Ξεχνάτε ονόματα, ψάχνετε τη λέξη που θέλετε να πείτε ή νιώθετε πως η σκέψη σας έχει γίνει πιο αργή; Η πνευματική «θολούρα» (brain fog), γνωστή και ως εγκεφαλική ομίχλη, μπορεί να παρουσιαστεί στην περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση. Ειδικοί επισημαίνουν ότι οι ασκήσεις του εγκεφάλου είναι πιθανότερο να φανούν χρήσιμες όταν στοχεύουν στη συγκεκριμένη δυσκολία.
Για αρκετούς, τα σταυρόλεξα, το Sudoku και τα παιχνίδια αριθμών αποτελούν ευχάριστη εξάσκηση για το μυαλό. Αν, όμως, το πρόβλημα είναι να θυμηθεί κανείς λέξεις, ονόματα ή πληροφορίες, δεν είναι δεδομένο πως όλες οι νοητικές δραστηριότητες έχουν το ίδιο όφελος.
Νευρολόγοι του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (UCLA) αναφέρουν ότι η εξάσκηση του εγκεφάλου χρειάζεται να εστιάζει στη λειτουργία που δυσκολεύει κάθε άτομο.
Έτσι, όταν κάποιος δεν μπορεί εύκολα να ανακαλέσει λέξεις, η ενασχόληση με ασκήσεις αριθμών ενδέχεται να μην αποδώσει όπως αναμένεται.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση υπογραμμίζει ότι στη νοητική άσκηση μετρά τόσο η εξάσκηση του εγκεφάλου όσο και η επιλογή δραστηριοτήτων ανάλογων με τη δυσκολία που θέλουμε να αντιμετωπίσουμε.
Τι σημαίνει brain fog και ποια η σχέση του με την εμμηνόπαυση
Η πνευματική θολούρα (brain fog) δεν είναι αυτοτελής διάγνωση. Ο όρος περιγράφει συμπτώματα και εμπειρίες όπως η μειωμένη συγκέντρωση, η αφηρημάδα, η βραδύτερη σκέψη και η δυσκολία να ανακαλέσουμε λέξεις ή ονόματα.
Τέτοιες μεταβολές γίνονται αντιληπτές από ορισμένες γυναίκες στην περιεμμηνόπαυση, δηλαδή στη μεταβατική φάση που προηγείται της εμμηνόπαυσης, καθώς και μετά από αυτή.
Οι ορμονικές μεταβολές, και ειδικότερα οι αλλαγές στα επίπεδα των οιστρογόνων, ενδέχεται να επηρεάζουν ορισμένες γνωστικές λειτουργίες. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει αναγκαστικά συνολική πτώση της νοημοσύνης ή εμφάνιση νευρολογικής νόσου.
Μνήμη και συγκέντρωση μπορεί να επηρεάζονται επίσης από τον ύπνο, το άγχος, τη διάθεση και άλλους παράγοντες. Γι’ αυτό, κάθε αλλαγή στον τρόπο σκέψης δεν θα πρέπει να αποδίδεται μόνο στην εμμηνόπαυση.
Γιατί μια λέξη μάς διαφεύγει, παρότι τη γνωρίζουμε;
Για να γίνει κατανοητή η πνευματική θολούρα, βοηθά να διακρίνουμε δύο βασικές λειτουργίες που σχετίζονται με τη μνήμη.
- Κωδικοποίηση: Ο εγκέφαλος δέχεται μια καινούργια πληροφορία και την καταχωρίζει στη μνήμη.
- Ανάκληση: Ο εγκέφαλος αναζητά μια ήδη αποθηκευμένη πληροφορία και την επαναφέρει.
Είναι δυνατόν να ξέρουμε καλά ένα όνομα, αλλά να μην το βρίσκουμε όταν το χρειαζόμαστε. Για παράδειγμα, μπορεί να συναντήσουμε κάποιον γνωστό και να μην ανακαλέσουμε αμέσως πώς τον λένε, ενώ λίγο αργότερα το όνομα να μας έρθει στο μυαλό.
Δεν προκύπτει απαραίτητα ότι η πληροφορία έχει διαγραφεί από τη μνήμη· ίσως δυσκολευόμαστε να την ανασύρουμε εκείνη τη στιγμή. Η αιτία δεν είναι ίδια σε όλους τους ανθρώπους.
Τρεις εύκολες ασκήσεις για να ανακαλείτε λέξεις
Όταν κάποιες φορές δυσκολεύεστε να βρείτε μια λέξη ή θέλετε να καλλιεργήσετε τη λεκτική ευχέρειά σας, μπορείτε να εντάξετε απλές δραστηριότητες στην καθημερινή σας ρουτίνα.
1. Πείτε όσες περισσότερες λέξεις μπορείτε μέσα σε ένα λεπτό
Ρυθμίστε ένα χρονόμετρο στα 60 δευτερόλεπτα και προσπαθήστε να απαριθμήσετε όσο το δυνατόν περισσότερα ζώα, φρούτα, λαχανικά ή αντικείμενα.
Αν, για παράδειγμα, διαλέξετε τα ζώα, αρχίστε με «γάτα», «σκύλος», «άλογο» και «ελέφαντας» και συνεχίστε να λέτε λέξεις έως ότου λήξει ο χρόνος.
Με αυτή την άσκηση εξασκούνται η ταχεία ανάκληση λέξεων και η λεκτική ευχέρεια. Δεν έχει, ωστόσο, αποδειχθεί ότι αποτελεί θεραπεία για την πνευματική θολούρα.
2. Διαβάστε ένα μικρό κείμενο και πείτε το νόημά του με δικά σας λόγια
Διαλέξτε μια σύντομη παράγραφο βιβλίου ή ένα μικρό άρθρο. Διαβάστε το και στη συνέχεια προσπαθήστε να αποδώσετε προφορικά την κεντρική ιδέα σε δύο ή τρεις προτάσεις.
Η δραστηριότητα αυτή δίνει εξάσκηση στην κατανόηση, στην οργάνωση των πληροφοριών και στην ανάκληση λέξεων.
Δεν υπάρχει λόγος να προσπαθείτε να ολοκληρώσετε την άσκηση βιαστικά. Προτεραιότητα έχουν η σαφής έκφραση και η διατήρηση του νοήματος.
3. Πείτε γρήγορα τα ονόματα αντικειμένων
Πάρτε φωτογραφίες ή κάρτες που απεικονίζουν αντικείμενα της καθημερινότητας και πείτε όσο πιο γρήγορα μπορείτε πώς λέγεται το καθένα. Εναλλακτικά, παρατηρήστε τον χώρο γύρω σας και ονομάστε όσα αντικείμενα βλέπετε στο δωμάτιο.
Αν δεν σας έρθει αμέσως μια λέξη, περιμένετε λίγο και συνεχίστε την προσπάθεια χωρίς να αγχωθείτε.
Η άσκηση αυτή προσφέρει έναν απλό τρόπο να εξασκήσετε την ονομασία αντικειμένων και τη λεκτική ανάκληση.
Πότε είναι απαραίτητο να απευθυνθείτε σε γιατρό;
Το να δυσκολευτεί κάποιος περιστασιακά να θυμηθεί μια λέξη είναι κάτι που συμβαίνει σε πολλούς, ιδίως όταν υπάρχει κούραση ή άγχος. Αν, όμως, τα προβλήματα συγκέντρωσης ή μνήμης συνεχίζονται, χειροτερεύουν ή δυσχεραίνουν την καθημερινή ζωή, χρειάζεται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.
Ο γιατρός μπορεί να διερευνήσει αν συμβάλλουν προβλήματα ύπνου, αλλαγές στη διάθεση, φαρμακευτική αγωγή, ελλείψεις ή άλλες παθήσεις. Όταν οι δυσκολίες συμπίπτουν με την περιεμμηνόπαυση ή την εμμηνόπαυση, μπορεί επίσης να εξεταστεί κατά πόσο σχετίζονται με τις ορμονικές μεταβολές.
Αν εμφανιστεί αιφνίδια δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση, ιδίως όταν συνοδεύεται από αδυναμία στο πρόσωπο ή σε κάποιο άκρο, απαιτείται άμεση επείγουσα ιατρική αξιολόγηση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/brain-fog-antimetopisi-tis-pneymatikis-tholoyras-se-60-deyterolepta/28315
