Δυσκοιλιότητα: Συμπτώματα, πιθανά αίτια και τρόποι αντιμετώπισης

Η δυσκοιλιότητα είναι μια αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου, όπως οι λιγότερες κενώσεις ή η δυσκολία στην αποβολή των κοπράνων. Είναι συχνή και μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα κάθε ηλικίας. Συνήθως αντιμετωπίζεται με απλές αλλαγές στη διατροφή και τον τρόπο ζωής.

Συμπτώματα της δυσκοιλιότητας

Πιθανότατα πρόκειται για δυσκοιλιότητα αν:

• Έχετε λιγότερες από τρεις κενώσεις την εβδομάδα ή πηγαίνετε στην τουαλέτα λιγότερο συχνά από ό,τι συνήθως.
• Τα κόπρανα είναι ασυνήθιστα μεγάλα ή μικρά, ξηρά, σκληρά ή σβολιασμένα.
• Πρέπει να σφίγγεστε ή πονάτε όταν έχετε κένωση.
• Έχετε την αίσθηση ότι δεν αδειάσατε πλήρως το έντερό σας.

Μπορεί επίσης να έχετε κοιλιακό πόνο, φούσκωμα ή ναυτία.

Σε ηλικιωμένους ή άτομα με άνοια ή μαθησιακή αναπηρία, η δυσκοιλιότητα μπορεί να μην γίνει εύκολα αντιληπτή. Παρατηρήστε αλλαγές στη συμπεριφορά, όπως σύγχυση, που μπορεί να υποδηλώνουν πόνο ή δυσφορία.

Πιθανά αίτια

Η δυσκοιλιότητα στους ενήλικες μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες και μερικές φορές δεν υπάρχει προφανής αιτία. Συχνές αιτίες είναι:

• Η ανεπαρκής πρόσληψη φυτικών ινών, που βρίσκονται στα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά.
• Η κατανάλωση λίγων υγρών.
• Η λίγη κίνηση και η παρατεταμένη καθιστική ή ξαπλωμένη θέση.
• Η μειωμένη δραστηριότητα και η έλλειψη άσκησης.
• Η συχνή αναβολή της επίσκεψης στην τουαλέτα, παρά την ανάγκη για κένωση.
• Οι αλλαγές στη διατροφή ή την καθημερινή ρουτίνα.
• Οι παρενέργειες φαρμάκων.
• Το στρες, το άγχος ή η κατάθλιψη.

Η δυσκοιλιότητα είναι συχνή κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό, ενώ εμφανίζεται συχνότερα και μετά την ηλικία των 65 ετών. Σπανιότερα, μπορεί να σχετίζεται με κάποια πάθηση, όπως η εκκολπωματική νόσος ή ο καρκίνος του εντέρου.

Αντιμετώπιση και πρόληψη στο σπίτι

Απλές αλλαγές στη διατροφή και τον τρόπο ζωής μπορούν να βοηθήσουν. Είναι ασφαλές να δοκιμάσετε τα παρακάτω μέτρα και κατά την εγκυμοσύνη. Μπορεί να δείτε διαφορά μέσα σε λίγες ημέρες, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται μερικές εβδομάδες για να βελτιωθούν τα συμπτώματα.

Αλλάξτε τη διατροφή σας

Για να γίνουν τα κόπρανα πιο μαλακά και να αποβάλλονται ευκολότερα:

• Ακολουθήστε μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή και προτιμήστε φρούτα που περιέχουν σορβιτόλη, όπως μήλα, βερίκοκα, σταφύλια και σταφίδες, σμέουρα και φράουλες.
• Πίνετε άφθονο νερό και άλλα υγρά και αποφύγετε το αλκοόλ.
• Αυξήστε σταδιακά τις φυτικές ίνες στη διατροφή σας.
• Προσθέστε στη διατροφή σας πίτουρο σιταριού, βρώμη ή λιναρόσπορο.

Βελτιώστε τη ρουτίνα της τουαλέτας

Προσπαθήστε να πηγαίνετε στην τουαλέτα σε σταθερή ώρα και στο ίδιο μέρος, δίνοντας στον εαυτό σας αρκετό χρόνο. Μην αναβάλλετε την κένωση όταν αισθανθείτε την ανάγκη. Για να διευκολύνετε την αποβολή των κοπράνων, ακουμπήστε τα πόδια σας σε ένα χαμηλό υποπόδιο. Αν είναι δυνατόν, φέρτε τα γόνατα ψηλότερα από τους γοφούς.

Αυξήστε τη σωματική δραστηριότητα

Ένας καθημερινός περίπατος ή το τρέξιμο μπορεί να βοηθήσει ώστε οι κενώσεις να γίνονται πιο τακτικά.

Ζητήστε συμβουλή από φαρμακοποιό

Αν οι αλλαγές στη διατροφή και τον τρόπο ζωής δεν βοηθούν, ο φαρμακοποιός μπορεί να σας προτείνει κατάλληλο καθαρτικό, δηλαδή φάρμακο που βοηθά να έχετε πιο τακτικές κενώσεις. Τα περισσότερα καθαρτικά δρουν μέσα σε τρεις ημέρες και πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο για σύντομο χρονικό διάστημα.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Επικοινωνήστε με γιατρό αν:

• Η δυσκοιλιότητα δεν βελτιώνεται με την αντιμετώπιση.
• Έχετε συχνά δυσκοιλιότητα ή τακτικό φούσκωμα.
• Παρατηρήσετε αίμα στα κόπρανα.
• Έχετε χάσει βάρος χωρίς να το προσπαθήσετε.
• Έχετε δυσκοιλιότητα και αισθάνεστε συνεχώς κουρασμένοι.
• Λαμβάνετε φάρμακο που προκαλεί δυσκοιλιότητα, όπως οπιοειδή παυσίπονα.
• Παρατηρήσετε ξαφνική αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου.
• Έχετε κοιλιακό πόνο.

Μην διακόψετε συνταγογραφημένο φάρμακο χωρίς να μιλήσετε πρώτα με τον γιατρό σας.

Επιπλοκές της χρόνιας δυσκοιλιότητας

Η μακροχρόνια δυσκοιλιότητα μπορεί να οδηγήσει σε κοπρόσταση, δηλαδή συσσώρευση κοπράνων στο ορθό, το τελευταίο τμήμα του παχέος εντέρου. Το κύριο σύμπτωμα μπορεί να είναι διάρροια, καθώς υγρά κόπρανα διαφεύγουν γύρω από τη συσσώρευση σκληρών κοπράνων.

Η κοπρόσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί με:

• Ισχυρότερα καθαρτικά, τα οποία συνταγογραφεί γιατρός.
• Υπόθετο, δηλαδή φάρμακο που τοποθετείται στον πρωκτό.
• Μικροκλύσμα, με χορήγηση υγρού από τον πρωκτό στο έντερο.
• Αφαίρεση μέρους των κοπράνων από επαγγελματία υγείας. Δεν πρέπει να επιχειρήσετε να το κάνετε μόνοι σας.

Οι επιλογές αντιμετώπισης εξαρτώνται από την αιτία και τα συμπτώματα· συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για αποφάσεις σχετικά με φάρμακα ή θεραπεία.