Οι προτεραιότητες των ασθενών για το ΕΣΥ του αύριο στο 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών

Στο επίκεντρο του 15ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ασθενών βρέθηκαν οι όροι για ένα σύστημα υγείας που καλύπτει τις ανάγκες των πολιτών. Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας διοργάνωσε το συνέδριο στην Αθήνα, στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2026, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας. Οι εργασίες εστίασαν στις ανισότητες μεταξύ περιοχών, στο οικονομικό βάρος των ιδιωτικών δαπανών υγείας για τα νοικοκυριά, στην πρόσβαση στα φάρμακα, στην ψηφιακή τεχνολογία και στην ποιότητα των υπηρεσιών.

Περισσότεροι από 240 συμμετέχοντες έλαβαν μέρος στην επετειακή διοργάνωση, η οποία ανέδειξε 15 χρόνια θεσμικού διαλόγου και διεκδίκησης για τα δικαιώματα των ασθενών. Ανάμεσά τους ήταν εκπρόσωποι οργανώσεων ασθενών από όλη την Ελλάδα, της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και φορέων υγείας, καθώς και ακαδημαϊκοί, ερευνητές, επαγγελματίες υγείας, στελέχη φαρμακευτικών επιχειρήσεων και εταιρειών τεχνολογίας υγείας.

Με θέμα «Πρόσβαση, Ποιότητα, Ισότητα, Βιωσιμότητα: Οι προτεραιότητες των Ασθενών για το Εθνικό Σύστημα Υγείας», το Συνέδριο ανέδειξε τις αλλαγές που χρειάζονται ώστε το σύστημα υγείας να παρέχει έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση, οικονομική προστασία και ασφαλείς υπηρεσίες υψηλής ποιότητας. Στις προτεραιότητες περιλήφθηκε επίσης η ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών στη διαμόρφωση και την αξιολόγηση των πολιτικών υγείας.

Ανισότητες και υγειονομικός χάρτης: η πρόσβαση στην υγεία πέρα από τους μέσους όρους

Οι πρώτες συζητήσεις του Συνεδρίου επικεντρώθηκαν στις κοινωνικές και γεωγραφικές ανισότητες στον τομέα της υγείας. Τόνισαν ότι η δυνατότητα πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες εξακολουθεί να διαμορφώνεται καθοριστικά από το εισόδημα, την εκπαίδευση, τις συνθήκες ζωής και την περιοχή κατοικίας. Ο Δρ Άγις Τσουρός, πρώην Διευθυντής Πολιτικής και Διακυβέρνησης για την Υγεία του Π.Ο.Υ. στην Ευρώπη και Πρόεδρος της Συντονιστικής και της Επιστημονικής Επιτροπής του Παρατηρητηρίου για τις Πολιτικές και την Οργάνωση της Δημόσιας Υγείας του Ιδρύματος Μποδοσάκη, επισήμανε ότι απαιτείται να λαμβάνεται υπόψη η υγεία σε όλες τις δημόσιες πολιτικές. Παράλληλα, χρειάζεται συστηματική αποτύπωση των διαφορών ανάμεσα σε περιοχές και ομάδες πληθυσμού, καθώς οι εθνικοί μέσοι όροι συχνά δεν τις φανερώνουν. Στη συζήτηση υπογραμμίστηκε η αξία των αξιόπιστων δεδομένων, της αξιολόγησης των παρεμβάσεων και της δημόσιας λογοδοσίας, ενώ παρουσιάστηκε το Παρατηρητήριο του Ιδρύματος Μποδοσάκη για τις Πολιτικές και την Οργάνωση της Δημόσιας Υγείας.

Στη συζήτηση που συντόνισε ο Καθηγητής Πολιτικής Υγείας και Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Κυριάκος Σουλιώτης, τονίστηκε ότι ο υγειονομικός χάρτης χρειάζεται ανασχεδιασμό. Βασικά κριτήρια είναι οι πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού, η στελέχωση των δομών και η έγκαιρη πρόσβαση σε εξετάσεις και θεραπείες. Οι παρεμβάσεις συνέκλιναν στην ανάγκη ένας υγειονομικός χάρτης να δείχνει όχι μόνο τη θέση των δομών, αλλά και τις υπηρεσίες που είναι πραγματικά σε θέση να παρέχουν στους πολίτες.

Την πλατφόρμα Quality for All παρουσίασε ο Χρήστος Τριανταφύλλου, Project Officer του Γραφείου του Π.Ο.Υ. στην Ελλάδα. Η πλατφόρμα δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος HEALTH-IQ και διαθέτει ήδη 190 δείκτες που αφορούν τη στελέχωση, τη λειτουργία και την απόδοση των υπηρεσιών υγείας. Βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο ενσωμάτωσης στο ψηφιακό περιβάλλον της ΗΔΙΚΑ. Ο ίδιος τόνισε πως τα δεδομένα χρειάζεται να οδηγούν σε συγκεκριμένες αποφάσεις, με μετρήσιμους στόχους και λογοδοσία, και να λαμβάνουν υπόψη την εμπειρία των ασθενών. Εισηγήθηκε ακόμη τη δημιουργία διασυνδεδεμένων δικτύων ανάμεσα στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και τα νοσοκομεία, αξιοποιώντας την τηλεϊατρική και τους ηλεκτρονικούς φακέλους, ώστε να μειωθούν οι αναμονές και οι άσκοπες μετακινήσεις.

Η Όλγα Μπαλαούρα, Διοικήτρια της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής, μίλησε για την ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των εξειδικευμένων νοσοκομείων και των περιφερειακών δομών, φέρνοντας ως παράδειγμα το δίκτυο Κέντρων Μαστού. Επισήμανε ότι οι υπηρεσίες στην Αττική δεν κατανέμονται ισότιμα και ότι χρειάζεται να ενισχυθούν τα Κέντρα Υγείας, κυρίως στην Ανατολική Αττική. Όπως ανέφερε, περίπου το 80% των περιστατικών που προσέρχονται στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών των νοσοκομείων της Αττικής δεν χαρακτηρίζονται επείγοντα, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη ενδυνάμωσης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Η Εύη Ορφανού, Μέλος Δ.Σ. της ΕΝΑΣΕΛ και Πρόεδρος του Συλλόγου Καρκινοπαθών και Σπανίων Παθήσεων Νομού Έβρου «Μαζί για ζωή», στάθηκε στις σοβαρές ελλείψεις προσωπικού στα ακριτικά νοσοκομεία. Όπως επισήμανε, στο Νοσοκομείο Διδυμοτείχου εξακολουθούν να είναι κενές βασικές ιατρικές θέσεις, παρότι έχουν γίνει επανειλημμένες προκηρύξεις και έχουν δοθεί οικονομικά κίνητρα. Τόνισε ότι η ανακατανομή πόρων και τα κίνητρα πρέπει να εντάσσονται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό, ώστε οι περιφερειακές δομές να λειτουργούν βιώσιμα. Για τις συνέπειες των γεωγραφικών ανισοτήτων στους ασθενείς μίλησε ο Σταμάτης Κλουμάσης, Πρόεδρος του Σωματείου Σκλήρυνσης κατά Πλάκας Χίου. Η υποστελέχωση του Νοσοκομείου Χίου, ανέφερε, δυσχεραίνει την αξιοποίηση του διαθέσιμου αξονικού και μαγνητικού τομογράφου, με αποτέλεσμα οι ασθενείς είτε να απευθύνονται στον ιδιωτικό τομέα είτε να ταξιδεύουν εκτός νησιού. Εξέφρασε επίσης ανησυχία για το προγραμματισμένο τετράμηνο κλείσιμο του αεροδρομίου της Χίου και την ανακοινωθείσα διακοπή των συμβάσεων των τοπικών διαγνωστικών κέντρων με τον ΕΟΠΥΥ. Ζήτησε να ενισχυθεί το νοσοκομείο, να οργανωθεί δίκτυο φροντίδας για τη σκλήρυνση κατά πλάκας και να υπάρξει ειδικός σχεδιασμός για την πρόσβαση των ασθενών όσο θα έχει διακοπεί η αεροπορική σύνδεση.

Ιδιωτικές δαπάνες: 400.000 νοικοκυριά αντιμετώπισαν καταστροφικές δαπάνες υγείας, ενώ σχεδόν διπλασιάστηκε η συμμετοχή των ασθενών στα φάρμακα – Αναθεωρούνται οι παροχές του ΕΟΠΥΥ

Στην ενότητα «Ιδιωτικές Δαπάνες – Οικονομική Επιβάρυνση Ασθενή», που συντόνισε ο Χαράλαμπος Οικονόμου, Καθηγητής Κοινωνιολογίας και Πολιτικής Υγείας στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, συζητήθηκαν το κόστος των φαρμάκων και της πρωτοβάθμιας φροντίδας για τους ασθενείς, καθώς και η ανάγκη μεγαλύτερης οικονομικής προστασίας, ιδίως για τους χρονίως πάσχοντες. Παρουσιάζοντας μελέτη για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο καθηγητής ανέφερε πως το 2023 περίπου 400.000 νοικοκυριά (9,5%) αντιμετώπισαν καταστροφικές δαπάνες υγείας και ότι το 63% αυτών προερχόταν από το φτωχότερο εισοδηματικό πέμπτο. Επισήμανε πως χρειάζεται να επανεξεταστούν οι συμμετοχές και να τεθούν ανώτατα όρια στις οικονομικές επιβαρύνσεις. Ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, υπογράμμισε ότι οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας στην Ελλάδα υπερβαίνουν ακόμη τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Πρόσθεσε ότι η γήρανση του πληθυσμού και η διάθεση νέων θεραπειών αναμένεται να εντείνουν τις ανάγκες χρηματοδότησης, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη για αποδοτικότερη χρήση των πόρων, ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και μεγαλύτερη αξιοποίηση των γενοσήμων.

Ο Αθανάσιος Ζαμάνης, Διοικητής του ΕΟΠΥΥ, ανακοίνωσε ότι έχει αρχίσει η αναθεώρηση του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών Υγείας (ΕΚΠΥ). Η επεξεργασία του νέου κανονισμού αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός Νοεμβρίου 2026, με τη συμμετοχή της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας. Στα ζητήματα που εξετάζονται περιλαμβάνονται οι συμμετοχές και οι παροχές, μεταξύ άλλων για ιατροτεχνολογικά προϊόντα, καθώς και για ασθενείς που πρέπει να μεταβούν στο εξωτερικό για θεραπεία. Παράλληλα, προανήγγειλε την εφαρμογή προγράμματος προληπτικής οδοντιατρικής για παιδιά, το οποίο εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει στις αρχές του 2027.

Ο Αντώνης Καρόκης, Διευθυντής Εταιρικών Υποθέσεων της MSD, παρουσίασε στοιχεία που δείχνουν ότι οι ιδιωτικές πληρωμές των ασθενών για φάρμακα σχεδόν διπλασιάστηκαν: από 416 εκατ. ευρώ το 2012 έφτασαν σε εκτιμώμενα 810 εκατ. ευρώ το 2024. Για όσους έχουν δύο ή περισσότερα χρόνια νοσήματα πρότεινε δύο επιλογές: είτε μείωση της συμμετοχής στο 10%, με εκτιμώμενη ετήσια δαπάνη 120 εκατ. ευρώ, είτε καθιέρωση ανώτατου ετήσιου ορίου συμμετοχής 250 ευρώ, με κόστος που εκτιμάται στα 160 εκατ. ευρώ. Ως πρώτο μέτρο, το οποίο θα μπορούσε να εφαρμοστεί πιο άμεσα, εισηγήθηκε τη μείωση των ποσοστών συμμετοχής. Στη συνέχεια, πρότεινε να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα, προκειμένου να προσδιοριστεί η καταλληλότερη μορφή ετήσιου πλαφόν.

Τα οικονομικά βάρη που αντιμετωπίζουν οι χρονίως πάσχοντες παρουσίασε ο Γιώργος Γουρζουλίδης, Επισκέπτης διδάσκων στην αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, μεταφέροντας προκαταρκτικά ευρήματα μελέτης σε ασθενείς με νόσο Crohn και ελκώδη κολίτιδα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 97% των συμμετεχόντων ανέφερε ιδιωτικές δαπάνες υγείας, με μέσο μηνιαίο κόστος 354 ευρώ, ενώ τέσσερις στους δέκα διαθέτουν πάνω από το 25% του εισοδήματός τους για ανάγκες που συνδέονται με την ασθένεια. Εκτός από τις συμμετοχές για φάρμακα και διαγνωστικές εξετάσεις, στις δαπάνες περιλαμβάνονται αναγκαίες υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης και διατροφικής συμβουλευτικής, καθώς και μετακινήσεις. Πρόσθετη επιβάρυνση δημιουργούν η απώλεια παραγωγικότητας και οι ανάγκες φροντίδας.

Η Μέμη Τσεκούρα, Πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, επισήμανε ότι η οικονομική επιβάρυνση οδηγεί ακόμη και στη διακοπή θεραπειών, ενώ τα έξοδα μετακίνησης μπορεί να κάνουν απρόσιτες ακόμη και δωρεάν προληπτικές εξετάσεις. Ζήτησε να συνυπολογίζονται οι έμμεσες δαπάνες και το βάρος για τις οικογένειες, προτείνοντας ουσιαστική μείωση των συμμετοχών και στοχευμένη προστασία των οικονομικά ευάλωτων ασθενών. Στο πλαίσιο αυτό, γνωστοποίησε ότι προωθείται μελέτη, σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο, για τις πραγματικές ιδιωτικές δαπάνες των ασθενών, με σκοπό να διαμορφωθούν τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής υγείας. Το συμπέρασμα της συζήτησης ήταν ότι η οικονομική προστασία των ασθενών δεν εξαντλείται στις ονομαστικές συμμετοχές για φάρμακα και εξετάσεις. Απαιτείται συνολική καταγραφή άμεσων και έμμεσων δαπανών, εξέταση της επιβάρυνσης σε συνάρτηση με το διαθέσιμο εισόδημα και στοχευμένα μέτρα για όσους δέχονται τη μεγαλύτερη οικονομική πίεση.

Ψηφιακή Υγεία και Ποιότητα: 100 νοσοκομεία στον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας – Νέα δικαιώματα και προκλήσεις για τους ασθενείς

Η ενότητα «Ψηφιακή Υγεία και Ποιότητα» εξέτασε τις αλλαγές στον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας, τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης και τη σημασία της συμμετοχής των ασθενών στον σχεδιασμό των νέων υπηρεσιών. Τον συντονισμό ανέλαβε ο Υπεύθυνος Δημοσίων Υποθέσεων της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Τάσος Σαμουηλίδης. Η Νίκη Τσούμα, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε., ανέφερε ότι έχει ολοκληρωθεί η διασύνδεση 100 από τα 120 νοσοκομεία της χώρας με τον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας, με ορίζοντα να συνδεθούν όλα έως το τέλος του 2026. Παρουσίασε τις δυνατότητες του MyHealth και των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και την υποχρέωση καταχώρισης των αποτελεσμάτων διαγνωστικών εξετάσεων στον φάκελο. Εξήγησε ότι οι ασθενείς χρειάζεται να συμμετέχουν στον σχεδιασμό των ψηφιακών εφαρμογών και ότι η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υποστηρίζει, όχι να αντικαθιστά, την ιατρική κρίση. Ο Νίκος Βασιλάκης, συνεργάτης του ιδιαίτερου γραφείου του Ειδικού Γραμματέα Τεχνητής Νοημοσύνης, μίλησε για τη συμβολή του εθνικού υπερυπολογιστή «Δαίδαλος» στην έρευνα και την καινοτομία στον τομέα της υγείας. Παράλληλα, σημείωσε ότι η αποτελεσματική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης απαιτεί δεδομένα αξιόπιστα, αντιπροσωπευτικά και διαλειτουργικά, προκειμένου να αποφεύγονται μεροληψίες και αποσπασματικές εφαρμογές.

Η Μίνα Μπουμπάκη, Προϊσταμένη Τμήματος Ηλεκτρονικών Υπηρεσιών Υγείας του Υπουργείου Υγείας, παρουσίασε τα δικαιώματα που προβλέπει ο Ευρωπαϊκός Χώρος Δεδομένων Υγείας (EHDS): οι πολίτες αποκτούν δωρεάν πρόσβαση στα δεδομένα τους, μπορούν να ζητούν τη διόρθωσή τους και να ελέγχουν την πρόσβαση, ενώ υπό προϋποθέσεις μπορούν να εξαιρεθούν από τη δευτερογενή χρήση τους. Αναφέρθηκε ακόμη στην προετοιμασία μεταβατικού νομοθετικού πλαισίου για την αξιοποίηση δεδομένων υγείας στην έρευνα και υπογράμμισε ότι οι εκπρόσωποι ασθενών πρέπει να συμμετέχουν στη διακυβέρνησή τους. Στη βιοηθική διάσταση στάθηκε ο Δρ Θεόδωρος Τροκάνας, επιστημονικός συνεργάτης της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, τονίζοντας πως η χρήση τεχνητής νοημοσύνης στις ιατρικές αποφάσεις απαιτεί ενημερωμένη συναίνεση, διαφάνεια και σαφή κατανομή ευθύνης. Επισήμανε ότι είναι αναγκαία η ανθρώπινη εποπτεία και η προστασία των ευαίσθητων δεδομένων υγείας από απαγορευμένες χρήσεις, ιδίως από ασφαλιστικές εταιρείες, τράπεζες και εργοδότες.

Ο Δημήτρης Νίκας, Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Ιατρικών και Βιοτεχνολογικών Προϊόντων (ΣΕΙΒ), ζήτησε να θεσπιστεί οργανωμένο πλαίσιο αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα . Όπως ανέφερε, η κρίση για μια τεχνολογία δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στην τιμή της, αλλά να λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις στις νοσηλείες, την ανάγκη πρόσθετων παρεμβάσεων, την πρόσβαση και την ποιότητα ζωής, με ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών. Ξεχωριστή αναφορά έκανε στην αποζημίωση των υπηρεσιών τηλεπαρακολούθησης για ασθενείς με χρόνια νοσήματα, επισημαίνοντας πως η τεχνολογία χρειάζεται να πλαισιώνεται από οργανωμένη ιατρική παρακολούθηση. Από την πλευρά των ασθενών, ο Δημήτρης Κοντοπίδης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, τόνισε ότι η ψηφιακή υγεία οφείλει να σημαίνει λιγότερη γραφειοκρατία, μικρότερες αναμονές και καλύτερη ποιότητα ζωής, με βάση δείκτες PROMs και PREMs. Προειδοποίησε για τον ψηφιακό αποκλεισμό και πρότεινε να καταγράφεται υποχρεωτικά στα παραδοτέα των δημόσιων ψηφιακών έργων η συμμετοχή των εκπροσώπων ασθενών και ο βαθμός ενσωμάτωσης των προτάσεών τους, ώστε η συμβολή τους να έχει μετρήσιμο αποτέλεσμα. Το ζητούμενο για την επόμενη ημέρα δεν είναι μόνο η ψηφιοποίηση του συστήματος υγείας, αλλά και η τεκμηρίωση ότι αυτή αναβαθμίζει την ποιότητα, την ασφάλεια και την ισότητα στην περίθαλψη.

Υγιής γήρανση και μακροχρόνια φροντίδα: Ανάγκη για εθνική στρατηγική, ενίσχυση της αποκατάστασης και στήριξη των οικογενειακών φροντιστών

Η ενότητα που συντόνισε η Παναγιώτα Σουρτζή, Καθηγήτρια Νοσηλευτικής της Υγιεινής της Εργασίας στον Τομέα Δημόσιας Υγείας του ΕΚΠΑ, ανέδειξε την ανάγκη για ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για την υγιή γήρανση και τη μακροχρόνια φροντίδα. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η σύνδεση των υπηρεσιών υγείας με την κοινωνική φροντίδα, η διατήρηση της αυτονομίας των ασθενών και η στήριξη των οικογενειών τους. Ο Ιωάννης Καραϊτιανός, Πρόεδρος της Ελληνικής Γεροντολογικής και Γηριατρικής Εταιρείας, Καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ και Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής στο Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center, ανέφερε ότι οι πολίτες άνω των 65 ετών ξεπερνούν το 23% του ελληνικού πληθυσμού. Επισήμανε την ανάγκη να αναγνωριστεί η Γηριατρική ως ιατρική ειδικότητα, να ενισχυθεί η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και να αντιμετωπιστεί η πολυφαρμακία. Παράλληλα, σημείωσε ότι η πρόσβαση σε προληπτικούς ελέγχους και θεραπείες οφείλει να βασίζεται στις εξατομικευμένες ανάγκες υγείας και όχι μόνο στην ηλικία, ενώ εισηγήθηκε να επανενεργοποιηθεί το πρόγραμμα «Ηπιόνη». Τα κενά στην αποκατάσταση ανέδειξε ο Παύλος Μυριανθεύς, Καθηγητής Εντατικολογίας και Πνευμονολογίας στο Τμήμα Νοσηλευτικής του ΕΚΠΑ, Πρόεδρος του Τμήματος Νοσηλευτικής του Ε.Κ.Π.Α. και Διευθυντής της Πανεπιστημιακής ΜΕΘ στο Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς «Οι Άγιοι Ανάργυροι». Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μόλις 148 δημόσιες κλίνες αποκατάστασης λειτουργούν στη χώρα. Τόνισε πως η αποκατάσταση χρειάζεται να αρχίζει κατά τη νοσηλεία και να συνεχίζεται με οργανωμένο τρόπο μετά το εξιτήριο, ειδικά για ηλικιωμένους που νοσηλεύονται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Ως λύση πρότεινε εθνικό σχέδιο αποκατάστασης με διεπιστημονικές ομάδες, συντονισμένη φροντίδα και αξιοποίηση της τηλεαποκατάστασης.

Η Καίτη Θεοχάρη, μέλος Δ.Σ. της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Ασθενών & Φίλων Πασχόντων από Λυσοσωμικά Νοσήματα «Η Αλληλεγγύη» και Β’ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδας, μίλησε εκ μέρους των ασθενών. Υπογράμμισε ότι η μακροχρόνια φροντίδα πρέπει να στηρίζει πέρα από τη διαχείριση της ασθένειας και την ανεξαρτησία, την εργασία και την κοινωνική συμμετοχή όσων ζουν με χρόνια ή σπάνια νοσήματα. Ζήτησε οργανωμένη κατ’ οίκον φροντίδα, ενίσχυση της κοινοτικής νοσηλευτικής και της ανακουφιστικής φροντίδας, καθώς και ευρύτερη πρόσβαση των ηλικιωμένων στον προσωπικό βοηθό, ώστε να μειωθούν τα οικονομικά και πρακτικά βάρη για τις οικογένειες. Στις συνέπειες της μακροχρόνιας φροντίδας για τους οικογενειακούς φροντιστές στάθηκε η Θεοφανεία Τσαχαλίνα, Γ ́ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Γενική Γραμματέας της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδας, Πρόεδρος της «Ένωσης Γονέων Παιδιών και Νέων με Διαβήτη» και Μέλος Δ. Σ. της Ελληνικής Ομοσπονδίας Διαβήτη. Όπως επισήμανε, οι φροντιστές συχνά επιβαρύνονται επαγγελματικά, οικονομικά και ψυχολογικά. Μεταξύ των προτάσεών της ήταν η θεσμική και ασφαλιστική αναγνώριση των φροντιστών, η προσμέτρηση του χρόνου φροντίδας ως συντάξιμου, η ενίσχυση του «Βοήθεια στο Σπίτι» και η ανάπτυξη υπηρεσιών προσωρινής αναπλήρωσης και ανάπαυσης. Έθεσε ακόμη την απλοποίηση των διαδικασιών ΚΕΠΑ και ΕΟΠΥΥ και την ομαλή μετάβαση παιδιών με χρόνια νοσήματα από τις παιδιατρικές στις υπηρεσίες ενηλίκων.

Φαρμακευτική πολιτική: Ταμείο Καινοτομίας 50 εκατ. ευρώ και νέο πλαίσιο αξιολόγησης θεραπειών – Προτεραιότητα η πρόσβαση των ασθενών

Οι όροι για την έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση των ασθενών στις θεραπείες, καθώς και οι αλλαγές στη φαρμακευτική πολιτική, αποτέλεσαν το θέμα της ενότητας που συντόνισε ο Κώστας Αθανασάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας και Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Ο Άρης Αγγελής, Πρόεδρος της Επιτροπής ΑΤΥ και Σύμβουλος Φαρμακευτικής Πολιτικής του Υπουργού Υγείας, παρουσίασε το νέο νομοθετικό πλαίσιο Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (HTA). Σε αυτό συνεκτιμώνται η συγκριτική κλινική αποτελεσματικότητα και το πρόσθετο θεραπευτικό όφελος των φαρμάκων, μαζί με την οικονομική αξιολόγηση και την επίπτωση στον προϋπολογισμό. Για να διευκολυνθεί η πρόσβαση στις αναγκαίες θεραπείες, τόνισε ότι οι διαδικασίες χρειάζονται περισσότερο προσωπικό, διαφάνεια και ταχύτητα. Τον σχεδιασμό του Ταμείου Καινοτομίας, με αρχικό προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ, πρόσθετο στην υφιστάμενη φαρμακευτική δαπάνη, παρουσίασε η Δρ Βασιλική-Κωνσταντίνα Γκογκοζώτου, ΜΕ Πρόεδρος ΕΟΠΥΥ, Πρόεδρος Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων ΥΥ & Πρόεδρος Επιτροπής Ταμείου Καινοτομίας ΥΥ. Το Ταμείο προβλέπεται να δίνει, υπό όρους, πρόσβαση σε επιλεγμένες καινοτόμες θεραπείες. Η αποτελεσματικότητά τους θα παρακολουθείται στην κλινική πράξη, ενώ θα γίνονται ενδιάμεσες αξιολογήσεις και η αποζημίωση θα επαναδιαπραγματεύεται με βάση τα πραγματικά θεραπευτικά αποτελέσματα. Όπως διευκρίνισε, θα υπάρχουν δικλίδες ώστε η οικονομική επιβάρυνση των ασθενών να μην επηρεάζεται αν οι θεράποντες ιατροί παραλείψουν να καταχωρίσουν δεδομένα. Τέλος, επισήμανε ότι η αξιολόγηση καινοτόμων θεραπειών πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τα ευρύτερα οφέλη τους για το σύστημα υγείας, όχι μόνο το κόστος του φαρμάκου.

Ο Ολύμπιος Παπαδημητρίου, Πρόεδρος του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), αναφέρθηκε στο χρηματοδοτικό έλλειμμα της φαρμακευτικής περίθαλψης και στις συνέπειες των υποχρεωτικών επιστροφών. Ζήτησε να ενισχυθεί η συμβολή της Πολιτείας στη χρηματοδότηση και να εξασφαλιστεί ότι οι πόροι του Ταμείου Καινοτομίας θα προστεθούν πραγματικά στους διαθέσιμους πόρους. Ο Θανάσης Κοτσιαρός, Γενικός Διευθυντής της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (Π.Ε.Φ), έθεσε ως προτεραιότητα τη διατήρηση της διαθεσιμότητας των καθιερωμένων και οικονομικών φαρμάκων. Όπως σημείωσε, το 80% των φαρμάκων που διακινούνται στα φαρμακεία κοστίζουν κάτω από 15 ευρώ, ενώ στα νοσοκομεία τα σκευάσματα έως 30 ευρώ καλύπτουν το 90% του όγκου, αντιστοιχώντας μόλις στο 10% της αξίας. Παράλληλα, έθεσε το ερώτημα πώς θα χρηματοδοτούνται οι καινοτόμες θεραπείες όταν λήξει η αρχική κάλυψη από το Ταμείο. Η Πρόεδρος του Pharma Innovation Forum (PIF), Kavita Patel, επισήμανε ότι χρειάζεται επαρκής και προβλέψιμος προϋπολογισμός για τα φάρμακα και παρουσίασε προτάσεις για την αναμόρφωση του νέου πλαισίου HTA: να καταργηθεί πλήρως ο κανόνας 5/11, να συσταθεί πολυμερής τεχνική ομάδα εργασίας, να συμμετέχουν οι φαρμακευτικές εταιρείες στον καθορισμό του πεδίου αξιολόγησης και στις ακροάσεις της Επιτροπής HTA, και το πρόσθετο κλινικό όφελος να συνδέεται σαφώς με τις αποφάσεις αποζημίωσης. Ο Άρης Αγγελής διευκρίνισε ότι προβλέπονται ήδη εξαιρέσεις από τον κανόνα 5/11 για συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων.

Η Βασιλική-Ραφαέλα Βακουφτσή, Β΄ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και Πρόεδρος του Συλλόγου Ατόμων με Νόσο του Crohn και Ελκώδη Κολίτιδα Ελλάδας, τόνισε ότι η καθυστέρηση στην πρόσβαση σε απαραίτητες θεραπείες ενδέχεται να επιφέρει μη αναστρέψιμη επιβάρυνση τόσο στην υγεία όσο και στην ποιότητα ζωής. Υποστήριξε την ενεργό συμμετοχή εκπαιδευμένων εκπροσώπων ασθενών στις διαδικασίες HTA, καθώς και τη δημιουργία αξιόπιστων μητρώων και τη χρήση δεδομένων από την πραγματική κλινική πρακτική. Παρουσίασε ακόμη τις δράσεις της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας για τον Οδηγό HTA και την κατάρτιση μέσω EUPATI. Ο Δημήτρης Αθανασίου, Μέλος του Δ.Σ. της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και Α΄ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδας, επισήμανε ότι τα άτομα με σπάνιες παθήσεις έχουν ειδικές ανάγκες. Για την αξιολόγηση των θεραπειών τους απαιτούνται εξειδικευμένες μέθοδοι, κατάλληλοι δείκτες θεραπευτικού οφέλους, λειτουργικά μητρώα και συνεκτίμηση των ιατρικών αναγκών που παραμένουν ακάλυπτες.

Εγγραμματοσύνη υγείας: Προσχέδιο Εθνικού Σχεδίου με 54 προτεινόμενες δράσεις έως το 2031

Τα πρώτα ευρήματα της έρευνας HLS24 καταγράφουν ουσιαστικές δυσκολίες στην κατανόηση και αξιολόγηση πληροφοριών υγείας, στην επιλογή θεραπείας και στην αναγνώριση αναγκών ψυχικής υγείας. Η Ελλάδα συμμετείχε στην έρευνα μετά την ένταξή της, το 2026, στο διεθνές δίκτυο M-POHL. Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στην ενότητα «Η Εγγραμματοσύνη Υγείας ως Εργαλείο Πρόληψης», με συντονίστρια τη Ναταλία Τουμπανάκη, Γενική Διευθύντρια της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας. Από τη συζήτηση προέκυψε ότι για να είναι αποτελεσματική η πρόληψη χρειάζονται όχι μόνο ενημερωμένοι πολίτες, αλλά και υπηρεσίες υγείας που επικοινωνούν με σαφή, κατανοητό και προσβάσιμο τρόπο. Η Νάνσια Γατοπούλου, Σύμβουλος στο Γραφείο Ποιότητας της Φροντίδας Υγείας του Π.Ο.Υ. στην Αθήνα, παρουσίασε τα αρχικά στοιχεία, με την έρευνα να εξετάζει τη γενική, την ψηφιακή και την εγγραμματοσύνη ψυχικής υγείας. Από τα προκαταρκτικά δεδομένα, το 59% των συμμετεχόντων ανέφερε ότι δυσκολεύεται να συγκρίνει διαφορετικές θεραπευτικές επιλογές, ενώ το 45% δήλωσε δυσκολία στην κατανόηση των πληροφοριών στις συσκευασίες τροφίμων. Στην ψηφιακή εγγραμματοσύνη, περίπου οι μισοί συμμετέχοντες είπαν ότι δυσκολεύονται να κρίνουν πόσο αξιόπιστες είναι οι διαδικτυακές πληροφορίες υγείας. Επιπλέον, το 44% δυσκολεύεται να εντοπίσει τα εμπορικά συμφέροντα που μπορεί να επηρεάζουν το περιεχόμενο στο διαδίκτυο. Τα στοιχεία για την ψυχική υγεία ήταν επίσης αξιοσημείωτα: το 54% ανέφερε δυσκολία να κρίνει πότε χρειάζεται επαγγελματική βοήθεια, ενώ παρόμοιο ποσοστό δυσκολεύεται να αποφασίσει με ποιον τρόπο να στηρίξει κάποιον που ενδέχεται να χρειάζεται βοήθεια. Τα δεδομένα εξακολουθούν να επεξεργάζονται, ώστε να διασφαλιστεί η δυνατότητα διεθνούς σύγκρισης. Παρουσιάστηκε επίσης το προσχέδιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Εγγραμματοσύνη στην Υγεία 2026–2031, το οποίο εκπόνησε το Γραφείο του Π.Ο.Υ. στην Αθήνα σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και την Ένωση Ασθενών Ελλάδας. Περιλαμβάνει 54 προτεινόμενες παρεμβάσεις σε 11 θεματικούς άξονες και θέτει ως στόχο την αύξηση κατά 10% έως το 2031 του ποσοστού των πολιτών με επαρκή ή άριστη εγγραμματοσύνη στην υγεία. Οι δράσεις αποσκοπούν τόσο στην ενδυνάμωση των πολιτών όσο και στην ενίσχυση της ικανότητας οργανισμών και επαγγελματιών υγείας να ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους.

Ο Πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και Καθηγητής Χειρουργικής Νικόλαος Αρκαδόπουλος στάθηκε στην ανάγκη να ενταχθεί η εκπαίδευση για την υγεία στο σχολείο και οι γιατροί να εκπαιδεύονται συστηματικά στην επικοινωνία με τους ασθενείς. «Η σύγχρονη Ιατρική βασίζεται όλο και περισσότερο στην συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων για θέματα που αφορούν την διαχείριση της πάθησής τους», επισήμανε χαρακτηριστικά. Πρότεινε ακόμη τη συνεργασία των Ιατρικών Σχολών, ώστε να διαμορφωθεί μια κοινή, επιστημονικά τεκμηριωμένη βάση ενημέρωσης και να προστατεύονται οι πολίτες από την ιατρική παραπληροφόρηση. Ο Χρήστος Λιονής, Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, αναφέρθηκε σε πιλοτική σύμπραξη της Ιατρικής Σχολής με Παιδαγωγικά Τμήματα για την κατάρτιση μελλοντικών εκπαιδευτικών στην εγγραμματοσύνη υγείας και πρότεινε να επεκταθεί σε πανελλαδικό πρόγραμμα. Επισήμανε, επίσης, ότι η σύγχρονη επικοινωνία και η ενσυναίσθηση χρειάζεται να ενσωματωθούν τόσο στην ιατρική εκπαίδευση όσο και στην καθημερινή κλινική πράξη.

Η Κατερίνα Κουτσογιάννη, Α΄ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και Πρόεδρος του Συλλόγου Ρευματοπαθών Κρήτης, περιέγραψε τα εμπόδια που συναντούν οι άνθρωποι με χρόνιες παθήσεις και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, όταν καλούνται να κατανοήσουν πληροφορίες ή να κινηθούν μέσα στο σύστημα υγείας. Παρουσίασε δράσεις της Ένωσης, μεταξύ των οποίων το Αλφαβητάρι Υγείας, η Ακαδημία Ασθενών και η Ψηφιακή Ακαδημία Ασθενών. Ζήτησε οι οργανώσεις ασθενών να συμμετέχουν ουσιαστικά από τα πρώτα στάδια στον σχεδιασμό πολιτικών και εκπαιδευτικών εργαλείων, ενώ πρότεινε να αξιοποιείται η εμπειρία τους στην κατάρτιση των μελλοντικών επαγγελματιών υγείας. Με παραδείγματα από την καθημερινή ζωή έδειξε πόσο επηρεάζει η συμπεριφορά του επαγγελματία υγείας την εμπιστοσύνη, την κατανόηση και την αξιοπρέπεια του ασθενούς. Η συζήτηση κατέληξε στο ότι η εγγραμματοσύνη στην υγεία είναι αναγκαία για αποτελεσματική πρόληψη, ισότιμη πρόσβαση και ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις για την υγεία τους. Η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της εθνικής έρευνας και η προώθηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης χρειάζεται να πλαισιωθούν από συγκεκριμένες δεσμεύσεις, συνεργασία των Υπουργείων Υγείας και Παιδείας, καλύτερη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και ενεργό ρόλο των οργανώσεων ασθενών.

Ποιότητα και ασφάλεια: διαφάνεια και αξιολόγηση νοσοκομείων και υπηρεσιών υγείας

Εμπιστοσύνη στο σύστημα υγείας δήλωσε μόλις ένας στους τρεις ασθενείς που έλαβαν μέρος στη διεθνή έρευνα PaRIS του ΟΟΣΑ, ενώ η Ελλάδα βρέθηκε τελευταία ως προς αυτή τη διάσταση ανάμεσα στις 20 χώρες που συμμετείχαν. Το εύρημα παρουσίασε η Δάφνη Καϊτελίδου, Καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας στο Τμήμα Νοσηλευτικής του ΕΚΠΑ, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας και Πρόεδρος του Οργανισμού Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία (ΟΔΙΠΥ). Συμμετείχε σε συζήτηση με τον Νίκο Δέδε, Γενικό Γραμματέα της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, σχετικά με τη συμβολή των ασθενών στην αξιολόγηση των υπηρεσιών υγείας. Όπως ανέφερε, οι ασθενείς αξιολογούν τα αποτελέσματα της φροντίδας περίπου στον μέσο όρο των χωρών της έρευνας, όμως η εμπειρία τους από το σύστημα υγείας είναι αισθητά χειρότερη. Ξεχωρίζει, μάλιστα, η διαφορά ανάμεσα στη χαμηλή εμπιστοσύνη προς το σύστημα συνολικά και στη σχετικά υψηλή ικανοποίηση από γιατρούς και νοσηλευτές. Στο επίκεντρο βρέθηκε και η ασφάλεια των ασθενών, ως βασικό στοιχείο της ποιότητας. Η κα Καϊτελίδου διευκρίνισε ότι η ποιότητα δεν αφορά μόνο την πρόσβαση και την ικανοποίηση από τις υπηρεσίες: περιλαμβάνει την αποτελεσματικότητα της φροντίδας και, κυρίως, την αποτροπή βλάβης κατά την παροχή της. Οι νοσοκομειακές λοιμώξεις, οι πτώσεις, τα σφάλματα στη χορήγηση φαρμάκων και τα σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα είναι κίνδυνοι που χρειάζεται να καταγράφονται και να αντιμετωπίζονται με οργανωμένες διαδικασίες πρόληψης. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη νέα νομοθετική δυνατότητα καταγραφής και αναφοράς ανεπιθύμητων συμβάντων στην υγειονομική περίθαλψη, που θεσπίστηκε το καλοκαίρι του 2026. Η ρύθμιση προβλέπει τις προϋποθέσεις για αναφορές περιστατικών από επαγγελματίες υγείας και ασθενείς, με εγγυήσεις προστασίας, και επιτρέπει στον ΟΔΙΠΥ να διερευνά τα αίτια και να εισηγείται διορθωτικές παρεμβάσεις.

Για το έργο του ΟΔΙΠΥ, η κα Καϊτελίδου ανέφερε ότι ο Οργανισμός έχει αξιολογήσει περίπου 70 νοσοκομεία, μέσα από αυτοαξιολογήσεις, επιτόπιους ελέγχους και εκθέσεις που ορίζουν συγκεκριμένες προτεραιότητες βελτίωσης. Οι εκθέσεις κοινοποιούνται στις διοικήσεις των νοσοκομείων και στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, προσδιορίζοντας τις απαιτούμενες ενέργειες, τους υπευθύνους και τα σχετικά χρονοδιαγράμματα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι χρειάζεται να δημοσιοποιούνται κατάλληλοι δείκτες ποιότητας και συγκεντρωτικά αποτελέσματα αξιολόγησης, ώστε να ενισχυθούν η διαφάνεια, η λογοδοσία και η εμπιστοσύνη των πολιτών.

Έρευνα σε περίπου 5.000 πολίτες κατέγραψε ακόμη ένα ενδιαφέρον στοιχείο για όσα θεωρούν προτεραιότητα στην ποιότητα των υπηρεσιών υγείας. Όπως ανέφερε η Καθηγήτρια, οι συμμετέχοντες έδωσαν έμφαση στην ισότιμη πρόσβαση, χωρίς αρχικά να κατατάξουν εξίσου ψηλά την ανθρωποκεντρική φροντίδα. Η εικόνα άλλαξε, όμως, όταν αξιολόγησαν την πρόσφατη προσωπική τους εμπειρία: στις πρώτες θέσεις των προσδοκιών τους βρέθηκαν η προσεκτική ακρόαση από τον γιατρό, η σαφής ενημέρωση και η αξιοπρεπής αντιμετώπιση. Τα ευρήματα κατέδειξαν ότι χρειάζεται να ενημερώνονται καλύτερα οι πολίτες για τα χαρακτηριστικά της ποιοτικής φροντίδας, καθώς και να καταγράφεται συστηματικά η εμπειρία των ασθενών με εργαλεία όπως τα PREMs (Patient–Reported Experience Measures) και τα PROMs (Patient–Reported Outcome Measures). Τα εργαλεία αυτά αποτυπώνουν, αντίστοιχα, την εμπειρία και τα αποτελέσματα της φροντίδας όπως τα αντιλαμβάνονται οι ίδιοι οι ασθενείς. Ο Νίκος Δέδες έφερε στο προσκήνιο την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων αξιολόγησης και τη λογοδοσία για τις διορθωτικές παρεμβάσεις, επισημαίνοντας πως οι πολίτες χρειάζεται να ενημερώνονται τόσο για τα προβλήματα που καταγράφονται όσο και για τις ενέργειες αντιμετώπισής τους. Μίλησε για τη συνεργασία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας με τον ΠΟΥ και τον ΟΔΙΠΥ στο πλαίσιο του HEALTH–IQ, αλλά και για το Μνημόνιο Συνεργασίας με τον Οργανισμό. Τόνισε, τέλος, ότι οι οργανώσεις ασθενών πρέπει να έχουν ενεργό συμμετοχή στον σχεδιασμό, στην αξιολόγηση και στην παρακολούθηση της βελτίωσης των υπηρεσιών υγείας.

Η συζήτηση κατέληξε ότι η ποιότητα και η ασφάλεια πρέπει να πάψουν να αντιμετωπίζονται ως εσωτερικό ζήτημα των φορέων υγείας. Για να γίνει αυτό χρειάζονται αξιόπιστοι δείκτες, προσβάσιμοι δημόσια, τακτική καταγραφή ανεπιθύμητων συμβάντων, αξιολόγηση από τους ασθενείς τόσο της εμπειρίας όσο και των αποτελεσμάτων της φροντίδας, καθώς και ξεκάθαρες διαδικασίες λογοδοσίας για τις αλλαγές που πρέπει να εφαρμοστούν. Ένα σύστημα υγείας με πραγματικά ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό δεν αρκεί να ακούει τους ασθενείς· χρειάζεται να τους αντιμετωπίζει ως ισότιμους εταίρους στον σχεδιασμό, την αξιολόγηση και τη βελτίωση των υπηρεσιών που τους αφορούν.

Συνδιαμορφώνοντας το ΕΣΥ του αύριο: Πολιτικές προτάσεις και ουσιαστικός ρόλος των ασθενών στις αποφάσεις

Στην τελευταία ενότητα του Συνεδρίου παρουσιάστηκαν συγκεκριμένες εισηγήσεις για περισσότερη δημόσια χρηματοδότηση, ενίσχυση του προσωπικού του ΕΣΥ, περιορισμό της οικονομικής επιβάρυνσης των ασθενών και αναδιοργάνωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Τον συντονισμό είχαν η Μέμη Τσεκούρα, Πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, και η Βασιλική-Ραφαέλα Βακουφτσή, Β΄ Αντιπρόεδρος της Ένωσης. Ο Σπύρος Δρίτσας, Τομεάρχης Υγείας της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.), εισηγήθηκε να αναθεωρηθεί ο υγειονομικός χάρτης, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού, τη γεωγραφική κατανομή και τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Μεταξύ των προτάσεών του ήταν να αυξηθεί η δημόσια δαπάνη υγείας στο 7,3%–7,5%, ώστε να προσεγγίσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, και να γίνουν 15.000 προσλήψεις υγειονομικών μέσα σε τέσσερα χρόνια. Παράλληλα, πρότεινε βελτίωση των αποδοχών και ειδικά κίνητρα για τη στελέχωση δομών στην περιφέρεια. Εστίασε ιδιαίτερα στη μείωση της συμμετοχής των ασθενών στη φαρμακευτική δαπάνη, θέτοντας ως πολιτικούς στόχους τη μηδενική συμμετοχή των συνταξιούχων σε ορίζοντα τετραετίας και τη σταδιακή μείωση της συμμετοχής από 25% σε 10%, με εισοδηματικά κριτήρια και ειδική μέριμνα για τους χρονίως πάσχοντες. Επιπλέον, πρότεινε τη δημιουργία δημόσιων διαγνωστικών κέντρων, ώστε να μειωθούν οι αναμονές και οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας.

Την ανάγκη να αναδιοργανωθεί το ΕΣΥ με βάση αξιόπιστα στοιχεία υπογράμμισε ο Μίλτος Κροκίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής Επεμβατικής Ακτινολογίας στο ΕΚΠΑ και Αναπληρωτής Γραμματέας του Τομέα Υγείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής. Ως βασικές προτεραιότητες ανέδειξε την ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, την πρόληψη και τη διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων. Παρουσίασε επίσης την πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού μηχανισμού υγείας, ο οποίος θα μπορούσε να διευκολύνει την πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες και τεχνολογίες υψηλού κόστους. Θεώρησε θετική την κατεύθυνση προς τη μείωση της φαρμακευτικής συμμετοχής των συνταξιούχων, σημειώνοντας παράλληλα ότι πρέπει να εξεταστεί αν είναι δημοσιονομικά εφικτή.

Για την ποιότητα και τη λογοδοσία, η Μέμη Τσεκούρα επισήμανε ότι το ΕΣΥ χρειάζεται να αξιολογείται με κριτήρια την ασφάλεια, την ποιότητα ζωής και τα ουσιαστικά θεραπευτικά αποτελέσματα για τους ασθενείς. Ο κ. Κροκίδης τάχθηκε υπέρ της συστηματικής χρήσης και δημοσιοποίησης των δεικτών PROMs και PREMs. Από την πλευρά του, ο κ. Δρίτσας ζήτησε να καταγράφονται με διαφάνεια οι πραγματικοί χρόνοι αναμονής, οι επιπλοκές, η θνητότητα και οι επανεισαγωγές σε κάθε νοσοκομείο και κλινική, μαζί με έναν ενιαίο μηχανισμό παρακολούθησης της διαδρομής κάθε ασθενούς. Και οι δύο εκπρόσωποι συμφώνησαν ότι χρειάζεται ουσιαστική ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Ο κ. Κροκίδης εστίασε στην αναβάθμιση των Κέντρων Υγείας και στην αποσυμφόρηση των επειγόντων, ενώ ο κ. Δρίτσας ανέδειξε τη σημασία διεπιστημονικών ομάδων, ισχυρότερων δεσμών με τα νοσοκομεία και οργανωμένης φροντίδας μετά τη νοσηλεία.

Θεσμική συμμετοχή των οργανώσεων ασθενών στις πολιτικές υγείας

Στην ερώτηση της Βασιλικής-Ραφαέλας Βακουφτσή, οι δύο εκπρόσωποι απάντησαν ότι οι οργανώσεις ασθενών πρέπει να έχουν θεσμικό ρόλο ήδη από τα πρώτα στάδια διαμόρφωσης των πολιτικών υγείας και των νομοθετικών παρεμβάσεων, και όχι να συμμετέχουν μόνο στη δημόσια διαβούλευση. Ο κ. Δρίτσας πρόσθεσε ότι χρειάζονται επαρκείς πόροι για τις οργανώσεις και συμμετοχή τους στις διαδικασίες αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας (HTA).

Για τις άμεσες προτεραιότητες του επόμενου 12μήνου, ο κ. Κροκίδης έθεσε ως στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο δημόσιο σύστημα υγείας. Ο κ. Δρίτσας αναφέρθηκε στη στελέχωση και την αναδιοργάνωση των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών, καθώς και στον περιορισμό της οικονομικής επιβάρυνσης των ασθενών. Ολοκληρώνοντας τη συζήτηση, η Μέμη Τσεκούρα τόνισε πως το μελλοντικό ΕΣΥ οφείλει να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών, εξασφαλίζοντας ισότιμη πρόσβαση και ποιοτική φροντίδα, με τους ίδιους τους ασθενείς να συνδιαμορφώνουν ουσιαστικά τις αποφάσεις. Για την ανασυγκρότηση του ΕΣΥ χρειάζονται επαρκής χρηματοδότηση, ορθολογικός σχεδιασμός, ισχυρή Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, μετρήσιμα αποτελέσματα και θεσμική λογοδοσία.

Το επετειακό 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών ανέδειξε ότι η πρόσβαση, η ποιότητα, η ισότητα και η βιωσιμότητα συνδέονται στενά και αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για ένα αποτελεσματικό ΕΣΥ. Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας θέτει ως επόμενο στόχο να μετατραπούν οι προτάσεις σε μετρήσιμες πολιτικές, με διαφάνεια και λογοδοσία, μέσα από ουσιαστική συνδιαμόρφωση με τους ασθενείς.

Με την ευγενική υποστήριξη:

Επίσημος Χορηγός Αερομεταφορών: AEGEAN

Χρυσοί Υποστηρικτές: ELPEN, GlaxoSmithKline Greece, Pfizer Hellas, VIANEX

Ασημένιος Υποστηρικτής: AstraZeneca Greece

Βασικοί Υποστηρικτές: Amgen, Boehringer Ingelheim, Bristol – Myers Squibb, Genesis Pharma, Gilead Sciences Hellas, IPSEN, Johnson & Johnson, LEO Pharma, Medtronic, Menarini Hellas, MSD Greece, Novartis Hellas, Roche Hellas, Sanofi, Servier Hellas,ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ

Περισσότερες πληροφορίες: patientsinpower.gr