Οι γυναίκες με ιστορικό ημικρανίας ενδέχεται να έχουν αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου πριν από την ηλικία των 60 ετών, σύμφωνα με νέα μελέτη. Ο κίνδυνος ήταν ακόμη μεγαλύτερος για όσες κάπνιζαν, ωστόσο οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχουν μέτρα που μπορούν να συμβάλουν στη μείωσή του.
Τι έδειξε η μελέτη
Περίπου το 12% των Αμερικανών έχει ημικρανίες, μια νευρολογική πάθηση που μπορεί να προκαλέσει έντονο πονοκέφαλο και να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα. Νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neurology, συνδέει το ιστορικό ημικρανίας με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου εγκεφαλικού επεισοδίου, το οποίο οι ερευνητές όρισαν ως εγκεφαλικό σε ηλικία 60 ετών ή μικρότερη.
Για τη μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από μητρώα υγείας και γεννήσεων της Δανίας για 1,7 εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας 15 έως 60 ετών, οι οποίες γέννησαν μέσα σε διάστημα 27 ετών. Εξέτασαν, μεταξύ άλλων, αν οι συμμετέχουσες είχαν ημικρανία και την καπνιστική τους κατάσταση, όπως την ανέφεραν οι ίδιες. Υπολόγισαν επίσης τον κίνδυνο εμφάνισης ισχαιμικού εγκεφαλικού, που συμβαίνει όταν εμποδίζεται η ροή αίματος προς ένα τμήμα του εγκεφάλου, αιμορραγικού εγκεφαλικού, που προκαλείται από ρήξη αιμοφόρου αγγείου μέσα ή γύρω από τον εγκέφαλο, καθώς και τον κίνδυνο θανάτου, σε ορίζοντα 20 ετών.
Οι γυναίκες χωρίς ημικρανία που δεν κάπνιζαν είχαν απόλυτο κίνδυνο 0,8% για ισχαιμικό εγκεφαλικό κατά την περίοδο της μελέτης. Για όσες είχαν ημικρανία, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 1,3%.
Παρόμοια σύνδεση, αν και ασθενέστερη, παρατηρήθηκε για το αιμορραγικό εγκεφαλικό: ο απόλυτος κίνδυνος ήταν 0,3% στις γυναίκες χωρίς ημικρανία που δεν κάπνιζαν και 0,5% σε εκείνες με ημικρανία.
Συνολικά, οι γυναίκες με ημικρανία είχαν 85% υψηλότερο κίνδυνο πρόωρου ισχαιμικού εγκεφαλικού σε σύγκριση με όσες δεν είχαν ημικρανία και δεν κάπνιζαν. Για το πρόωρο αιμορραγικό εγκεφαλικό, ο κίνδυνος ήταν υψηλότερος κατά 46%.
Το ποσοστό του 85% δεν σημαίνει ότι μια γυναίκα με ημικρανία έχει 85% πιθανότητα να πάθει εγκεφαλικό. Περιγράφει πόσο υψηλότερος ήταν ο κίνδυνος σε σύγκριση με την ομάδα αναφοράς. Παρά τη σχετική αύξηση, η συνολική πιθανότητα παρέμενε χαμηλή: για παράδειγμα, ο απόλυτος κίνδυνος ισχαιμικού εγκεφαλικού στις γυναίκες με ημικρανία ήταν 1,3%.
Ο κίνδυνος αυξανόταν σημαντικά περισσότερο στις γυναίκες που είχαν ημικρανία και κάπνιζαν. Ο απόλυτος κίνδυνος ήταν 2,8% για ισχαιμικό και 0,9% για αιμορραγικό εγκεφαλικό. Σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν είχαν ημικρανία και δεν κάπνιζαν, είχαν 3,5 φορές υψηλότερο κίνδυνο πρόωρου ισχαιμικού και 2,6 φορές υψηλότερο κίνδυνο πρόωρου αιμορραγικού εγκεφαλικού.
Πώς μπορεί να συνδέονται η ημικρανία και το εγκεφαλικό
Η μελέτη δεν διερεύνησε τον μηχανισμό πίσω από τη σύνδεση, αλλά τα ευρήματα συμφωνούν με όσα έχουν υποψιαστεί οι επιστήμονες. «Η ημικρανία, ιδιαίτερα η ημικρανία με αύρα, έχει συνδεθεί εδώ και καιρό με αυξημένο κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού», λέει η Anna Hohler, M.D., περιφερειακή διευθύντρια στο Westchester Neurology και πρόεδρος Νευρολογίας στα νοσοκομεία Phelps και Northern Westchester.
«Η ημικρανία είναι κάτι πολύ περισσότερο από έναν πονοκέφαλο», λέει ο Lester Leung, M.D., επικεφαλής του τομέα Αγγειακών Εγκεφαλικών Επεισοδίων και Αγγειακών Παθήσεων του Εγκεφάλου και διευθυντής του Comprehensive Stroke Center στο Tufts Medical Center. «Περιλαμβάνει διάφορες επιδράσεις, όπως αυξημένη ευαισθησία σε αισθητηριακά ερεθίσματα, όπως τα έντονα φώτα και οι δυνατοί θόρυβοι, υπερδιέγερση της επιφάνειας του εγκεφάλου και ξεχωριστές επιδράσεις στα αιμοφόρα αγγεία».
Η επίδραση στα αγγεία μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική. Σύμφωνα με τον Leung, η ημικρανία μπορεί να αυξήσει την αντιδραστικότητα και τους σπασμούς των μυών στα τοιχώματα των αρτηριών —των αγγείων που μεταφέρουν αίμα από την καρδιά στους ιστούς και τα όργανα— καθώς και τον κίνδυνο σχηματισμού θρόμβων στις αρτηρίες της κεφαλής.
Η ημικρανία μπορεί επίσης να προδιαθέτει σε μια κατάσταση που ονομάζεται σύνδρομο αναστρέψιμης εγκεφαλικής αγγειοσύσπασης. Σε αυτήν, τα αιμοφόρα αγγεία της κεφαλής στενεύουν σημαντικά σε διάφορα σημεία, κάτι που αποτελεί επίσης παράγοντα κινδύνου για εγκεφαλικό, αναφέρει ο Leung.
Επιπλέον, η ημικρανία μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή σε όλο το σώμα, η οποία συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού, σύμφωνα με τη Holly Elser, M.D., Ph.D., M.P.H., συν-συγγραφέα της μελέτης και ειδικευόμενη στη γνωστική νευρολογία στο University of Pennsylvania.
Το κάπνισμα είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου για εγκεφαλικό, ιδιαίτερα για το ισχαιμικό. Αυξάνει μια πρωτεΐνη που μπορεί να πυροδοτήσει τον σχηματισμό θρόμβων, ενθαρρύνει τη συγκόλληση των αιμοπεταλίων, προκαλώντας βλάβες στα αγγεία, και ενισχύει τη φλεγμονή σε όλο το σώμα. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αρκετοί από αυτούς τους μηχανισμούς επικαλύπτονται με εκείνους της ημικρανίας, κάτι που μπορεί να εξηγεί τον συνδυαστικά αυξημένο κίνδυνο.
Ο ακριβής μηχανισμός της σύνδεσης, πάντως, δεν είναι πλήρως κατανοητός. «Η σχέση των δύο παθήσεων είναι περίπλοκη», λέει ο Leung. «Χρειάζεται πολύ περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε καλύτερα αυτές τις διαφορετικές οδούς».
Ισχύει ο αυξημένος κίνδυνος και μετά τα 60;
Η μελέτη εξέτασε άτομα κάτω των 60 ετών, όμως οι γιατροί εκτιμούν ότι η επίδραση της ημικρανίας στον κίνδυνο εγκεφαλικού δεν εξαφανίζεται με την ηλικία. «Είναι πιθανό η ημικρανία να εξακολουθεί να έχει επίδραση στους μεγαλύτερους ανθρώπους», λέει η Carolyn Cronin, M.D., Ph.D., επικεφαλής του Τμήματος Αγγειακής Νευρολογίας στο Vanderbilt Health. «Ωστόσο, οι άλλοι παράγοντες κινδύνου γίνονται πολύ συχνότεροι σε μεγαλύτερες ηλικίες, οπότε αν η επίδραση της ημικρανίας είναι μικρή, μπορεί να είναι δύσκολο να εντοπιστεί».
Σε αυτούς τους παράγοντες περιλαμβάνονται η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης και η κολπική μαρμαρυγή, σύμφωνα με την Hohler. «Η ημικρανία συνήθως γίνεται λιγότερο ενεργή ως προς τους πονοκεφάλους όσο μεγαλώνει κανείς, αλλά ορισμένες άλλες επιδράσεις, όπως εκείνες στα αγγεία και στην πήξη του αίματος, μπορεί να επιμένουν σε όλη τη διάρκεια της ζωής», λέει ο Leung.
Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο εγκεφαλικού
Δεν είναι δυνατό να αλλάξουν όλοι οι παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με την ημικρανία, επισημαίνει η Cronin. Ο Asish Gulati, D.O., επίκουρος καθηγητής Νευρολογίας και Ιατρικής Αποκατάστασης στο George Washington University School of Medicine and Health Sciences, συνιστά να δίνεται έμφαση σε όσα μπορούν να ελεγχθούν.
«Φροντίστε να είναι καλά ρυθμισμένοι οι παράγοντες κινδύνου, όπως η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη και ο διαβήτης», λέει ο Gulati. Αν καπνίζετε, συνιστά να προσπαθήσετε να το διακόψετε όσο το δυνατόν συντομότερα, καθώς, όπως ανέδειξε η μελέτη, το κάπνισμα αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για εγκεφαλικό.
Ο Gulati προτείνει επίσης στις γυναίκες με ημικρανία να είναι προσεκτικές με τη χρήση οιστρογόνων, είτε ως αντισύλληψη είτε στο πλαίσιο ορμονοθεραπείας για την εμμηνόπαυση. «Η από του στόματος λήψη οιστρογόνων έχει συνδεθεί με υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού, ιδιαίτερα σε ασθενείς που έχουν επίσης ημικρανία». Μελέτη του 2025 που δημοσιεύθηκε στο Neurology διαπίστωσε ότι ο συνολικός κίνδυνος εγκεφαλικού ήταν παρόμοιος στις γυναίκες με ημικρανία που χρησιμοποιούσαν και σε εκείνες που δεν χρησιμοποιούσαν συνδυασμένα ορμονικά αντισυλληπτικά. Ο κίνδυνος, ωστόσο, ήταν υψηλότερος στις γυναίκες με ημικρανία με αύρα.
Ο έλεγχος της ημικρανίας ενδέχεται επίσης να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού, αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διερευνηθεί αυτή η πιθανότητα, λέει ο Leung. Οι αποφάσεις για την αντιμετώπιση της ημικρανίας και τη χρήση ορμονών πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/imikrania-85-ypsiloteros-kindynos-prooroy-ischaimikoy-egkefalikoy-stis-gynaikes/30435





