Το Stanford ανακάλυψε με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης ένα πεπτίδιο που περιορίζει την όρεξη και ενισχύει την απώλεια λίπους. Τα εντυπωσιακά αποτελέσματα προέρχονται από μελέτες σε ζώα, αλλά τι μπορεί να σημαίνουν για τους ανθρώπους και υπάρχει πράγματι φυσικό Ozempic;
Απώλεια λίπους και όχι μυϊκής μάζας: Το βασικό εύρημα
Μια διαφορετική μέθοδος για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες παρεμβαίνουν στην πείνα. Το BRP, μόριο που ανακάλυψαν ερευνητές του Stanford Medicine αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη, φαίνεται να επηρεάζει συγκεκριμένα εγκεφαλικά κυκλώματα. Έτσι, περιορίζει την κατανάλωση τροφής χωρίς τη σημαντική απώλεια μυϊκής μάζας που ενδέχεται να συνοδεύει το αδυνάτισμα.
Στα πειράματα με παχύσαρκα ποντίκια, σχεδόν ολόκληρη η απώλεια βάρους προήλθε από λίπος, όχι από μυϊκό ιστό. Αυτό είναι το στοιχείο που κάνει την ανακάλυψη ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, πέρα από τη μείωση της όρεξης.
Για 14 ημέρες οι ερευνητές έδιναν καθημερινά στα ζώα BRP. Μετά το τέλος της δοκιμής, η μέση απώλεια βάρους ήταν 3 γραμμάρια, ενώ τα ποντίκια που δεν έλαβαν θεραπεία είχαν αυξήσει το βάρος τους κατά περίπου 3 γραμμάρια.
Η διατήρηση της μυϊκής μάζας είναι σημαντική, επειδή οι μύες υποστηρίζουν τη σωματική δύναμη και την κινητικότητα, ενώ συμμετέχουν και στη μεταβολική λειτουργία.
BRP: Τι έδειξαν οι δοκιμές για την καταστολή της πείνας
Σε ποντίκια και μικρόσωμους χοίρους μελέτησαν οι επιστήμονες τη δράση του πεπτιδίου, χορηγώντας το με ενδομυϊκή ένεση πριν από το γεύμα.
Οι δοκιμές κατέγραψαν τέσσερα βασικά αποτελέσματα:
- Έως 50% λιγότερη τροφή: Κατά την πρώτη ώρα από τη χορήγηση, τα ζώα έφαγαν αισθητά μικρότερη ποσότητα.
- Μείωση σωματικού λίπους: Στα παχύσαρκα ποντίκια, σχεδόν όλη η απώλεια βάρους αφορούσε λίπος.
- Βελτιωμένη μεταβολική απόκριση: Η ανοχή στη γλυκόζη και στην ινσουλίνη ήταν καλύτερη.
- Χωρίς σημαντικές αλλαγές σε συγκεκριμένους δείκτες: Δεν παρατηρήθηκαν αξιοσημείωτες μεταβολές στην κινητικότητα, στην πρόσληψη νερού, στη συμπεριφορά που συνδέεται με το άγχος ή στην αποβολή κοπράνων.
Τα ευρήματα είναι προκλινικά αποτελέσματα και δεν διασφαλίζουν ότι θα επιτευχθεί αντίστοιχη αποτελεσματικότητα στους ανθρώπους.
BRP και Ozempic: Οι διαφορές στον τρόπο δράσης
Η σεμαγλουτίδη, δηλαδή η δραστική ουσία του Ozempic, μιμείται την ορμόνη GLP-1. Οι υποδοχείς της εντοπίζονται σε αρκετά όργανα, όπως ο εγκέφαλος, το έντερο και το πάγκρεας.
Σε αντίθεση με τη σεμαγλουτίδη, το BRP φαίνεται να δρα με διαφορετικό τρόπο και να επηρεάζει πιο επιλεκτικά τον υποθάλαμο — περιοχή του εγκεφάλου που συμμετέχει στον έλεγχο της πείνας και του μεταβολισμού.
«Οι υποδοχείς στους οποίους στοχεύει η σεμαγλουτίδη βρίσκονται στον εγκέφαλο, αλλά και στο έντερο, στο πάγκρεας και σε άλλους ιστούς», ανέφερε η Katrin Svensson, επίκουρη καθηγήτρια Παθολογίας στο Stanford.
«Γι’ αυτό το Ozempic έχει εκτεταμένες επιδράσεις, όπως η επιβράδυνση της μετακίνησης της τροφής μέσω του πεπτικού συστήματος και η μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Αντίθετα, το BRP φαίνεται να δρα ειδικά στον υποθάλαμο, ο οποίος ελέγχει την όρεξη και τον μεταβολισμό».
Η διαφοροποίηση μπορεί να επηρεάσει την ανεκτικότητα μιας θεραπείας στο μέλλον. Μετα-ανάλυση 55 κλινικών δοκιμών, η οποία δημοσιεύτηκε στο Gastroenterology το 2025, συνέδεσε τους αγωνιστές GLP-1 με υψηλότερο κίνδυνο χολολιθίασης και γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.
Το ερώτημα για το BRP: Μπορεί να διατηρεί καλύτερα τους μυς;
Σημασία δεν έχει μόνο η αλλαγή που δείχνει η ζυγαριά, αλλά και το ποιοι ιστοί χάνονται. Γι’ αυτό η ποιότητα της απώλειας βάρους βρίσκεται στο επίκεντρο.
Η ανάλυση της μελέτης STEP 1 έδειξε ότι η σεμαγλουτίδη συνδέθηκε με μείωση 19,3% στη λιπώδη μάζα και με 9,7% στη συνολική άλιπη μάζα. Η άλιπη μάζα, ωστόσο, δεν περιλαμβάνει μόνο μυς.
Το BRP θέτει, συνεπώς, ένα ενδιαφέρον ερευνητικό ερώτημα: θα μπορούσε η επιλεκτική καταστολή της όρεξης να περιορίζει περισσότερο την απώλεια μυϊκού ιστού; Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν δεδομένα από ανθρώπους που να δίνουν απάντηση.
Τεχνητή νοημοσύνη: Η διαδικασία εντοπισμού του BRP
Για την ανακάλυψη χρησιμοποιήθηκε ο αλγόριθμος Peptide Predictor. Αρχικά αξιολόγησε περίπου 20.000 ανθρώπινα γονίδια και στη συνέχεια περιόρισε την αναζήτηση σε 373 προορμόνες.
Οι 373 προορμόνες εκτιμήθηκε ότι θα μπορούσαν να παράγουν 2.683 πεπτίδια. Από 100 μόρια που δοκίμασαν οι επιστήμονες, το BRP, με μόλις 12 αμινοξέα, εμφάνισε δεκαπλάσια αύξηση της νευρωνικής δραστηριότητας σε εργαστηριακές συνθήκες.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Nature το 2025 και ανέδειξε τις δυνατότητες των υπολογιστικών μεθόδων στην αναζήτηση νέων θεραπειών κατά της παχυσαρκίας.
BRP στους ανθρώπους: Πότε θα μπορούσε να αξιοποιηθεί;
Το BRP δεν έχει ακόμη εγκριθεί ως θεραπεία. Προτού προχωρήσει η αξιοποίησή του, πρέπει να προσδιοριστούν οι υποδοχείς του, να εξεταστεί πόσο διαρκεί η δράση του και να διεξαχθούν κλινικές δοκιμές.
«Η έλλειψη αποτελεσματικών φαρμάκων για τη θεραπεία της παχυσαρκίας στους ανθρώπους αποτελεί πρόβλημα εδώ και δεκαετίες», δήλωσε η Svensson.
«Τίποτα από όσα έχουμε δοκιμάσει στο παρελθόν δεν έχει συγκριθεί με την ικανότητα της σεμαγλουτίδης να μειώνει την όρεξη και το σωματικό βάρος. Ανυπομονούμε πραγματικά να μάθουμε εάν είναι ασφαλές και αποτελεσματικό στους ανθρώπους».
Τι δείχνει στην πράξη η ανακάλυψη
Κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι η έρευνα δεν εστιάζει πια αποκλειστικά στο πόσο βάρος χάνεται. Παράλληλα, αξιολογεί τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, τη μεταβολική υγεία και τις ανεπιθύμητες ενέργειες.
Το BRP ανοίγει έναν νέο δρόμο για την έρευνα, αλλά δεν αποτελεί προς το παρόν διαθέσιμη εναλλακτική λύση στο Ozempic.
- Nature
- Gastroenterology
- Journal of the Endocrine Society
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/fysiko-ozempic-to-stanford-anakalypse-morio-poy-meionei-eos-50-tin-peina-choris-simantiki-apoleia-myon/28612
