Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαστηριακών Ιατρών (ΠΟΕΡΓΙ) απευθύνει μέσω ανοιχτής επιστολής έκκληση στον Πρωθυπουργό, καταγγέλλοντας τη «θεσμική ασφυξία» της ανεξάρτητης εργαστηριακής ιατρικής στην Ελλάδα. Όπως επισημαίνουν οι εργαστηριακοί γιατροί, η επιβολή clawback που αγγίζει το 45% απειλεί την οικονομική τους επιβίωση, ενώ δεν εφαρμόζονται τα επιστημονικά πρωτόκολλα.
Περισσότερα από 1.200 διαγνωστικά ιατρεία πλήττονται από το τεχνητό χρέος στο οποίο οδηγεί αυτή η κατάσταση, με σοβαρό αντίκτυπο στη Δημόσια Υγεία και στην πρόσβαση των πολιτών σε βασικές υπηρεσίες. Οι γιατροί καλούν να εφαρμοστούν οι νόμοι και να γίνει αποκατάσταση της λειτουργίας του συστήματος υγείας, προειδοποιώντας ότι κινδυνεύει να καταρρεύσει η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Με «Κραυγή αγωνίας» προς τον Πρωθυπουργό, οι εργαστηριακοί γιατροί της χώρας ζητούν την τήρηση των νόμων του κράτους. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαστηριακών Ιατρών (ΠΟΕΡΓΙ), μέσω ανοιχτής επιστολής, σκιαγραφεί τη «θεσμική ασφυξία» που αντιμετωπίζει η ανεξάρτητη εργαστηριακή ιατρική στην Ελλάδα: ένας επιστημονικός κλάδος οικονομικά εξαντλημένος, που παλεύει να συνεχίσει να λειτουργεί.
Η επιστολή συνοδεύεται από εκτενή φάκελο στοιχείων, με μελέτες, υπομνήματα, αποφάσεις και διεθνείς καταγγελίες. Το υλικό αναδεικνύει ένα σοβαρό ζήτημα Δημόσιας Υγείας, το οποίο έως τώρα δεν έχει προβληθεί όσο του αναλογεί.
Οι εργαστηριακοί γιατροί τονίζουν πως δεν πρόκειται για ένα ακόμη συντεχνιακό αίτημα, αλλά για την αγωνία ενός ολόκληρου επιστημονικού πεδίου που απειλείται με κατάρρευση.
Το clawback υπερβαίνει πλέον το 45% και επιβάλλεται οριζόντια, χωρίς διάκριση, σε γιατρούς που δεν ευθύνονται ούτε μπορούν να παρέμβουν στη συνταγογράφηση. Παράλληλα, η Πολιτεία δεν εφαρμόζει τα επιστημονικά πρωτόκολλα που η ίδια έχει θεσπίσει, υποχωρώντας σε συντεχνιακές πιέσεις.
Συνέπεια είναι η δημιουργία ενός τεχνητού χρέους, που ασκεί ασφυκτική πίεση σε περισσότερα από 1.200 διαγνωστικά ιατρεία και οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη διάλυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Εκατομμύρια πολίτες, κυρίως στην περιφέρεια, κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς πρόσβαση σε βασικές εργαστηριακές διαγνωστικές εξετάσεις.
Η επιστολή καταγράφει:
Την αδυναμία εφαρμογής των νόμων και των διαγνωστικών πρωτοκόλλων, παρότι έχουν εκδοθεί δεκάδες ΦΕΚ από το 2014 και μετά.
Την αντισυνταγματικότητα και την ηθική αυθαιρεσία της οριζόντιας επιβολής clawback, όπως την έχουν καταγγείλει επίσημα ευρωπαϊκοί ιατρικοί οργανισμοί (CPME, UEMS, FEMS, CEOM κ.ά.).
Την εγκατάλειψη των ελέγχων για την υπερσυνταγογράφηση, που αυξάνει κατακόρυφα το κόστος και τελικά οδηγεί τα μικρά εργαστήρια στη χρεοκοπία.
Τον άμεσο κίνδυνο για τη Δημόσια Υγεία, καθώς χάνεται το πιο προσιτό και προληπτικό μέρος του συστήματος υγείας.
Την υποτίμηση και την ηθική αποδυνάμωση των ίδιων των επιστημόνων, των εργαστηριακών ιατρών. Καλούνται να αντεπεξέλθουν οικονομικά σε ασφυκτικές συνθήκες, ενώ η Πολιτεία τούς αντιμετωπίζει με εχθρότητα, καχυποψία και μένος. Η επαγγελματική τους υπόσταση και η κοινωνική τους προσφορά απαξιώνονται σιωπηρά μέσω διοικητικών πρακτικών που τους αντιμετωπίζουν ως αριθμούς προς αφαίρεση και όχι ως λειτουργούς υγείας που χρειάζονται στήριξη.
Βασικός στόχος της επιστολής δεν είναι η εξαίρεση, αλλά η εφαρμογή των νόμων και των αρχών του Ιατρικού Δικαίου. Το κράτος δεν μπορεί να τιμωρεί γιατρούς που ούτε αποφασίζουν ούτε εκτελούν την υπέρμετρη συνταγογράφηση, αλλά απλώς την υλοποιούν.
Ολόκληρη η επιστολή έχει ως εξής:
Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαστηριακών Ιατρών, που εκπροσωπεί σήμερα περισσότερα από 1.200 επιστημονικά διαγνωστικά εργαστήρια, επικοινωνεί μαζί σας με αίσθημα ευθύνης και αγωνίας για το μέλλον της ανεξάρτητης εργαστηριακής ιατρικής στη χώρα μας. Εκπροσωπούμε έναν επιστημονικό ιατρικό κλάδο που εδώ και χρόνια υφίσταται οικονομική εξουθένωση, εξαιτίας της θεσμικής αδυναμίας της Πολιτείας να εφαρμόσει τους νόμους και τους κανόνες που η ίδια έχει θεσπίσει.
Κατά την τελευταία δεκαετία, έχουν θεσπιστεί με διαδοχικά ΦΕΚ (ΦΕΚ 2243/Β/2014, 1115/Β/2016, 2315/Β/2018, 6163/Β/2021, 4630/Β/2022, 5494/Β/2024, 7336/Β/2024, ΦΕΚ Β 4898, ΦΕΚ Β 1021, ΦΕΚ Β 35) σαφείς και επιστημονικά τεκμηριωμένοι περιορισμοί, χρονικά όρια για τη διενέργεια ιατρικών εξετάσεων και διαγνωστικά πρωτόκολλα. Σκοπός τους είναι ο σωστός επιστημονικός έλεγχος της συνταγογράφησης διαγνωστικών εξετάσεων, όπως εφαρμόζεται εδώ και χρόνια σε όλη την Ευρώπη. Ωστόσο, για λόγους αποκλειστικά συντεχνιακούς και όχι επιστημονικούς, κανένα από αυτά τα μέτρα δεν εφαρμόστηκε πλήρως ή σε βάθος χρόνου.
Η δυνατότητα να προσθέτουν σχόλια κατά τη συνταγογράφηση, ώστε οι κλινικοί γιατροί —που έχουν και την ευθύνη της— να παρακάμπτουν τους παραπάνω περιορισμούς, θεσπίστηκε ύστερα από παρεμβάσεις μόλις δύο από τους 52 ιατρικούς συλλόγους της χώρας. Έτσι, οι κανόνες που είχαν θεσπιστεί έγιναν προαιρετικοί και το κράτος έχασε κάθε ουσιαστικό μέσο ελέγχου της υπερβολικής και καταχρηστικής συνταγογράφησης.
Παράλληλα, το υποχρεωτικό clawback —πιθανότατα το μοναδικό μνημονιακό μέτρο που εξακολουθεί να ισχύει— επιβάλλεται οριζόντια και χωρίς διάκριση. Με αυτόν τον τρόπο τα εργαστήρια επιβαρύνονται με τεχνητό χρέος, χωρίς να μπορούν να αποτρέψουν την υπέρβαση που τους καταλογίζεται. Είναι χρέος πρωτοφανές, το οποίο ούτε επέλεξαν ούτε προέκυψε από δανεισμό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι ο προϋπολογισμός για τη διενέργεια διαγνωστικών εξετάσεων παραμένει κλειστός, ενώ οι εξετάσεις που αποζημιώνει ο ΕΟΠΥΥ έχουν αυξηθεί σημαντικά. Η εξέλιξη αυτή διογκώνει γρήγορα το τεχνητό χρέος και φέρνει πιο κοντά τη χρεοκοπία των ιατρείων μας, με αναπόφευκτη συνέπεια την κατάρρευση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στη χώρα.
Επίσημη επιβεβαίωση από την ΗΔΙΚΑ αναφέρει ότι οι θεσμοθετημένοι περιορισμοί καταργήθηκαν κατόπιν συγκεκριμένων συντεχνιακών πιέσεων, όχι εξαιτίας τεχνικών προβλημάτων στο ηλεκτρονικό σύστημα συνταγογράφησης.
Με την Απόφαση 1874/2017, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι αποζημίωση δικαιούνται μόνο οι εξετάσεις που περιλαμβάνονται σε εγκεκριμένα διαγνωστικά πρωτόκολλα· η απόφαση, ωστόσο, παραμένει ανεφάρμοστη. Επίσης, το ΦΕΚ 4898/2018 (άρθρο 4, παρ. θ) θεμελιώνει πλήρως νομικά την υιοθέτηση διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών, χωρίς να έχει γίνει και αυτό.
Προκύπτει έτσι μια βαθιά αναντιστοιχία ανάμεσα στην πολιτική βούληση, την επιστημονική δεοντολογία και τη διοικητική εφαρμογή, με σοβαρό οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο στους εργαστηριακούς γιατρούς, στους εργαζομένους των ιατρείων τους και, κυρίως, στους ασθενείς. Σύντομα, οι τελευταίοι θα στερηθούν την πρόσβαση σε αξιόπιστες διαγνωστικές υπηρεσίες, με ανυπολόγιστες συνέπειες για τη Δημόσια Υγεία. Στην Ελλάδα, τα επίπεδα του clawback αγγίζουν σήμερα το 45%, χωρίς ευθύνη των παρόχων υγείας, οι οποίοι είναι τελικά και οι μόνοι που χρεώνονται. Διεθνείς ιατρικοί οργανισμοί έχουν καταγγείλει αυτή την κατάσταση ως ασύμβατη με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και τις αρχές του Ιατρικού Δικαίου.
Ειδικότερα, τη θέση τους έχουν διατυπώσει κορυφαίοι ευρωπαϊκοί ιατρικοί οργανισμοί (CPME, UEMS, UEMO, CEOM, AEMH, EJD, FEMS, EMSA), τονίζοντας ότι:
● Η εργαστηριακή ιατρική συνιστά αυτοτελή ιατρική πράξη, όχι διοικητική υπηρεσία ή παραϊατρική υποστήριξη. Για τον λόγο αυτό πρέπει να αμείβεται αυτοτελώς, πέρα από την αποζημίωση του αποτελέσματος.
● Η επιβολή οριζόντιας οικονομικής επιβάρυνσης στους εργαστηριακούς γιατρούς, όταν δεν μπορούν να ελέγξουν ή να επηρεάσουν τη ζήτηση, συνιστά αντισυνταγματική και αντιδεοντολογική πρακτική.
● Το ύψος της αποζημίωσης για τις ιατρικές πράξεις οφείλει να καθορίζεται με βάση την επιστημονική αναγκαιότητα, τις ιατρικές κατευθύνσεις και τα πρωτόκολλα, όχι με λογιστικά μέσα που ακυρώνουν τον ρόλο του γιατρού.
Τα αιτήματά μας είναι:
● Να διαγραφούν τα χρέη από clawback που επιβλήθηκαν στους παρόχους εργαστηριακής ιατρικής χωρίς δική τους υπαιτιότητα.
● Να εφαρμοστούν πλήρως τα θεσμοθετημένα διεθνή διαγνωστικά πρωτόκολλα και να ενεργοποιηθεί αμέσως η αρμόδια επιτροπή παρακολούθησης.
● Να τεθεί προσωρινά όριο 5% στο clawback, έως ότου καταργηθεί οριστικά αυτό το άδικο μέτρο, και να θεσπιστεί ανώτατο όριο (upper clawback cap) ανάλογο με τον κύκλο εργασιών, ώστε να προστατευθούν οι μικρές δομές.
● Να αναγνωριστεί σε πολιτικό επίπεδο ότι η σημερινή κατάσταση οφείλεται σε αποτυχία σχεδιασμού και εφαρμογής και όχι στους παρόχους. Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ, Δεν ζητάμε εξαιρέσεις.
Αυτό που ζητάμε είναι να εφαρμοστούν οι νόμοι και οι κανόνες του κράτους με επιστημονικά, ηθικά και οικονομικά κριτήρια. Να μην επωμίζονται πλέον οι γιατροί-επιστήμονες της χώρας τις συνέπειες από την αδυναμία ή την απροθυμία εφαρμογής της νομοθεσίας. Και να δοθεί άμεσα λύση στα προβλήματα που μας έχουν φέρει σε οικονομικό αδιέξοδο.
Μας ανησυχεί βαθιά το μέλλον της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στη χώρα και ζητάμε να μας ακούσετε.
Με εκτίμηση,
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαστηριακών Ιατρών (Π.Ο.ΕΡ.Γ.Ι.)
Συνοπτικά
- Με ανοιχτή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαστηριακών Ιατρών (ΠΟΕΡΓΙ) εκφράζει ανησυχία για τη βιωσιμότητα της εργαστηριακής ιατρικής, καθώς το clawback ανέρχεται στο 45%.
- Οι εργαστηριακοί γιατροί καταγγέλλουν «θεσμική ασφυξία» και αδυναμία να εφαρμόσουν επιστημονικά πρωτόκολλα, εξέλιξη με σοβαρές επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία.
- Το τεχνητό χρέος επηρεάζει περισσότερα από 1.200 διαγνωστικά ιατρεία, απειλώντας να διαλύσει την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και να στερήσει από τους πολίτες την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.
- Με την επιστολή ζητείται να εφαρμοστούν οι νόμοι και να υπάρξει αποκατάσταση της λειτουργίας του συστήματος υγείας, ενώ προειδοποιεί για τις σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της σημερινής κατάστασης.
- Οι εργαστηριακοί γιατροί ζητούν από το κράτος να τερματίσει την τιμωρητική πολιτική σε βάρος τους και να αναγνωρίσει την επιστημονική αξία και τη συνεισφορά τους.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/anoikti-epistoli-ergastiriakon-giatron-ston-prothypoyrgo-dramatiki-ekklisi-gia-to-technito-chreos-apo-to-clawback/5850
