Η κατανάλωση ορισμένων γλυκών τροφίμων περισσότερες από δύο φορές την εβδομάδα συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού σε νέα μελέτη. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν πως η ζάχαρη προκαλεί καρκίνο και χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία.
Τι έδειξε η μελέτη
Οι ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερες από 71.000 γυναίκες από την Κορέα για περίπου εννέα χρόνια. Κατέγραψαν πόσο συχνά κατανάλωναν επτά κατηγορίες τροφίμων με ζάχαρη: δημητριακά με ζάχαρη, μαρμελάδα και βούτυρο, κέικ και μπισκότα, παγωτό, γλυκά, ανθρακούχα ποτά και τσάι με γλυκαντικό. Στη συνέχεια κατέγραψαν πόσες διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού έως το τέλος της μελέτης, η οποία δημοσιεύτηκε στο European Journal of Nutrition.
Οι γυναίκες που έτρωγαν αυτά τα τρόφιμα περισσότερες από δύο φορές την εβδομάδα είχαν περίπου 28% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με όσες τα κατανάλωναν λιγότερο από μία φορά τον μήνα.
«Ενδιαφέρον είναι ότι μόνο τα δημητριακά με ζάχαρη και το παγωτό συνέβαλαν σημαντικά στον κίνδυνο», εξηγεί η Katie McLean, M.S.H., R.D.N., L.D.N., ανώτερη διαιτολόγος ογκολογίας στο Houston Methodist Sugar Land Cancer Center. «Τα κέικ, τα μπισκότα, τα γλυκά και τα αναψυκτικά δεν αύξησαν από μόνα τους τον κίνδυνο».
Τα φρούτα, τα οποία περιέχουν φυσικά σάκχαρα, αποτέλεσαν τη μεγαλύτερη πηγή ζάχαρης στη διατροφή των συμμετεχουσών, καλύπτοντας σχεδόν το ήμισυ της συνολικής πρόσληψης. Ωστόσο, η ποσότητα φρούτων που έτρωγαν δεν συνδέθηκε με τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Δεν διαπιστώθηκε επίσης συσχέτιση ανάμεσα στη συνολική πρόσληψη ζάχαρης και τον κίνδυνο.
«Δεν θα έλεγα στις γυναίκες ότι αυτή η μελέτη αποδεικνύει πως η ζάχαρη προκαλεί καρκίνο του μαστού», λέει η Tiffany Troso-Sandoval, M.D., πιστοποιημένη ογκολόγος και ιδρύτρια της Second Look Oncology. «Αντίθετα, υποδηλώνει ότι το είδος του τροφίμου έχει μεγαλύτερη σημασία από τα γραμμάρια ζάχαρης που αναγράφονται στην ετικέτα».
Πώς μπορεί να σχετίζεται η ζάχαρη με τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού
«Πολλές γυναίκες ανησυχούν ότι η ζάχαρη τροφοδοτεί απευθείας τον καρκίνο. Δεν λειτουργεί έτσι», εξηγεί η Dr. Troso-Sandoval. «Ο μηχανισμός είναι πολύ πιο περίπλοκος».
Οι ορμόνες και οι απότομες αυξήσεις της ινσουλίνης ενδέχεται να παίζουν ρόλο, προσθέτει. «Όταν καταναλώνετε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα με ζάχαρη, το σώμα σας μπορεί να γίνει ανθεκτικό στην ινσουλίνη. Τα επίπεδα ινσουλίνης αυξάνονται, όπως και μιας σχετικής ορμόνης που ονομάζεται IGF-1, και οι δύο μπορούν να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη των κυττάρων του μαστού». Επειδή οι ορμόνες αυτές μπορούν να ευνοήσουν τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων, ενδέχεται να συμβάλλουν στη δημιουργία συνθηκών για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού. Άλλες έρευνες έχουν επίσης συνδέσει τα γλυκά και τα ζαχαρούχα ποτά με μεγαλύτερη πυκνότητα του μαστού, η οποία σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, προσθέτει.
Δεν είναι όλες οι πηγές ζάχαρης ίδιες. «Όταν τρώμε ολόκληρα φρούτα, λαμβάνουμε πολύ περισσότερα από ζάχαρη. Ο οργανισμός μας παίρνει φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα και ωφέλιμες φυτικές ενώσεις που ονομάζονται φυτοθρεπτικά συστατικά», λέει η McLean. «Οι φυτικές ίνες στα φρούτα επιβραδύνουν την πέψη, μας βοηθούν να νιώθουμε χορτάτοι και συμβάλλουν στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Τα φρούτα περιέχουν επίσης αντιοξειδωτικά και άλλα φυτοθρεπτικά συστατικά που μπορεί να βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής και να στηρίζουν τη συνολική υγεία».
Αυτά τα οφέλη μπορεί να εξηγούν γιατί τα φρούτα, παρότι αποτελούσαν σημαντική πηγή της συνολικής ζάχαρης, δεν συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο. «Είναι σημαντικό να εξετάζουμε το τρόφιμο συνολικά και τη διατροφική του αξία, αντί να το χαρακτηρίζουμε “καλό” ή “κακό” μόνο με βάση την περιεκτικότητά του σε ζάχαρη», λέει η McLean.
Είναι επίσης πιθανό οι γυναίκες που κατανάλωναν περισσότερη πρόσθετη ζάχαρη να ακολουθούσαν γενικά ένα λιγότερο θρεπτικό διατροφικό πρότυπο. Η μελέτη δεν μπόρεσε να διαχωρίσει την επίδραση της συνολικής ποιότητας της διατροφής. Τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη μπορεί να περιείχαν και άλλα λιγότερο υγιεινά συστατικά. Όπως εξηγεί η McLean, τα τρόφιμα της μελέτης με πρόσθετα σάκχαρα ήταν συχνά επίσης υπερεπεξεργασμένα, φτωχά σε φυτικές ίνες και λιγότερο θρεπτικά από τα ολόκληρα τρόφιμα. Αυτό συνάδει με άλλες έρευνες που συνδέουν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ορισμένων καρκίνων.
Τα ευρήματα μπορεί να μην ισχύουν με τον ίδιο τρόπο για τον πληθυσμό των ΗΠΑ, λόγω των διαφορών στις διατροφικές συνήθειες. «Δεν θα υπέθετα ότι η αύξηση κατά 28% ισχύει και για τις Αμερικανίδες», λέει η Dr. Troso-Sandoval. «Οι γυναίκες της μελέτης έτρωγαν πολύ διαφορετικά από τις περισσότερες Αμερικανίδες. Σχεδόν η μισή ζάχαρη που κατανάλωναν προερχόταν από φρούτα, ενώ η βασική πηγή ζάχαρης στα γλυκά τους ήταν το παραδοσιακό τσάι με γλυκαντικό και όχι τα αναψυκτικά ή τα αρτοσκευάσματα».
Επιπλέον, η σύνδεση ανάμεσα στην πρόσθετη ζάχαρη και τον καρκίνο του μαστού παρατηρήθηκε κυρίως σε γυναίκες κάτω των 50 ετών. Στις ΗΠΑ, οι περισσότερες διαγνώσεις καρκίνου του μαστού γίνονται μετά από αυτή την ηλικία. Η McLean συμφωνεί ότι χρειάζονται περισσότερες έρευνες σε άλλους πληθυσμούς, προτού τα αποτελέσματα θεωρηθούν γενικεύσιμα για όλες τις γυναίκες.
Τι μπορείτε να κάνετε
«Μη φοβάστε τα φρούτα», λέει η Dr. Troso-Sandoval. «Αξίζει να περιορίσετε τα επεξεργασμένα γλυκά που προσφέρουν ζάχαρη και ελάχιστη θρεπτική αξία. Κάντε μια λογική αλλαγή».
Η πρόσθετη ζάχαρη μπορεί να κρύβεται σε τρόφιμα όπως οι μπάρες δημητριακών, τα ροφήματα καφέ, τα καρυκεύματα, οι σάλτσες για σαλάτα, τα δημητριακά και η βρόμη με γεύσεις, σημειώνει η McLean. Γι’ αυτό, αν δεν είστε σίγουροι για το περιεχόμενό τους, αξίζει να ελέγχετε τη διατροφική ετικέτα. «Μεμονωμένα, μπορεί να μην αποτελούν σημαντική πηγή ζάχαρης, αλλά συνολικά η ποσότητα μπορεί να αυξηθεί», λέει.
Ωστόσο, «μην πανικοβάλλεστε για ένα μπολ παγωτό», λέει η Dr. Troso-Sandoval. Συνιστά επίσης να περιορίζετε το αλκοόλ, να ασκείστε τακτικά, να διατηρείτε υγιές βάρος —ιδίως μετά την εμμηνόπαυση— και να γνωρίζετε το ιατρικό ιστορικό της οικογένειάς σας.
«Ρωτήστε αν έχει νόημα να κάνετε γενετικό έλεγχο και ενημερωθείτε για το πότε πρέπει να υποβάλλεστε σε προσυμπτωματικό έλεγχο. Η διατροφή είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας», προσθέτει. «Οι γυναίκες που με ανησυχούν περισσότερο είναι εκείνες που μετρούν τα γραμμάρια ζάχαρης, αλλά δεν έχουν συζητήσει ποτέ με τον γιατρό τους το οικογενειακό ιστορικό τους ή δεν έχουν κάνει γενετικό έλεγχο όταν ενδείκνυται».
Για πιο θρεπτικές επιλογές, η McLean προτείνει σκέτο ελληνικό γιαούρτι με μούρα και λίγο μέλι αντί για γιαούρτι με γεύση, καφέ με κανέλα και γάλα αντί για ζάχαρη ή σιρόπι, φέτες μήλου με φυστικοβούτυρο αντί για συσκευασμένο σνακ και ανθρακούχο νερό με φέτες πορτοκαλιού ή τσάι χωρίς ζάχαρη αντί για αναψυκτικό.
Δεν χρειάζεται, πάντως, να αποκλείσετε εντελώς τις λιχουδιές. Η McLean δεν το συνιστά: «Ο στόχος θα πρέπει να είναι να οικοδομήσουμε μια διατροφή με θρεπτική βάση, όχι να αποκλείουμε μεμονωμένα τρόφιμα».
Για εξατομικευμένες συμβουλές σχετικά με τη διατροφή, τον γενετικό έλεγχο ή τον προσυμπτωματικό έλεγχο, συζητήστε με τον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/karkinos-toy-mastoy-pano-apo-dyo-merides-orismenon-glykon-tin-evdomada-syndethikan-me-28-ypsilotero-kindyno/30527





