Ρευματοειδής αρθρίτιδα: Πώς το στρες μπορεί να πυροδοτήσει φλεγμονή στις αρθρώσεις

Το στρες μπορεί να επηρεάσει το σώμα με πολλούς τρόπους, καθώς το νευρικό και το ανοσοποιητικό σύστημα επικοινωνούν μεταξύ τους. Νέα μελέτη σε ποντίκια, που δημοσιεύτηκε στο Science Advances, περιγράφει έναν πιθανό βιολογικό μηχανισμό μέσω του οποίου το στρες μπορεί να επιδεινώνει τη φλεγμονή στις αρθρώσεις σε άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Σε χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις, τα συμπτώματα μπορεί να βελτιωθούν για εβδομάδες ή μήνες και στη συνέχεια να επανεμφανιστούν σε μια ιδιαίτερα στρεσογόνα περίοδο. Οι ερευνητές υποψιάζονταν εδώ και καιρό ότι το στρες συμβάλλει σε αυτές τις εξάρσεις και τώρα εξετάζουν πιο συγκεκριμένα τι μπορεί να συμβαίνει στον οργανισμό.

Πώς το στρες μπορεί να πυροδοτήσει έξαρση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι αυτοάνοση πάθηση που προκαλεί φλεγμονή στις αρθρώσεις, με αποτέλεσμα πόνο, πρήξιμο και δυσκαμψία.

Για να διερευνήσουν τον ρόλο του στρες, οι ερευνητές μελέτησαν ποντίκια με αρθρίτιδα που είχε περάσει σε ύφεση, δηλαδή τα συμπτώματα είχαν υποχωρήσει. Τα υπέβαλαν σε στρες και παρακολούθησαν την αντίδραση του οργανισμού τους, εστιάζοντας στις μεταβολές της φλεγμονής. Εξέτασαν επίσης αν η αναστολή συγκεκριμένων σημάτων που σχετίζονται με το στρες μπορούσε να αποτρέψει νέα έξαρση.

Η σύνδεση ανάμεσα στο στρες, το καφέ λίπος και τη φλεγμονή

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το στρες ενεργοποίησε μια αλληλουχία αντιδράσεων που τελικά οδήγησε σε φλεγμονή στις αρθρώσεις. Αρχικά ενεργοποιήθηκε η αντίδραση «μάχης ή φυγής» του οργανισμού και στη συνέχεια διεγέρθηκε το καφέ λίπος, ένας τύπος λιπώδους ιστού που συμβάλλει στη ρύθμιση της θερμοκρασίας.

Το καφέ λίπος απελευθέρωσε ένα φλεγμονώδες μόριο, την IL-6, το οποίο έστειλε σήματα στα κύτταρα των αρθρώσεων. Τα κύτταρα αυτά προσέλκυσαν στη συνέχεια κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, πυροδοτώντας φλεγμονή και νέα έξαρση της αρθρίτιδας.

Όταν οι ερευνητές μπλόκαραν ένα μέρος αυτής της οδού αντίδρασης στο στρες, οι εξάρσεις της αρθρίτιδας έγιναν σημαντικά ηπιότερες. Τα ευρήματα προσφέρουν μια πιθανή βιολογική εξήγηση για το γιατί οι στρεσογόνες περίοδοι μπορεί να επιδεινώνουν τα συμπτώματα.

Τα πειράματα έγιναν σε ποντίκια και χρειάζεται να επιβεβαιωθεί αν η ίδια διαδικασία συμβαίνει και στους ανθρώπους. Τα ευρήματα, ωστόσο, θα μπορούσαν μελλοντικά να βοηθήσουν στην ανάπτυξη θεραπειών που στοχεύουν πιο άμεσα τη φλεγμονή η οποία σχετίζεται με το στρες.

Διαχείριση του στρες και χρόνιας φλεγμονής

Η μελέτη προσθέτει στοιχεία στην εικόνα ότι το στρες δεν επηρεάζει μόνο τη διάθεση, αλλά μπορεί επίσης να επηρεάσει τη δραστηριότητα του νευρικού συστήματος, τα ορμονικά σήματα και τις ανοσολογικές αντιδράσεις. Παρότι δεν είναι δυνατό να εξαλειφθεί εντελώς το στρες, ορισμένες συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείρισή του:

• Τακτική κίνηση: Το περπάτημα, το κολύμπι, η γιόγκα και άλλες μορφές άνετης σωματικής δραστηριότητας μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση του στρες και να στηρίξουν την υγεία των αρθρώσεων.
• Σταθερό πρόγραμμα ύπνου: Ο κακός ύπνος και το στρες μπορεί να ενισχύουν το ένα το άλλο, γι’ αυτό είναι σημαντικό να προστατεύεται η ρουτίνα του ύπνου.
• Ενσυνειδητότητα και χαλάρωση: Οι ασκήσεις αναπνοής, ο διαλογισμός και άλλες πρακτικές χαλάρωσης μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του αντιλαμβανόμενου στρες.
• Κατάλληλη ιατρική φροντίδα: Όσοι έχουν ρευματοειδή αρθρίτιδα χρειάζεται να συνεχίζουν τις θεραπείες που τους έχουν συνταγογραφηθεί και να συζητούν με τον ρευματολόγο τους για επαναλαμβανόμενες εξάρσεις.

Οι παραπάνω πρακτικές μπορούν να στηρίξουν τη γενικότερη ευεξία, αλλά οι ερευνητές δεν εξέτασαν αν οι τεχνικές διαχείρισης του στρες προλαμβάνουν τις εξάρσεις της αρθρίτιδας.

Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα

Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι το στρες μπορεί να επιβαρύνει τον οργανισμό. Η νέα έρευνα βοηθά να γίνουν κατανοημένες ορισμένες από τις βιολογικές διαδικασίες που ενδέχεται να εξηγούν αυτή την επίδραση. Παρότι τα ευρήματα βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, θα μπορούσαν μελλοντικά να συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων θεραπειών για εξάρσεις αρθρίτιδας που σχετίζονται με το στρες.

Οι αποφάσεις για τη θεραπεία και τη διαχείριση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.