Οι νέες οδηγίες δίνουν έμφαση στην εξατομικευμένη θεραπεία και στην ποιότητα ζωής, ενώ αναδεικνύουν την ανάγκη να πάψει η εμμηνόπαυση να αντιμετωπίζεται ως ταμπού.
Λίγες εβδομάδες μετά την Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης, η οποία τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Οκτωβρίου, επανέρχονται στο προσκήνιο η υγεία και η ποιότητα ζωής των γυναικών. Αφορμή αποτελούν οι νέες οδηγίες του American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) για τη διαχείριση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων, που δημοσιεύτηκαν στο τεύχος Νοεμβρίου 2026 του επιστημονικού περιοδικού Obstetrics & Gynecology.
Η Σοφία Καλανταρίδου, καθηγήτρια Μαιευτικής και Γυναικολογίας του ΕΚΠΑ, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Οικογενειακού Προγραμματισμού, Αντισύλληψης και Αναπαραγωγικής Υγείας και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης, τονίζει ότι οι νέες οδηγίες υπογραμμίζουν την ανάγκη η αντιμετώπιση να προσαρμόζεται σε κάθε γυναίκα. Συμπτώματα όπως οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις και οι διαταραχές στον ύπνο και στη διάθεση συχνά επηρεάζουν αισθητά την καθημερινότητά τους.
Η εμμηνόπαυση ως φυσιολογική μετάβαση και οι προκλήσεις της
Για κάθε γυναίκα, η εμμηνόπαυση είναι ένα φυσιολογικό στάδιο της ζωής. Καθώς το προσδόκιμο επιβίωσης έχει αυξηθεί, το διάστημα μετά την εμμηνόπαυση μπορεί πλέον να καλύπτει έως και το 40% της ζωής της.
Σύμφωνα με την κ. Καλανταρίδου, στη διάρκεια αυτής της περιόδου οι ορμονικές μεταβολές συνδέονται με διάφορες σωματικές και ψυχολογικές εκδηλώσεις. Σε αυτές συγκαταλέγονται οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις, η χρόνια κόπωση, οι διαταραχές του ύπνου, οι μεταβολές στη διάθεση και η μειωμένη συγκέντρωση.
Επιπλέον, την ίδια περίοδο παρατηρούνται συχνότερα ορισμένα προβλήματα υγείας: το ουρογεννητικό σύνδρομο της εμμηνόπαυσης, η οστεοπόρωση, η σεξουαλική δυσλειτουργία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
«Συνήθως η εμμηνόπαυση εμφανίζεται φυσιολογικά γύρω στα 50-51 έτη. Σε περίπου 12% των γυναικών, όμως, έρχεται πριν συμπληρώσουν τα 45, ενώ περίπου 3,5% παρουσιάζει πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια πριν από τα 40 έτη.
Σήμερα, πάνω από ένα δισεκατομμύριο γυναίκες σε όλο τον κόσμο έχουν ηλικία άνω των 50 ετών και ένα σημαντικό ποσοστό τους βιώνει έντονα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα. Ωστόσο, το θέμα παραμένει ταμπού: πολλές γυναίκες υποφέρουν χωρίς να μιλούν και δεν αναζητούν την κατάλληλη βοήθεια».
Νεότερα στοιχεία για τη θεραπεία των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης
Η καθηγήτρια σημειώνει ότι διεθνώς αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο η ανάγκη να αντιμετωπίζονται ουσιαστικά τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει την απόφαση που ανακοίνωσε τον Νοέμβριο του 2025 ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), να αφαιρεθούν ορισμένες προειδοποιήσεις υψηλής σοβαρότητας (boxed warnings) από την επισήμανση συγκεκριμένων ορμονικών σκευασμάτων για την εμμηνόπαυση. Οι προειδοποιήσεις αφορούσαν, μεταξύ άλλων, καρδιαγγειακούς κινδύνους, καρκίνο του μαστού και άνοια και ήταν υποχρεωτικό να αναγράφονται στα ορμονικά σκευάσματα από το 2003.
«Η απόφαση αυτή δείχνει πόσο σημαντικό είναι να επανεκτιμώνται τα επιστημονικά στοιχεία και να αξιολογούνται εξατομικευμένα τα οφέλη και οι κίνδυνοι της ορμονικής θεραπείας.
Στις ΗΠΑ έχει ήδη ανακοινωθεί η ίδρυση νέου ερευνητικού ινστιτούτου (Women’s Health Division within the National Institutes of Health), που θα προωθήσει την έρευνα για την υγεία των γυναικών σε όλα τα στάδια της ζωής τους, με ιδιαίτερη έμφαση στην εμμηνόπαυση».
Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες του ACOG ορίζουν ότι η φροντίδα για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης χρειάζεται να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε γυναίκας. Στην επιλογή της θεραπείας πρέπει να συνεκτιμώνται οι ενδείξεις, οι αντενδείξεις και το ατομικό ιατρικό ιστορικό.
Οι επιλογές περιλαμβάνουν ορμονικές και μη ορμονικές θεραπείες, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των εξάψεων, της νυχτερινής εφίδρωσης, καθώς και των διαταραχών του ύπνου και της διάθεσης.
Σημαντικό ρόλο έχουν και οι παρεμβάσεις χωρίς φάρμακα. Σε αυτές ανήκουν η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η άσκηση και η υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής, με ισορροπημένη διατροφή.
Ανοιχτός διάλογος για την εμμηνόπαυση και τις ανάγκες των γυναικών
Η καθηγήτρια Σοφία Καλανταρίδου υπογραμμίζει ότι κάθε γυναίκα που περνά από την αναπαραγωγική ηλικία στην εμμηνόπαυση πρέπει να μπορεί να αναζητήσει και να λάβει την υποστήριξη που χρειάζεται, μέσα από κατάλληλες φαρμακευτικές και μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις.
«Η πιο ουσιαστική μεταβολή δεν αφορά αποκλειστικά τις νέες θεραπευτικές δυνατότητες. Εξίσου σημαντικό είναι να διαμορφωθεί μια κουλτούρα ενημέρωσης, κατανόησης και ανοιχτής συζήτησης.
Δεν είναι σωστό να θεωρείται η εμμηνόπαυση μια περίοδος όπου οι γυναίκες πρέπει να υπομένουν σιωπηλά συμπτώματα που επιβαρύνουν την καθημερινή ζωή και την ευημερία τους».
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/emminopaysi-nees-diethneis-kateythyntiries-odigies-gia-tin-antimetopisi-ton-symptomaton-tis/28928
