Φυτικές ίνες: Μπορεί ένα συμπλήρωμα ινουλίνης να βοηθήσει στον πόνο στα γόνατα;

Ένα καθημερινό συμπλήρωμα φυτικών ινών ίσως προσφέρει μικρή ανακούφιση από τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας στο γόνατο, σύμφωνα με νέα κλινική δοκιμή. Τα οφέλη ήταν περιορισμένα, αλλά οι ειδικοί τονίζουν ότι οι φυτικές ίνες δεν πρέπει να αντικαθιστούν την άσκηση, τη φυσικοθεραπεία ή άλλες θεραπείες.

Τι έδειξε η μελέτη

Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος μπορεί να προκαλέσει πόνο, δυσκαμψία και πρήξιμο, με σημαντικές επιπτώσεις στην καθημερινότητα. Εκτιμάται ότι αφορά 14 εκατομμύρια ανθρώπους στις ΗΠΑ. Υπάρχουν διάφορες πιθανές θεραπευτικές επιλογές, όπως οι ενέσεις κορτιζόνης και τα φάρμακα GLP-1, ενώ νέα μελέτη δείχνει ότι ενδέχεται να βοηθήσει και μια πιο εύκολα προσβάσιμη επιλογή: η λήψη συμπληρώματος φυτικών ινών.

Η κλινική δοκιμή, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nutrients, υποδεικνύει ότι η καθημερινή λήψη συμπληρώματος φυτικών ινών μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος, να βελτιώσει τη μυϊκή δύναμη και ενδεχομένως να μειώσει την ευαισθησία στον πόνο.

Η Ακαδημία Διατροφής και Διαιτολογίας συνιστά 14 γραμμάρια φυτικών ινών ανά 1.000 θερμίδες που καταναλώνει κανείς. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 25 γραμμάρια την ημέρα για τις περισσότερες γυναίκες και 38 γραμμάρια για τους άνδρες. Ωστόσο, ο μέσος Αμερικανός καταναλώνει περίπου 17 γραμμάρια ημερησίως, γεγονός που δείχνει ότι πολλοί δεν προσλαμβάνουν αρκετές φυτικές ίνες.

Οι ειδικοί δεν προτείνουν να αντικαταστήσει ένα συμπλήρωμα φυτικών ινών τη φυσικοθεραπεία ή την επίσκεψη σε ειδικό για τον πόνο στο γόνατο. Αν όμως κάποιος ακολουθεί ήδη τις υπόλοιπες συστάσεις, η προσθήκη ενός τέτοιου συμπληρώματος στη ρουτίνα του μπορεί να αξίζει να εξεταστεί.

Η Αφροδίτη Κουράκη, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ερευνήτρια στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ, ο Γουίλ Χάρβεϊ, MD, ρευματολόγος στο Tufts Medical Center και πρόεδρος του Αμερικανικού Κολεγίου Ρευματολογίας, και ο Τίμοθι Γκίμπσον, MD, ορθοπεδικός χειρουργός και ιατρικός διευθυντής του MemorialCare Joint Replacement Center στο Orange Coast Medical Center στο Fountain Valley της Καλιφόρνιας, σχολίασαν τα ευρήματα.

Πώς έγινε η κλινική δοκιμή

Οι ερευνητές ενέταξαν στη μελέτη 117 ενήλικες με οστεοαρθρίτιδα του γόνατος και τους χώρισαν σε τέσσερις ομάδες. Η πρώτη έλαβε καθημερινά συμπλήρωμα ινουλίνης 20 γραμμαρίων. Η ινουλίνη είναι μια φυσική φυτική ίνα που θεωρείται πρεβιοτικό και συναντάται επίσης συχνά σε πιο υγιεινές εναλλακτικές των αναψυκτικών. Η δεύτερη ομάδα έκανε ασκήσεις φυσικοθεραπείας με ψηφιακή υποστήριξη, η τρίτη συνδύασε ινουλίνη και φυσικοθεραπεία, ενώ η τέταρτη έλαβε εικονικό φάρμακο.

Οι συμμετέχοντες στις ομάδες της ινουλίνης και της φυσικοθεραπείας ανέφεραν λιγότερο πόνο στο γόνατο. Όσοι έλαβαν ινουλίνη παρουσίασαν επίσης ορισμένα οφέλη που δεν καταγράφηκαν στην ομάδα της φυσικοθεραπείας, όπως καλύτερη δύναμη λαβής και μικρότερη ευαισθησία στον πόνο. Επιπλέον, όσοι έλαβαν ινουλίνη ήταν πιθανότερο να συνεχίσουν τη θεραπεία που τους είχε οριστεί. Στην ομάδα που έκανε μόνο φυσικοθεραπεία, το 21% των συμμετεχόντων αποχώρησε.

«Παλαιότερες μελέτες είχαν συνδέσει ορισμένα βακτήρια του εντέρου, όπως τον στρεπτόκοκκο, με εντονότερο πόνο στο γόνατο», λέει η Αφροδίτη Κουράκη. Όπως εξηγεί, αυτό, σε συνδυασμό με την επιθυμία ανθρώπων με αρθρίτιδα του γόνατος να διαχειριστούν τον πόνο τους μέσω της διατροφής, οδήγησε την ίδια και την ομάδα της να μελετήσουν την ινουλίνη.

Γιατί μπορεί να βοηθούν οι φυτικές ίνες στον πόνο

Οι ερευνητές δεν εξέτασαν τον μηχανισμό που θα μπορούσε να εξηγήσει τη συσχέτιση, αλλά οι ειδικοί έχουν ορισμένες θεωρίες. «Τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου τρέφονται με φυτικές ίνες, όπως η ινουλίνη, και παράγουν ουσίες που περιορίζουν τη φλεγμονή και συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας του εντερικού βλεννογόνου», λέει η Κουράκη. Όπως σημειώνει, το έντερο «επικοινωνεί» με τον εγκέφαλο και τα νεύρα και μπορεί να επηρεάσει την ευαισθησία στον πόνο.

Η Κουράκη επισημαίνει ότι οι συμμετέχοντες που έλαβαν ινουλίνη είχαν επίσης υψηλότερα επίπεδα της εντερικής ορμόνης GLP-1 —της ίδιας GLP-1—, η οποία συνδέεται και με τη ρύθμιση του πόνου. Όσοι εμφάνισαν μεγαλύτερη αύξηση της GLP-1 έτειναν να έχουν και ισχυρότερη λαβή. «Πρόκειται για πρώιμα στοιχεία και χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε τι ακριβώς συμβαίνει», λέει.

Τα ευρήματα χρειάζονται, ωστόσο, να αξιολογηθούν στο σωστό πλαίσιο. «Η άσκηση εξακολουθούσε να έχει μεγαλύτερη επίδραση στη βελτίωση της βάδισης και της ικανότητας να σηκώνεται κανείς από την καρέκλα, κάτι που έχει σημασία για τους ασθενείς», λέει ο Τίμοθι Γκίμπσον.

Παρότι η μελέτη έδειξε πιθανά οφέλη από τη λήψη ινουλίνης, οι διαφορές δεν ήταν μεγάλες, επισημαίνει ο Γουίλ Χάρβεϊ. «Στην καλύτερη περίπτωση, δικαιολογείται περαιτέρω μελέτη», λέει.

Είναι καλύτερη από άλλα συμπληρώματα για τις αρθρώσεις;

Πολλοί άνθρωποι που ανησυχούν για τις αρθρώσεις τους λαμβάνουν κολλαγόνο, γλυκοζαμίνη ή/και χονδροϊτίνη. Ωστόσο, «δεν υπάρχουν ισχυρά στοιχεία που να υποστηρίζουν τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής», λέει ο Χάρβεϊ.

Η Κουράκη σημειώνει ότι το κολλαγόνο και η γλυκοζαμίνη στοχεύουν στην ίδια την άρθρωση, ενώ η ινουλίνη δρα έμμεσα, μέσω των βακτηρίων του εντέρου και των συστημάτων του ανοσοποιητικού και των ορμονών. «Είναι μια διαφορετική προσέγγιση, που αξιοποιεί τη διατροφή και το έντερο για να βοηθήσει στη διαχείριση των συμπτωμάτων», λέει.

Τι να κρατήσετε

Ο πόνος στο γόνατο είναι σύνθετος και δεν είναι σωστό να θεωρείται ότι ένα συμπλήρωμα φυτικών ινών θα λύσει το πρόβλημα. «Δεν αντικαθιστά αποδεδειγμένες θεραπείες, όπως η άσκηση και η φυσικοθεραπεία, οι οποίες είχαν επίσης καλά αποτελέσματα στη μελέτη μας», λέει η Κουράκη. «Δείχνει, όμως, ότι η διατροφή μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο επιπλέον εργαλείο».

Για όσους αντιμετωπίζουν πόνο στο γόνατο, ο Γκίμπσον προτείνει:

• Μην παραμελείτε τις θεραπείες με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα. Οι φυτικές ίνες μπορεί να είναι «μια ενδιαφέρουσα προσθήκη», αλλά πρέπει να συνδυάζονται με άσκηση, φυσικοθεραπεία και το θεραπευτικό πλάνο του γιατρού, όχι να χρησιμοποιούνται μόνες τους.
• Προσαρμόστε τη διατροφή και το πρόγραμμα άσκησης. «Μια ισορροπημένη διατροφή με πολλές φυτικές ίνες, το υγιές σωματικό βάρος και η τακτική άσκηση ενδυνάμωσης των ποδιών παραμένουν η αποδεδειγμένη βάση για την αρθρίτιδα του γόνατος», λέει ο Γκίμπσον.
• Ενημερωθείτε για τις νέες εξελίξεις. Ένας αυξανόμενος όγκος ερευνών υποδεικνύει ότι η αρθρίτιδα είναι ένα πρόβλημα φλεγμονής που αφορά ολόκληρο το σώμα και συνδέεται με την υγεία του εντέρου, λέει ο Γκίμπσον. «Οι φυτικές ίνες και η GLP-1 είναι ενδιαφέρουσες νέες κατευθύνσεις, αλλά χρειάζονται μελέτες μεγαλύτερης διάρκειας για να διαπιστωθεί αν το όφελος στον πόνο διατηρείται και αν προστατεύεται η άρθρωση», προσθέτει.

Αν ο πόνος επιμένει ή δεν βελτιώνεται, απευθυνθείτε στον γιατρό σας, ο οποίος μπορεί να προτείνει άλλους τρόπους ανακούφισης. Οι αποφάσεις για τη θεραπεία και τη λήψη συμπληρωμάτων πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.