Ένα φθηνό και ευρέως διαθέσιμο εμβόλιο εξετάζεται για την πιθανή συμβολή του στην αντιμετώπιση καρκινικών όγκων. Τα πρώτα ευρήματα προκαλούν αισιοδοξία, ωστόσο οι επιστήμονες συνεχίζουν να μελετούν πόσο αποτελεσματική είναι αυτή η προσέγγιση και ποια είναι τα όριά της.
Πώς ο καρκίνος καταφέρνει να αποφεύγει την ανοσολογική άμυνα
Η χρήση ενός συνηθισμένου αντιγριπικού εμβολίου για την ενίσχυση της καταπολέμησης του καρκίνου μπορεί να ακούγεται απρόσμενη. Ερευνητές, ωστόσο, διερευνούν αν η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού στο εσωτερικό του ίδιου του όγκου θα μπορούσε να προσθέσει ένα ακόμη θεραπευτικό εργαλείο.
Η διαθεσιμότητα του εμβολίου έχει σημασία πέρα από το κόστος του. Ενώ τα εξατομικευμένα αντικαρκινικά εμβόλια πρέπει να παρασκευάζονται ξεχωριστά για κάθε ασθενή, το αντιγριπικό εμβόλιο υπάρχει ήδη. Το ζητούμενο είναι κατά πόσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην ογκολογία αποτελεσματικά και με ασφάλεια.
Πολλοί καρκινικοί όγκοι δημιουργούν συνθήκες που αναστέλλουν τη δράση των αμυντικών κυττάρων, με αποτέλεσμα να αποφεύγουν την ανοσολογική επίθεση.
Η έγχυση αντιγριπικού εμβολίου κατευθείαν στον όγκο έχει στόχο να αλλάξει αυτό το περιβάλλον. Η προσέγγιση δεν αποσκοπεί στην αρχική εκπαίδευση του ανοσοποιητικού να εντοπίζει τον καρκίνο, αλλά στην τοπική ενεργοποίηση και την προσέλκυση κυττάρων ικανών να αναγνωρίσουν και να παρουσιάσουν καρκινικά αντιγόνα.
Με αυτόν τον τρόπο, ένας όγκος που μέχρι τότε ήταν σχετικά αθέατος ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με ισχυρότερη ανοσολογική αντίδραση.
Τρεις ασθενείς χωρίς ανιχνεύσιμα καρκινικά κύτταρα
Στη δοκιμή που πραγματοποιήθηκε στο Ohio State University Wexner Medical Center έλαβαν μέρος 18 ασθενείς με μελάνωμα που μπορούσε να αφαιρεθεί χειρουργικά.
Πρώτα έγινε εμβολιασμός κατά της γρίπης στο μπράτσο και στη συνέχεια ακολούθησαν δύο ενέσεις του ίδιου εμβολίου μέσα στους όγκους, με μεσοδιάστημα 12 ημερών. Σε κάθε έγχυση μέσα στον όγκο, οι περισσότεροι ασθενείς έλαβαν τριπλάσια δόση από τη συνηθισμένη.
Οι όγκοι αφαιρέθηκαν με επέμβαση δύο εβδομάδες αργότερα. Η ανάλυση των ιστών έφερε στο φως αξιοσημείωτα ευρήματα:
- Ενδείξεις υποχώρησης του όγκου διαπιστώθηκαν σε 7 από τους 18 ασθενείς.
- Στα χειρουργικά δείγματα 3 ασθενών δεν βρέθηκαν καρκινικά κύτταρα.
- Στους περισσότερους όγκους εντοπίστηκε έντονη παρουσία ανοσοκυττάρων.
- Κατά τη διάρκεια της δοκιμής δεν αναφέρθηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Παρότι τα αρχικά ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, η μελέτη είχε λίγους συμμετέχοντες και δεν περιλάμβανε ομάδα ελέγχου, οπότε δεν είναι δυνατό να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.
Ο Ian Garbarine, ο οποίος παρουσίασε τα αποτελέσματα, ανέφερε: «Προέκυψε ένα αρκετά εντυπωσιακό μοτίβο».
Από τη μελέτη σε ζώα στην εφαρμογή στον άνθρωπο
Η στρατηγική στηρίζεται σε προηγούμενη έρευνα. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS, η χορήγηση αντιγριπικού εμβολίου μέσα στους όγκους ποντικών φάνηκε να μετατρέπει ανοσολογικά «ψυχρούς» όγκους σε «θερμούς».
Παράλληλα, αυξήθηκε η παρουσία αντικαρκινικών Τ-λεμφοκυττάρων CD8+ και καταγράφηκε καλύτερη ανταπόκριση στους αναστολείς σημείων ελέγχου. Τα αποτελέσματα είναι, όμως, προκλινικά και δεν τεκμηριώνουν ότι θα υπάρξει αντίστοιχη αποτελεσματικότητα στους ανθρώπους.
Γιατί η θεραπεία δεν μείωσε τους όγκους στη Δανία
Σε μια δεύτερη κλινική μελέτη συμμετείχαν 10 ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου ή του ορθού.
Το εμβόλιο χορηγήθηκε απευθείας στους όγκους μέσω ενδοσκόπησης. Παρότι διαπιστώθηκε μεγαλύτερη παρουσία ανοσοκυττάρων, οι καρκινικές βλάβες δεν παρουσίασαν ουσιαστική συρρίκνωση.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Journal for ImmunoTherapy of Cancer, κατέληξε στην ανάγκη να διερευνηθεί περαιτέρω αυτή η θεραπευτική προσέγγιση.
Κατά τον Mikail Gögenur, το διάστημα ανάμεσα στον εμβολιασμό και το χειρουργείο μπορεί να μην ήταν αρκετό. Η ερευνητική του ομάδα σχεδιάζει τώρα να συνδυάσει το εμβόλιο με το Keytruda και να αφήσει περίπου έναν μήνα έως την επέμβαση.
Μπορεί ο εμβολιασμός να συνδέεται με την επιβίωση;
Η έρευνα για το αντιγριπικό εμβόλιο δεν περιορίζεται στις ενέσεις που γίνονται μέσα στους όγκους.
Αναδρομική μελέτη από τη Σουηδία, η οποία δημοσιεύθηκε στο JCO Oncology Practice, περιέλαβε 587 ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο που υποβάλλονταν σε ανοσοθεραπεία.
Όσοι είχαν εμβολιαστεί κατά της γρίπης παρουσίασαν μεγαλύτερη επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου. Παράλληλα, δεν καταγράφηκε στατιστικά σημαντική αύξηση των ανοσολογικών ανεπιθύμητων ενεργειών.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι το εύρημα δείχνει συσχέτιση και δεν αποδεικνύει πως ο εμβολιασμός ενισχύει άμεσα την αποτελεσματικότητα της αντικαρκινικής θεραπείας.
Τι δείχνουν τα ευρήματα για τους ασθενείς
Η έγχυση αντιγριπικού εμβολίου μέσα στον όγκο εξακολουθεί να αποτελεί πειραματική προσέγγιση και δεν είναι εγκεκριμένη αντικαρκινική θεραπεία.
Για να εφαρμοστεί, πρέπει να υπάρχουν όγκοι στους οποίους είναι δυνατή η πρόσβαση. Χρειάζονται επίσης μεγαλύτερες μελέτες με ομάδα ελέγχου, προκειμένου να φανεί αν οι αρχικές ανταποκρίσεις οδηγούν σε μακροχρόνιο όφελος.
Ο Marcin Kortylewski τονίζει: «Βρισκόμαστε σε πρώιμο στάδιο και απαιτούνται προσβάσιμες βλάβες για την τοπική χορήγηση».
Η Catherine Wu περιγράφει τον ενθουσιασμό των ερευνητών λέγοντας: «Είναι συναρπαστικό».
Το βασικό συμπέρασμα είναι πως η αξιοποίηση ενός ήδη γνωστού εμβολίου θα μπορούσε στο μέλλον να συμπληρώσει τις υπάρχουσες θεραπείες. Ωστόσο, ο συνηθισμένος αντιγριπικός εμβολιασμός είναι διαφορετικός από την πειραματική χορήγηση εμβολίου απευθείας μέσα σε καρκινικούς όγκους.
- Journal for ImmunoTherapy of Cancer
- PNAS
- Journal for ImmunoTherapy of Cancer
- JCO Oncology Practice
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/antigripiko-emvolio-mporei-na-ginei-oplo-kata-toy-karkinoy-exafanise-karkinika-kyttara-apo-astheneis-se-meleti/28932
