Καθώς περνούν τα χρόνια, μπορεί να απογοητευόμαστε όταν μας πέφτουν τα ψώνια, όταν σηκωνόμαστε μετά από πτώση στις σκάλες ή όταν ξεχνάμε ονόματα αγαπημένων μας. Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν οι άλλοι σηκώνονται για να μας προσφέρουν τη θέση τους στο λεωφορείο. Σχεδόν κανείς δεν λέει «ανυπομονώ να μεγαλώσω», όμως ο μόνος τρόπος να μην γεράσουμε είναι να πεθάνουμε νέοι…
Αφού η γήρανση δεν μπορεί να αποφευχθεί, αξίζει να βρούμε τρόπους που θα μας επιτρέψουν να προσαρμοστούμε καλύτερα σε αυτήν, αντί να μας καταβάλλει το πέρασμα του χρόνου. Η νευροεπιστήμη προτείνει, μεταξύ άλλων, τις παρακάτω στρατηγικές:
Δεν χρειάζεται να βιαζόμαστε
Για να αντιμετωπίσουμε τις νευρολογικές αλλαγές που φέρνει η ηλικία, μια απλή προσέγγιση είναι να κινούμαστε πιο αργά και να δίνουμε περισσότερο χρόνο στις γνωστικές αντιδράσεις μας.
Μπορούμε να παρομοιάσουμε τον εγκέφαλο με ένα ρολόι: όταν είναι καινούριο και καθαρό, τα γρανάζια του συνεργάζονται άψογα. Αν όμως πέσει ή εισχωρήσει σκόνη στον μηχανισμό, τα μέρη του μπορεί να χάσουν την ευθυγράμμισή τους και να δείχνει λάθος ώρα. Κάπως έτσι λειτουργεί και η γήρανση, προκαλώντας πιθανή καθυστέρηση λίγων χιλιοστών του δευτερολέπτου στην επεξεργασία των πληροφοριών. Αυτή η ασυγχρονία μπορεί να κάνει ένα πιάτο να πέσει από τα χέρια μας ή να δυσκολέψει την κατανόηση ενός ομιλητή, καθώς όσα φτάνουν στο αυτί μας έρχονται ταχύτερα απ’ όσο προλαβαίνει να τα επεξεργαστεί ο εγκέφαλός μας.
Έτσι, μπορούμε να αντισταθμίσουμε δυσκολίες στην επεξεργασία που συνδέονται με την ηλικία, αν κινούμαστε πιο αργά και ζητάμε από τους άλλους να μειώνουν τον ρυθμό της ομιλίας τους.
Το κάνουμε εικόνα…
Στους νεότερους εγκεφάλους η επεξεργασία αφηρημένων ιδεών είναι ευκολότερη. Με την ηλικία εξασθενεί η δυνατότητα του εγκεφάλου να συγκρατεί και να συνδέει πληροφορίες, καθώς και να ανακαλεί σημαντικά στοιχεία. Όσο πιο αφηρημένη είναι μια έννοια, τόσο μεγαλύτερη δυσκολία μπορεί να παρουσιάζει στην επεξεργασία της ένας εγκέφαλος μεγαλύτερης ηλικίας. Αντίθετα, τα συγκεκριμένα και απτά πράγματα γίνονται πιο εύκολα κατανοητά, αποθηκεύονται και ανακαλούνται. Για παράδειγμα, η φράση «δύο μήλα» παραπέμπει σε χειροπιαστά αντικείμενα τόσο μέσω του αριθμού όσο και μέσω της λέξης.
Αντί να περιμένουμε να λειτουργεί η μνήμη μας όπως παλαιότερα, μπορούμε να μετατρέπουμε τις πληροφορίες σε κάτι συγκεκριμένο και να τις καταγράφουμε ώστε να παραμένουν διαθέσιμες.
Καταγράψτε αριθμούς, οδηγίες και ιδέες… Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα απλό σημειωματάριο ή μια εφαρμογή σημειώσεων στο κινητό σας.
Γήρανση: Αφήνουμε χρόνο για ξεκούραση
Ο εγκέφαλος μπορεί να ξεκουραστεί με διάφορους τρόπους. Ο ύπνος είναι ο πιο γνωστός, όμως εξίσου αποτελεσματική μπορεί να είναι η εναλλαγή δραστηριοτήτων. Για παράδειγμα, μπορούμε κάθε 30 λεπτά νοητικής δραστηριότητας να κάνουμε διάλειμμα και να περπατήσουμε γύρω από το τετράγωνο ή να περάσουμε από μια απαιτητική πνευματική εργασία σε κάτι πιο χαλαρό. Μια ακόμη επιλογή είναι σύντομες παύσεις για διαλογισμό, τρεις φορές την ημέρα.
Η λειτουργία του εγκεφάλου θυμίζει εκείνη των μυών: η κατάλληλη εξάσκηση μπορεί να τον βοηθήσει να ανταποκρίνεται καλά, ενώ η υπερβολική επιβάρυνση ενδέχεται να μειώσει την αποτελεσματικότητα και την αντοχή του. Από την άλλη, αν δέχεται μόνο παθητικά πληροφορίες, μπορεί να ατροφήσει όπως ένας μυς. Γι’ αυτό χρειάζεται να επιλέγουμε τις δραστηριότητες που του ταιριάζουν.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-giransi-epivradynei-ton-egkefalo-pos-paramenoyme-alert-2/4906
