Περίπου τρεις στις δέκα συνταγές φαρμάκων στις ΗΠΑ δεν εκτελούνται από τους ασθενείς. Η αυξημένη συμμετοχή τους ανεβάζει τις ιδιωτικές πληρωμές για φάρμακα περίπου στα 2.000 δολάρια ετησίως κατά μέσο όρο, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις το ποσό ξεπερνά τα 3.500 δολάρια.
Η χρήση γενοσήμων είναι εκτεταμένη στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ωστόσο οι ασθενείς προτιμούν και εκεί παλαιότερα σκευάσματα, που κυκλοφορούν εδώ και 10 ή 20 χρόνια, από τα νεότερης γενιάς γενόσημα. Αντίστοιχα, η διείσδυση των βιοομοειδών φτάνει μόλις το 25% των αντίστοιχων βιολογικών φαρμάκων.
Για τα νέα πρωτότυπα φάρμακα, τελικά εκτελείται μόλις μία στις δύο συνταγές. Παράλληλα, λιγότερο από το 30% των ασθενών καταφέρνει να συνεχίσει τη φαρμακευτική αγωγή του επί έναν χρόνο.
Την ίδια ώρα, στην επόμενη πενταετία αναμένεται να εγκρίνονται κάθε χρόνο 50-55 νέα φάρμακα για τον καρκίνο, τις σπάνιες παθήσεις, τον διαβήτη, την παχυσαρκία και τα νευρολογικά νοσήματα.
Τα δεδομένα για τη χρήση των φαρμάκων στις ΗΠΑ κατά την προσεχή πενταετία περιλαμβάνονται σε έκθεση της εταιρείας ερευνών IQVIA.
Πρόσβαση των ασθενών στη φαρμακευτική αγωγή
Η έκθεση αναφέρει ότι το 27% των νέων συνταγών δεν εκτελείται, κατά κύριο λόγο επειδή η ασφάλιση των ασθενών δεν καλύπτει τα φάρμακα. Επιπλέον, στο Medicaid μένει απλήρωτο πάνω από το ένα τρίτο των συνταγών, καθώς οι ασθενείς επιβαρύνονται με μεγαλύτερη συμμετοχή.
Το 2024, ασθενείς που χρειάζονταν νέα θεραπεία άφησαν στα φαρμακεία 96 εκατομμύρια συνταγές χωρίς εκτέλεση λόγω του υψηλού κόστους. Είτε δεν διέθεταν ασφάλιση είτε το ασφαλιστικό τους πρόγραμμα δεν κάλυπτε τα φάρμακα.
Στην περίπτωση των νεότερων φαρμάκων, περισσότερες από τις μισές συνταγές δεν εκτελούνται. Έτσι, μόνο το 29% των ασθενών συνεχίζει τη θεραπεία για διάστημα ενός έτους.
Οι ασφαλιστικές προκρίνουν γενικά τα γενόσημα, αλλά δύο χρόνια μετά την κυκλοφορία τους οι πληρωτές απορρίπτουν πάνω από το 25% των νέων γενοσήμων. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τη χρήση τους και τις εξοικονομήσεις τόσο για τους ασθενείς όσο και για το σύστημα υγείας.
Η διαχρονική τάση για γρήγορη ενσωμάτωση των γενοσήμων στα θεραπευτικά σχήματα και μείωση των τιμών φαίνεται να ανακόπτεται. Αυτό αποτυπώνεται στη χαμηλότερη χρήση των νεότερων γενοσήμων, που κυκλοφόρησαν την τελευταία πενταετία, σε σύγκριση με εκείνα που βρίσκονται στην αγορά εδώ και 10-20 χρόνια.
Περιορισμένη είναι και η αξιοποίηση των βιοομοειδών: έως σήμερα αντιστοιχούν μόλις στο 24% του όγκου των ανταγωνιστικών μορίων.
Οι ιδιωτικές πληρωμές για φάρμακα
Το 2024 η συνολική ιδιωτική δαπάνη που πλήρωσαν οι ασθενείς από την τσέπη τους για φάρμακα ανήλθε σε 98 δισ. δολάρια, αυξημένη κατά 6 δισ. δολάρια. Μεγάλο μέρος της ανόδου αφορούσε ειδικά φάρμακα και όχι φάρμακα που διατίθενται μέσω φαρμακείων.
Το μέσο ποσό ανά συνταγή δεν άλλαξε το 2024. Ωστόσο, η μέση δαπάνη για πρωτότυπα φάρμακα εξακολούθησε να ανεβαίνει, κυρίως εξαιτίας της αυξημένης χρήσης αγωνιστών GLP-1 για τον διαβήτη και την παχυσαρκία.
Για πάνω από το 90% των συνταγών, η επιβάρυνση των ασθενών είναι μικρότερη από 20 δολάρια. Το 2024 αυξήθηκε στο 46%, από 32% το 2019, το ποσοστό των συνταγών για τις οποίες οι ασθενείς προμηθεύονται τα φάρμακά τους χωρίς συμμετοχή.
Παρά ταύτα, το 2024 οι ασθενείς πλήρωσαν πάνω από 125 δολάρια για 79 εκατομμύρια συνταγές. Το κόστος αυτό αυξανόταν κατά μέσο ετήσιο ρυθμό 10% την τελευταία πενταετία, ενώ το 40% των συνταγών αφορούσε ασφαλισμένους του Medicare.
Το 2024 οι συνταγές λιανικής, ταχυδρομικής παραγγελίας και μακροχρόνιας περίθαλψης ξεπέρασαν συνολικά τα 7 δισεκατομμύρια, παρουσιάζοντας άνοδο 2,5% σε σύγκριση με το 2023.
Για την κάλυψη των ετήσιων αναγκών τους σε φάρμακα, οι ασφαλισμένοι του Medicare κατέβαλαν το 2024 κατά μέσο όρο περισσότερα από 2.000 δολάρια από την τσέπη τους, στο πλαίσιο του νομοθετικού ορίου για τη μείωση του πληθωρισμού. Το μέτρο περιόρισε τον αριθμό των ασφαλισμένων που πλήρωναν πάνω από 3.500 δολάρια τον χρόνο για τον ίδιο σκοπό.
Οι αγωνιστές GLP-1 συνέβαλαν στην άνοδο του μέσου κόστους συνταγογράφησης για τον διαβήτη τα τελευταία δύο χρόνια. Ωστόσο, το ανώτατο όριο των 35 δολαρίων μείωσε τη μέση δαπάνη για ινσουλίνη και το 2024 εξοικονόμησε σχεδόν 681 εκατ. δολάρια, σε σύγκριση με τις μέγιστες τιμές του 2020. Αντίστοιχη επιβολή πλαφόν στις συσκευές εισπνοής για αναπνευστικές παθήσεις θα μπορούσε να αποφέρει στους ασθενείς εξοικονόμηση 672 εκατ. δολαρίων.
Νέα φάρμακα
Στις ΗΠΑ αναμένεται να κυκλοφορούν κάθε χρόνο, έως το 2029, περίπου 50-55 νέα φάρμακα. Τα περισσότερα θα είναι ογκολογικές θεραπείες και ορφανά φάρμακα για σπάνιες παθήσεις, ενώ θα περιλαμβάνονται και παραδοσιακές θεραπείες για τον διαβήτη, την παχυσαρκία και νευρολογικές παθήσεις.
Με βάση αυτό το στοιχείο, η φαρμακευτική δαπάνη προβλέπεται να ενισχυθεί κατά 5-8%, με βάση τις επίσημες λιανικές τιμές. Παράλληλα, οι πωλήσεις της φαρμακοβιομηχανίας αναμένεται να αυξηθούν κατά 3-6%, αφού αφαιρεθούν οι εκπτώσεις και οι υποχρεωτικές επιστροφές. Σε συνολικό επίπεδο, η φαρμακευτική δαπάνη εκτιμάται πως θα υπερβεί τα 600 δις. δολ.
Η μεταβολή σε απόλυτους αριθμούς υπολογίζεται σε 116 δις. δολ. πάνω από το επίπεδο του 2024. Στον υπολογισμό συνυπολογίζονται οι δαπάνες για νέες θεραπείες και η υψηλότερη κατανάλωση, οι οποίες αντισταθμίζονται από εξοικονομήσεις που συνδέονται με χαμηλότερες τιμές μετά τη λήξη διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.
Για τα νέα φάρμακα προβλέπεται κόστος 125 δις. δολ. στην προσεχή πενταετία, έναντι 141 δις. δολ. την περίοδο 2020-2024, καθώς οι τιμές τους αναμένεται να υποχωρήσουν κατά 1-4%. Στο ίδιο διάστημα, οι εξοικονομήσεις από τη λήξη της αποκλειστικότητας των πατεντών υπολογίζονται ότι θα ανέλθουν σε 90,9 δις. δολ. Σε αυτές περιλαμβάνονται και τα μικρά μόρια, δηλαδή τα χημικά φάρμακα, που θα βρεθούν αντιμέτωπα με τον ανταγωνισμό των γενοσήμων.
Το 2024 καταγράφηκε άνοδος 1,7% στον όγκο των συνταγογραφούμενων φαρμάκων, ο οποίος έφτασε τις 215 δις. ημέρες θεραπείας. Η αύξηση στα φάρμακα κοινότητας κινήθηκε με βραδύτερο ρυθμό, την ώρα που η χρήση φαρμάκων εκτός λιανικής συνέχισε να επιταχύνεται, ιδίως σε κλινικές και ιατρεία. Οι συνταγές λιανικής, ταχυδρομικής αποστολής και μακροχρόνιας περίθαλψης ξεπέρασαν συνολικά τα 7 δισεκατομμύρια, αυξημένες κατά 2,5% σε σύγκριση με το 2023, παρότι ο ρυθμός ανόδου εξακολούθησε να επιβραδύνεται.
Το 2024 οι νέες συνταγές για χρόνιες και οξείες παθήσεις ξεπέρασαν τα επίπεδα του 2019. Ωστόσο, η εντονότερη άνοδος αφορούσε τα οξέα περιστατικά, με τις εποχικές παθήσεις του αναπνευστικού να βρίσκονται στην πρώτη θέση.
Κατανάλωση
Η μεγαλύτερη προσφυγή σε ιδιωτική ασφάλιση συνοδεύτηκε από λιγότερα άτομα που καλύπτονται από το Medicaid. Στο Medicare, αντίθετα, οι συνταγές των εγγεγραμμένων αυξήθηκαν περισσότερο από κάθε άλλη ομάδα τα τελευταία πέντε χρόνια, φτάνοντας το 25% — σχεδόν τριπλάσια αύξηση από εκείνη του αριθμού των εγγεγραμμένων. Καθώς περισσότεροι ηλικιωμένοι λαμβάνουν περισσότερα φάρμακα, το 2024 καταγράφηκαν κατά μέσο όρο 36 συνταγές για κάθε εγγεγραμμένο στο Medicare.
Το 2024 οι ημέρες θεραπείας αυξήθηκαν ελαφρά στους περισσότερους θεραπευτικούς τομείς, με ορισμένες εξαιρέσεις. Στην παχυσαρκία, για παράδειγμα, η άνοδος ξεπέρασε το 50%, με τον υπολογισμό να περιλαμβάνει τους αγωνιστές GLP-1 τόσο για τον διαβήτη όσο και για την παχυσαρκία. Στην ανοσολογία η αύξηση διαμορφώθηκε στο 11%.
Από το 2019 η χρήση αντιβιοτικών ακολουθεί πτωτική πορεία. Την ίδια στιγμή, όμως, η κατανάλωση των κρίσιμων φαρμάκων που ορίζει ο ΠΟΥ ως έσχατη επιλογή αυξήθηκε κατά 42%, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της συνεχούς αντιμετώπισης της μικροβιακής αντοχής.
Από το 2019, οι στοχευμένες αντικαρκινικές θεραπείες χρησιμοποιούνται κατά 14% περισσότερο. Περίπου τα μισά φάρμακα που χορηγούνται στο πλαίσιο στοχευμένης θεραπείας λαμβάνονται από το στόμα.
Η χρήση των αντιγριπικών εμβολίων παραμένει κάτω από τα επίπεδα της περιόδου 2016-2017. Παράλληλα, περιορίστηκαν οι εμβολιασμοί κατά άλλων αναπνευστικών ιών, όπως και οι τακτικοί εμβολιασμοί σε παιδιά και ενήλικες.
*Της Άννας Παπαδομαρκάκη
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/to-30-ton-syntagon-farmakon-menoyn-anektelestes-logo-kostoys/5963
