ηλικίας 35 έως 63 ετών υποβλήθηκαν σε δοκιμασίες που αξιολόγησαν τον χρόνο αντίδρασης, την εργαζόμενη μνήμη και τον εκτελεστικό σχεδιασμό. Στη συνέχεια, οι ερευνητές τις ομαδοποίησαν ανάλογα με το πόσο συχνά ασκούνταν και το είδος άσκησης που έκαναν, και συνέκριναν τις επιδόσεις τους.

Τα ευρήματα συνδέουν την άσκηση με βραδύτερη ηλικιακή έκπτωση σε ορισμένες γνωστικές λειτουργίες, με τη μέση ηλικία να αποτελεί περίοδο κατά την οποία ο εγκέφαλος ενδέχεται να ανταποκρίνεται ιδιαίτερα στις προστατευτικές επιδράσεις της άσκησης.

Η προπόνηση με αντιστάσεις και ο χρόνος αντίδρασης

Η τακτική άσκηση συνδέθηκε με βραδύτερη ηλικιακή έκπτωση, ειδικά στην περίπτωση της προπόνησης με αντιστάσεις.

Οι γυναίκες που σήκωναν βάρη είχαν ταχύτερο χρόνο αντίδρασης σε σύγκριση με όσες δεν ασκούνταν, όσες έκαναν αερόβια άσκηση και όσες επέλεγαν άλλους τύπους άσκησης. Με άλλα λόγια, η προπόνηση δύναμης φάνηκε να έχει πλεονέκτημα ως προς την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών από τον εγκέφαλο.

Το εύρημα δείχνει ότι έχει σημασία όχι μόνο το αν κινείται κανείς, αλλά και το είδος της άσκησης. Για τον χρόνο αντίδρασης, τα αποτελέσματα στρέφουν την προσοχή στην προπόνηση με αντιστάσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αερόβια άσκηση ή άλλες μορφές κίνησης δεν έχουν αξία. Ωστόσο, για όσες θέλουν να ενισχύσουν τη γρήγορη σκέψη και τα αντανακλαστικά τους, η μελέτη υποδηλώνει ότι τα βάρη μπορούν να έχουν τακτική θέση στο πρόγραμμα άσκησης.

Η εργαζόμενη μνήμη επηρεάστηκε διαφορετικά

Για την εργαζόμενη μνήμη —την ικανότητα του εγκεφάλου να συγκρατεί και να επεξεργάζεται πληροφορίες εκείνη τη στιγμή— η εικόνα ήταν διαφορετική. Τα οφέλη εμφανίστηκαν σε διάφορα είδη άσκησης και δεν περιορίστηκαν στην προπόνηση με αντιστάσεις.

Η επίδραση γινόταν πιο έντονη όσο δυσκόλευαν οι νοητικές δοκιμασίες, ενώ το μοτίβο αυτό οφειλόταν κυρίως στις μεγαλύτερες σε ηλικία συμμετέχουσες. Οι νεότερες δεν παρουσίασαν την ίδια ενίσχυση. Έτσι, η τακτική κίνηση φάνηκε να βοηθά στη διατήρηση της εργαζόμενης μνήμης υπό πίεση, με μεγαλύτερο όφελος για τις γυναίκες που βρίσκονταν πιο προχωρημένα στη μέση ηλικία.

Δεν ανταποκρίθηκαν όλες οι γνωστικές λειτουργίες στην άσκηση. Η επίδοση στον εκτελεστικό σχεδιασμό σχετιζόταν μόνο με την ηλικία, ενώ η άσκηση, ανεξάρτητα από το είδος της, δεν φάνηκε να την επηρεάζει.

Πώς μπορούν να αξιοποιηθούν τα ευρήματα

Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν μια προσέγγιση δύο κατευθύνσεων. Όσες κάνουν ήδη προπόνηση δύναμης μερικές φορές την εβδομάδα έχουν έναν ακόμη λόγο να συνεχίσουν: εκτός από την υγεία των μυών και των οστών, η άσκηση αυτή συνδέθηκε με ταχύτερη απόκριση του εγκεφάλου.

Για όσες δεν έχουν ακόμη εντάξει την προπόνηση με αντιστάσεις στη ρουτίνα τους, η μελέτη προσφέρει έναν συγκεκριμένο λόγο να το εξετάσουν, ακόμη και ξεκινώντας με λίγη άσκηση. Μερικά σετ καθισμάτων, μεταφορά αντικειμένων με βάρος ή ένα απλό πρόγραμμα με αλτήρες δύο φορές την εβδομάδα είναι παραδείγματα που αναφέρονται ως πρακτικές επιλογές.

Αν τα βάρη προκαλούν δισταγμό ή δεν είναι εύκολα προσβάσιμα, τα ευρήματα για την εργαζόμενη μνήμη είναι ενθαρρυντικά: κάθε είδος τακτικής κίνησης φάνηκε να έχει όφελος. Η άσκηση που μπορεί να διατηρηθεί σε βάθος χρόνου, ακόμη και χωρίς βάρη, ενδέχεται να βοηθά στην προστασία ορισμένων πλευρών της γνωστικής λειτουργίας, ιδιαίτερα όσο προχωρά η μέση ηλικία.

Τι να κρατήσετε

Είναι γνωστό ότι η άσκηση ωφελεί τον εγκέφαλο, όμως η συγκεκριμένη μελέτη αναδεικνύει οφέλη που ενδέχεται να διαφέρουν ανάλογα με το είδος της δραστηριότητας. Η μέση ηλικία δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ως περίοδος αναπόφευκτης έκπτωσης: οι συνήθειες που διαμορφώνονται, και ιδιαίτερα η τακτική άσκηση, μπορεί να επηρεάσουν το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά ανταποκρίνεται ο εγκέφαλος τα επόμενα χρόνια.

Αν έχετε κάποιο πρόβλημα υγείας ή δεν είστε βέβαιες ποια μορφή άσκησης είναι κατάλληλη για εσάς, συζητήστε το με τον γιατρό σας.