Το να κοιμηθείτε περισσότερο το Σάββατο και την Κυριακή μπορεί να μοιάζει με μια ευκαιρία να αναπληρώσετε τον ύπνο της εβδομάδας. Ωστόσο, μια νέα μελέτη δείχνει ότι οι μεγάλες διαφορές ανάμεσα στο πρόγραμμα ύπνου των καθημερινών και των ημερών ανάπαυσης συνδέονται με λιγότερο ευνοϊκές μεταβολές στο σάκχαρο νηστείας.
Οι ερευνητές εξετάζουν όχι μόνο πόσες ώρες κοιμόμαστε, αλλά και πότε κοιμόμαστε, πόσο σταθερό είναι το πρόγραμμά μας και αν ορισμένες αλλαγές στον ύπνο μπορεί να έχουν διαφορετική σχέση με την υγεία.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν τις συνήθειες ύπνου σε όλες τις εποχές
Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Sleep Health, οι ερευνητές παρακολούθησαν 357 ενήλικες, με στόχο να εξετάσουν πώς διαφορετικά είδη μεταβλητότητας του ύπνου σχετίζονται με τις αλλαγές στο σάκχαρο με την πάροδο του χρόνου.
Οι συμμετέχοντες κρατούσαν ημερολόγιο ύπνου για τρεις συνεχόμενες ημέρες σε καθεμία από τις τέσσερις εποχές, καταγράφοντας πότε πήγαιναν για ύπνο, πότε ξυπνούσαν και πόσο κοιμούνταν. Οι ερευνητές εστίασαν σε δύο μοτίβα.
Το πρώτο ήταν το κοινωνικό τζετ λαγκ, δηλαδή η μετατόπιση του προγράμματος ύπνου ανάμεσα στις εργάσιμες ημέρες και τις ημέρες ανάπαυσης. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να ξυπνά στις 6:30 το πρωί από Δευτέρα έως Παρασκευή και να κοιμάται μέχρι τις 9 το πρωί το Σάββατο.
Το δεύτερο ήταν η εποχική μεταβλητότητα του ύπνου, δηλαδή οι φυσικές αλλαγές στη διάρκεια και την ώρα του ύπνου στη διάρκεια του έτους. Κάποιος μπορεί να κοιμάται λίγο περισσότερο τους σκοτεινούς χειμερινούς μήνες και να ξυπνά νωρίτερα όταν τα καλοκαιρινά πρωινά φωτίζουν νωρίτερα.
Οι ερευνητές μέτρησαν τη γλυκόζη νηστείας των συμμετεχόντων στην αρχή της μελέτης και ξανά έναν χρόνο αργότερα.
Οι αλλαγές στον ύπνο το Σαββατοκύριακο συνδέθηκαν με υψηλότερο σάκχαρο
Σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες των οποίων το κοινωνικό τζετ λαγκ ήταν μικρότερο από 15 λεπτά, όσοι είχαν διαφορά 30 λεπτών ή περισσότερο παρουσίασαν αύξηση της γλυκόζης νηστείας κατά 6,1% μεγαλύτερη σε διάστημα ενός έτους.
Με άλλα λόγια, ακόμη και σχετικά μικρές διαφορές ανάμεσα στο πρόγραμμα ύπνου των καθημερινών και του Σαββατοκύριακου συσχετίστηκαν με λιγότερο ευνοϊκές μεταβολές στο σάκχαρο. Ωστόσο, οι ερευνητές παρατήρησαν σχεδόν το αντίθετο όταν εξέτασαν τις εποχικές αλλαγές στον ύπνο.
Η μεγαλύτερη εποχική μεταβολή στη διάρκεια του ύπνου συνδέθηκε με μείωση της γλυκόζης νηστείας κατά 6,5% για κάθε αύξηση μίας ώρας στον δείκτη εποχικής μεταβλητότητας.
Επομένως, ενώ οι συχνές αλλαγές στο πρόγραμμα ύπνου από τις καθημερινές στο Σαββατοκύριακο συνδέθηκαν με υψηλότερη γλυκόζη, οι φυσικές εποχικές αλλαγές στη διάρκεια του ύπνου συσχετίστηκαν με χαμηλότερη γλυκόζη.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι μια γενετική παραλλαγή που αφορά το MTNR1B, ένα γονίδιο το οποίο σχετίζεται με τη σηματοδότηση της μελατονίνης και τη ρύθμιση της γλυκόζης, φάνηκε να επηρεάζει τη σχέση ανάμεσα στις εποχικές αλλαγές στην ώρα αφύπνισης και το σάκχαρο.
Πρόκειται, ωστόσο, για μια σχετικά μικρή μελέτη παρατήρησης. Δεν μπορεί να αποδείξει ότι ο ασταθής ύπνος προκαλεί αύξηση του σακχάρου ή ότι οι εποχικές αλλαγές στον ύπνο βελτιώνουν ενεργά τη ρύθμιση της γλυκόζης.
Τα ευρήματα εγείρουν το ενδεχόμενο ο οργανισμός να αντιδρά διαφορετικά στις αλλαγές ύπνου που επιβάλλονται από το κοινωνικό πρόγραμμα σε σχέση με εκείνες που συμβαίνουν φυσικά με την εναλλαγή των εποχών.
Πώς να διατηρήσετε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου χωρίς να στερηθείτε τα Σαββατοκύριακα
Δεν χρειάζεται να βάλετε ξυπνητήρι στις 6 το πρωί κάθε Σάββατο για να υποστηρίξετε τη μεταβολική σας υγεία. Αν, όμως, το πρόγραμμα ύπνου σας τις καθημερινές και το Σαββατοκύριακο διαφέρει πολύ, ίσως αξίζει να δοκιμάσετε να το κάνετε πιο σταθερό.
Μερικές συνήθειες που μπορούν να βοηθήσουν:
- Κρατήστε σχετικά σταθερή την ώρα που ξυπνάτε. Προσπαθήστε να μην αλλάζετε δραστικά το πρόγραμμά σας το Σαββατοκύριακο, ακόμη κι αν μείνετε λίγο περισσότερο στο κρεβάτι.
- Φροντίστε να κοιμάστε αρκετά μέσα στην εβδομάδα. Αν προσπαθείτε συστηματικά να αναπληρώσετε τον ύπνο το Σαββατοκύριακο, εξετάστε αν θα σας βοηθούσε να πηγαίνετε για ύπνο νωρίτερα τις καθημερινές.
- Εκτεθείτε στο πρωινό φως. Ο χρόνος σε εξωτερικό χώρο μετά το ξύπνημα μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του εσωτερικού ρολογιού του οργανισμού.
- Αφήστε περιθώριο για εποχικές αλλαγές. Αν χρειάζεστε φυσικά λίγο περισσότερο ύπνο τους σκοτεινούς μήνες, δεν υπάρχει λόγος να επιβάλλετε ακριβώς το ίδιο πρόγραμμα όλο τον χρόνο.
Τι δείχνουν τα ευρήματα
Συχνά ακούμε ότι το πιο υγιεινό πρόγραμμα ύπνου είναι εκείνο που παραμένει ακριβώς ίδιο κάθε βράδυ. Η συγκεκριμένη έρευνα υποδηλώνει, ωστόσο, ότι η σχέση ανάμεσα στη σταθερότητα του ύπνου και τη μεταβολική υγεία μπορεί να είναι πιο σύνθετη.
Ο στόχος δεν είναι απαραίτητα να εξαλειφθεί κάθε μεταβολή στο πρόγραμμα ύπνου. Σημασία έχει να αναγνωρίσουμε ότι η συστηματική μετατόπιση του εσωτερικού ρολογιού για να προσαρμοστεί στις υποχρεώσεις της εβδομάδας και στα σχέδια του Σαββατοκύριακου μπορεί να επηρεάζει τον οργανισμό διαφορετικά από τις σταδιακές αλλαγές που συμβαίνουν στη διάρκεια του έτους.
Απολαύστε ένα πιο χαλαρό πρωινό το Σάββατο όταν το χρειάζεστε. Παράλληλα, σκεφτείτε αν θα σας έκανε καλύτερα να κοιμάστε λίγο περισσότερο στη διάρκεια της εβδομάδας, αντί να προσπαθείτε κάθε Σαββατοκύριακο να αναπληρώσετε τον ύπνο που χάσατε.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ypnos-to-savvatokyriako-pos-oi-allages-sto-programma-sas-syndeontai-me-to-sakcharo/30437





