Ημικρανία: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η ημικρανία

Η ημικρανία είναι μια πάθηση που εκδηλώνεται με επαναλαμβανόμενες κρίσεις. Ο πόνος είναι συνήθως μέτριος έως έντονος, μοιάζει με παλμό και συχνά εντοπίζεται στη μία πλευρά του κεφαλιού. Μπορεί να χειροτερεύει όταν κινείσαι και να συνοδεύεται από ναυτία, εμετό ή έντονη ευαισθησία στο φως και στους ήχους. Δεν είναι όμως κάθε κρίση ίδια, ενώ μερικές φορές μπορεί να υπάρχει ημικρανία χωρίς πονοκέφαλο.

Σε ορισμένες κρίσεις προηγούνται αλλαγές στη διάθεση, κόπωση ή άλλες ενοχλήσεις. Κάποιοι άνθρωποι εμφανίζουν επίσης αύρα, δηλαδή συμπτώματα όπως φωτεινές λάμψεις στην όραση ή μυρμήγκιασμα, πριν ή κατά τη διάρκεια της κρίσης. Δεν περνάς απαραίτητα από όλα τα στάδια κάθε φορά.

Δεν υπάρχει οριστική ίαση, αλλά η θεραπεία μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα και να προλάβει νέες κρίσεις. Η συχνότητα διαφέρει: μπορεί να έχεις κρίσεις αρκετές φορές την εβδομάδα ή πολύ πιο αραιά. Στους περισσότερους ανθρώπους οι κρίσεις σταδιακά βελτιώνονται όσο μεγαλώνουν.

Μορφές και τύποι

• Πρόδρομη φάσηΠριν από τον πονοκέφαλο μπορεί να εμφανιστούν κόπωση, χασμουρητό, επιθυμία για συγκεκριμένα τρόφιμα ή αλλαγές στη διάθεση.
• ΑύραΜπορεί να εμφανιστούν οπτικές διαταραχές, μούδιασμα ή άλλα συμπτώματα πριν ή κατά τη διάρκεια της κρίσης. Δεν εμφανίζεται σε όλους.
• Φάση πονοκεφάλουΟ πόνος συνήθως αρχίζει σταδιακά και γίνεται εντονότερος. Συχνά είναι παλλόμενος και συνοδεύεται από ναυτία ή ευαισθησία στα ερεθίσματα.
• Φάση μετά τον πονοκέφαλοΜετά την κρίση μπορεί να νιώθεις εξάντληση, αδυναμία ή σύγχυση.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η ημικρανία δεν έχει οριστική ίαση, αλλά η θεραπεία μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα και να περιορίσει τις επόμενες κρίσεις. Στους περισσότερους ανθρώπους οι κρίσεις βελτιώνονται σταδιακά με την ηλικία. Στις γυναίκες συχνά βελτιώνονται μετά την εμμηνόπαυση και μερικές φορές κατά την εγκυμοσύνη.

Συμπτώματα ημικρανίας

Τα συμπτώματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και από κρίση σε κρίση. Κάποια εμφανίζονται πριν αρχίσει ο πόνος.

• Παλλόμενος πονοκέφαλος Συχνά στη μία πλευρά του κεφαλιού, με επιδείνωση όταν κινείσαι, βήχεις ή φτερνίζεσαι.
• Ναυτία και εμετός Μπορεί να νιώθεις ανακατωσούρα ή να κάνεις εμετό.
• Ευαισθησία στα ερεθίσματα Το φως, οι ήχοι και οι οσμές μπορεί να σε ενοχλούν περισσότερο.
• Κόπωση και χασμουρητό Μπορεί να εμφανιστούν στην αρχή της κρίσης.
• Αλλαγές διάθεσης Μπορεί να προηγούνται του πονοκεφάλου.
• Λιγούρες ή δίψα Μπορεί να θέλεις συγκεκριμένα τρόφιμα ή να διψάς.
• Δυσκαμψία αυχένα Ο αυχένας μπορεί να είναι δύσκαμπτος στην αρχή της κρίσης.
• Συχνότερη ούρηση Μπορεί να πηγαίνεις πιο συχνά στην τουαλέτα πριν από τον πονοκέφαλο.
• Οπτικές διαταραχές Στην αύρα μπορεί να βλέπεις γραμμές ζιγκ ζαγκ ή φωτεινές λάμψεις.
• Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα Μπορεί να εμφανιστούν ως μέρος της αύρας.
• Ζάλη Μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα αύρας.
• Δυσκολία στην ομιλία Αναφέρεται επίσης στα πιθανά συμπτώματα της αύρας.

Οι κρίσεις συνήθως διαρκούν από 4 ώρες έως 3 ημέρες. Πρώιμα συμπτώματα μπορεί να αρχίσουν ώρες ή έως 2 ημέρες πριν από τον πόνο και να συνεχιστούν αφού αυτός σταματήσει. Τα συμπτώματα της αύρας δεν θα πρέπει να διαρκούν περισσότερο από 1 ώρα.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες ημικρανίας και παράγοντες κινδύνου

Η ημικρανία θεωρείται ότι έχει γενετική βάση. Παράλληλα, διάφοροι παράγοντες μπορούν να πυροδοτούν τις κρίσεις, χωρίς να είναι ίδιοι για όλους. Πιθανοί εκλυτικοί παράγοντες είναι το στρες, το άγχος, οι ορμονικές αλλαγές, τα έντονα φώτα, οι δυνατοί ήχοι, οι έντονες οσμές, ο υπερβολικός ή ανεπαρκής ύπνος, οι απότομες αλλαγές του καιρού, η υπερβολική σωματική προσπάθεια και η παράλειψη γευμάτων. Μπορεί επίσης να συμβάλλουν ο καπνός, η καφεΐνη ή η στέρησή της, ορισμένα φάρμακα και η υπερβολική χρήση φαρμάκων για την ημικρανία. Σε κάποιους ανθρώπους, τρόφιμα όπως η σοκολάτα, τα παλαιωμένα τυριά και τα επεξεργασμένα κρέατα, καθώς και το αλκοόλ, συνδέονται με κρίσεις, ιδιαίτερα μαζί με άλλους εκλυτικούς παράγοντες.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Γυναικείο φύλο.
• Οικογενειακό ιστορικό ημικρανίας.
• Κατάθλιψη.
• Αγχώδεις διαταραχές.
• Διπολική διαταραχή.
• Διαταραχές ύπνου.
• Επιληψία.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου θα πάρει το ιατρικό ιστορικό σου, θα σε ρωτήσει για τα συμπτώματα και θα κάνει κλινική και νευρολογική εξέταση. Αν χρειάζεται να αποκλειστούν άλλες αιτίες των συμπτωμάτων, μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος, μαγνητική ή αξονική τομογραφία.

• Λήψη ιατρικού ιστορικού και καταγραφή συμπτωμάτων.
• Κλινική και νευρολογική εξέταση.
• Εξετάσεις αίματος, εφόσον χρειάζονται για αποκλεισμό άλλων αιτιών.
• Μαγνητική ή αξονική τομογραφία, εφόσον χρειάζεται.

Θεραπεία ημικρανίας

Η αντιμετώπιση στοχεύει στην ανακούφιση της κρίσης και στην πρόληψη επόμενων επεισοδίων. Ο γιατρός σου μπορεί να επιλέξει την κατάλληλη αγωγή με βάση τη συχνότητα και τη βαρύτητα των κρίσεων. Υπάρχουν επίσης μη φαρμακευτικοί τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν. Πριν πάρεις οποιοδήποτε συμπλήρωμα, συζήτησέ το με τον γιατρό σου.

• Φάρμακα για την κρίσηΠεριλαμβάνουν τριπτάνες, φάρμακα της κατηγορίας της εργοταμίνης και παυσίπονα.
• Προληπτική φαρμακευτική αγωγήΜπορεί να χρειάζεται αν οι κρίσεις είναι συχνές ή έντονες. Η επιλογή γίνεται σε συνεργασία με τον γιατρό σου.
• Διαχείριση του στρεςΗ άσκηση, οι τεχνικές χαλάρωσης και η βιοανάδραση μπορεί να μειώσουν τη συχνότητα και τη βαρύτητα των κρίσεων. Η βιοανάδραση χρησιμοποιεί ηλεκτρονικές συσκευές για να μάθεις να ελέγχεις λειτουργίες όπως η μυϊκή ένταση.
• Ορμονική θεραπείαΜπορεί να βοηθήσει ορισμένες γυναίκες όταν οι κρίσεις σχετίζονται με τον κύκλο τους.
• ΣυμπληρώματαΗ ριβοφλαβίνη (βιταμίνη Β2) και το συνένζυμο Q10 μπορεί να βοηθούν στην πρόληψη. Το μαγνήσιο αναφέρεται ως πιθανή επιλογή όταν τα επίπεδά του είναι χαμηλά, πάντα μετά από συζήτηση με τον γιατρό σου.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Ξεκουράσου με κλειστά μάτια σε ήσυχο, σκοτεινό δωμάτιο.
• Βάλε ένα δροσερό πανί ή μια παγοκύστη στο μέτωπό σου.
• Πίνε υγρά.
• Κράτα ημερολόγιο με όσα φαίνεται να πυροδοτούν τις κρίσεις σου.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Η αναγνώριση των προσωπικών σου εκλυτικών παραγόντων και ορισμένες αλλαγές στην καθημερινότητα μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη των κρίσεων.

• Κράτα σταθερό πρόγραμμα ύπνου.
• Τρώγε τακτικά γεύματα.
• Χρησιμοποίησε το ημερολόγιο κρίσεων για να αναγνωρίσεις τρόφιμα ή άλλους παράγοντες που συνδέονται με τα επεισόδιά σου.
• Δοκίμασε τεχνικές χαλάρωσης και διαχείρισης του στρες.
• Αν έχεις παχυσαρκία, η απώλεια βάρους μπορεί να βοηθήσει.
• Συζήτησε με τον γιατρό σου αν χρειάζεσαι προληπτική αγωγή.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Συζήτησε με τον γιατρό σου αν έχεις συχνές ή έντονες κρίσεις, ώστε να εξετάσετε την ανάγκη προληπτικής θεραπείας.
• Συμβουλέψου τον γιατρό σου πριν πάρεις συμπληρώματα για την ημικρανία.

Ποιος γιατρός: Νευρολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την ημικρανία