Μια νέα ψυχολογική μελέτη δείχνει ότι ο τρόπος χρήσης του κινητού και των social media μπορεί να φανερώνει ναρκισσιστικές τάσεις. Η έρευνα του Πανεπιστημίου του Γκντανσκ αναφέρει ότι τα άτομα με τέτοια χαρακτηριστικά είναι πιθανότερο να εθίζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναζητώντας διαρκώς επιβεβαίωση για να αντισταθμίσουν τις εσωτερικές τους ανασφάλειες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η υπερβολική χρήση των social media ενδέχεται να αφήσει σε δεύτερη μοίρα τις προσωπικές σχέσεις και άλλες ασχολίες. Η αναζήτηση θαυμασμού και η αποφυγή ουσιαστικών συναισθηματικών δεσμών συγκαταλέγονται στα σημάδια ναρκισσιστικών τάσεων, ενώ παράλληλα τίθεται το ερώτημα πώς επηρεάζει η ψηφιακή κοινωνία την ψυχολογία μας.
Μια πρόσφατη έρευνα στην ψυχολογία εξετάζει πώς η χρήση του κινητού, και ειδικά η δραστηριότητα στα social media, ενδέχεται να φανερώσει ένα βαθύτερο και ανησυχητικό χαρακτηριστικό: τον ναρκισσισμό.
Οι ειδικοί εντοπίζουν μια ανησυχητική συσχέτιση ανάμεσα στην υπερβολική χρήση κινητού και στα γνωρίσματα της ναρκισσιστικής προσωπικότητας. Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Γκντανσκ στην Πολωνία δημοσίευσαν στο Journal of Research in Personality μελέτη, σύμφωνα με την οποία τα άτομα με ναρκισσιστικές τάσεις έχουν περισσότερες πιθανότητες να είναι εθισμένα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η ανάγκη για επιβεβαίωση στο διαδίκτυο ενδέχεται να συγκαλύπτει βαθύτερες ανασφάλειες, με αποτέλεσμα ακόμη και το απλό «σκρολάρισμα» να λειτουργεί ως προειδοποιητική ένδειξη σοβαρότερων ψυχολογικών ζητημάτων.
Ο καθρέφτης που κρατάς στην παλάμη…
Ως «έρωτας με μια εξιδανικευμένη, μεγαλομανή εικόνα του εαυτού» περιγράφεται η ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας. Η διογκωμένη εικόνα του εαυτού χρησιμεύει ως κάλυμμα για βαθιά ριζωμένες ανασφάλειες. Η διατήρησή της, ωστόσο, προϋποθέτει διαρκή θαυμασμό και επιβεβαίωση από τους άλλους, καθώς και μια πραγματικότητα προσεκτικά διαμορφωμένη — ανάγκες που οι διάφορες πλατφόρμες μπορούν εύκολα να ικανοποιήσουν.
Οι ερευνητές μελέτησαν 665 χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και διαπίστωσαν ότι σχεδόν όλες οι εκφάνσεις του ναρκισσισμού σχετίζονταν με υψηλότερα επίπεδα εθισμού στα social. Σε αυτές περιλαμβάνονται η επιθυμία για θαυμασμό, ο ανταγωνισμός, η απομόνωση και ο ηρωισμός.
Scroll, like και επανάληψη: ο κύκλος της ψηφιακής επιβεβαίωσης
Για τους ειδικούς στον εθισμό, αυτή η έντονη προσκόλληση στην ψηφιακή ζωή δεν είναι απλώς μια πολιτισμική μεταβολή. Ενδείξεις που χρειάζονται προσοχή μπορεί να είναι η παραμέληση των σχέσεων, η αποχή από κοινωνικές συναντήσεις, η μειωμένη ενασχόληση με χόμπι ή η πτώση της επαγγελματικής απόδοσης, όταν αυτά παραμερίζονται υπέρ της διαδικτυακής αλληλεπίδρασης.
Τι κάνει το κινητό και τα social τόσο ελκυστικά;
Όταν κάποιος κάνει like σε μια ανάρτησή μας, η στιγμιαία ευχαρίστηση που νιώθουμε ενεργοποιεί μια απόκριση ευχαρίστησης στον εγκέφαλο και ενισχύει τη συμπεριφορά. Αυτή η διαδικασία, όμως, μπορεί σταδιακά να υπερφορτώσει το σύστημα. Καθώς αναζητούμε όλο και συχνότερα αυτές τις ψηφιακές ανταμοιβές, απολαμβάνουμε λιγότερο την καθεμία. Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος μειωμένης ικανοποίησης, ο οποίος οδηγεί σε υπερβολική χρήση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε εξάρτηση.
Ναρκισσισμός: σημάδια στο κοντινό μας περιβάλλον
Πώς μπορεί να επηρεάζονται οι καθημερινές μας σχέσεις; Οι ψυχολόγοι αναφέρουν ότι ενδείξεις ναρκισσιστικών τάσεων μπορεί να είναι η εμμονική ενασχόληση ενός κοντινού προσώπου με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η διαρκής αναζήτηση επιβεβαίωσης, η αποφυγή ουσιαστικών συναισθηματικών σχέσεων ή η μόνιμη ανάγκη να βρίσκεται σε θέση υπεροχής.
Σύμφωνα με την Κλινική Κλίβελαντ (Cleveland Clinic), η έλλειψη ενσυναίσθησης, η διαρκής επιθυμία για θαυμασμό και η αλαζονεία αποτελούν συνηθισμένα χαρακτηριστικά της ναρκισσιστικής διαταραχής προσωπικότητας. Όταν αυτά συνδυάζονται με καταναγκαστική χρήση του κινητού, ενδέχεται να μην πρόκειται απλώς για μια κακή συνήθεια, αλλά για προειδοποιητική ένδειξη.
Καθώς το κινητό και οι οθόνες καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο χώρο στην καθημερινότητά μας, μπορούμε να αναρωτηθούμε αν η επιθυμία για επικοινωνία μετατρέπεται σε αναζήτηση χειροκροτήματος. Πότε, άραγε, η «παράσταση» για τα likes αρχίζει να αποτελεί ψυχολογικό προειδοποιητικό σημάδι;
Συνοπτικά
- Έρευνα του Πανεπιστημίου του Γκντανσκ αποκαλύπτει ότι ο τρόπος χρήσης του κινητού και των social media ενδέχεται να σχετίζεται με ναρκισσιστικές τάσεις.
- Τα άτομα με ναρκισσιστικές τάσεις είναι πιθανότερο να εθίζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναζητώντας επιβεβαίωση για να διαχειριστούν τις εσωτερικές τους ανασφάλειες.
- Η υπερβολική ενασχόληση με τα social media μπορεί να έχει ως συνέπεια την παραμέληση προσωπικών σχέσεων και άλλων δραστηριοτήτων.
- Η έντονη ανάγκη για θαυμασμό και η αποφυγή βαθύτερων συναισθηματικών δεσμών συγκαταλέγονται στα σημάδια ναρκισσισμού.
- Η ψηφιακή αναζήτηση επιβεβαίωσης μπορεί να προκαλεί ψυχολογικά ζητήματα και να συντηρεί έναν κύκλο εθισμού.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/h-apokalyptiki-symperifora-sto-kinito-poy-prodidei-enan-narkissisti/8353
