Η διατροφή επηρεάζει σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του στόματος. Ορισμένα τρόφιμα και ποτά, όπως τα επεξεργασμένα κρέατα, το αλκοόλ, τα ζαχαρούχα ροφήματα και τα τηγανητά, σχετίζονται με μεγαλύτερο κίνδυνο, καθώς μπορεί να ενισχύσουν τη φλεγμονή και να προκαλέσουν βλάβες στα κύτταρα που οδηγούν σε καρκινικές αλλοιώσεις.
Αντίθετα, φαίνεται πως η διατροφή που περιλαμβάνει πολλές φυτικές ίνες, φρούτα και λαχανικά μπορεί να προσφέρει προστασία. Για να περιοριστεί ο κίνδυνος, οι ειδικοί εισηγούνται υγιεινότερες διατροφικές συνήθειες και αλλαγές στον τρόπο μαγειρέματος.
Οι διατροφικές συνήθειες επηρεάζουν περισσότερο απ’ όσο συχνά πιστεύουμε την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του στόματος. Κάποιες συνηθισμένες επιλογές ενδέχεται να επιτείνουν τη φλεγμονή και να επηρεάσουν τα κύτταρα, ενώ ακόμη και μικρές καθημερινές αλλαγές μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Διατροφή και καρκίνος: ποια είναι η σχέση
Η σύνδεση της διατροφής με τον καρκίνο συγκαταλέγεται στα κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας, τα οποία συχνά δεν λαμβάνουν την προσοχή που τους αναλογεί.
Οι συζητήσεις εστιάζουν κυρίως στο κάπνισμα και τη γενετική προδιάθεση. Ωστόσο, οι επιλογές που κάνουμε καθημερινά στη διατροφή φαίνεται να επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό το εσωτερικό περιβάλλον του σώματος.
Η κατανάλωση τροφίμων με επεξεργασμένα λιπαρά, πρόσθετα σάκχαρα και συντηρητικά μπορεί να εντείνει τη φλεγμονή και να δυσχεράνει τους μηχανισμούς αποκατάστασης των κυττάρων. Με την πάροδο του χρόνου, έτσι, ενδέχεται να δημιουργηθούν συνθήκες για την ανάπτυξη καρκινικών αλλοιώσεων.
Έκθεση του World Cancer Research Fund (WCRF) αναφέρει ότι ένα σημαντικό μέρος των περιστατικών καρκίνου θα μπορούσε να προληφθεί με υγιεινές διατροφικές συνήθειες, τη διατήρηση φυσιολογικού βάρους και τη συστηματική φυσική δραστηριότητα.
Η κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων και αλκοόλ σχετίζεται με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης διαφόρων μορφών καρκίνου. Αντίθετα, η πλούσια σε φυτικές ίνες, φρούτα και λαχανικά διατροφή φαίνεται να προσφέρει προστασία.
Επεξεργασμένα κρέατα: η σύνδεση με τον καρκίνο
Στα τρόφιμα που έχουν από τις ισχυρότερες τεκμηριωμένες συνδέσεις με τον καρκίνο περιλαμβάνονται τα αλλαντικά, το μπέικον, τα λουκάνικα και τα χοτ ντογκ.
Τα συγκεκριμένα προϊόντα έχουν νιτρικά και νιτρώδη άλατα. Όταν μεταβολίζονται στο σώμα, σχηματίζονται επιβλαβείς ενώσεις που επηρεάζουν το DNA των κυττάρων.
Μια πιο υγιεινή λύση είναι να φτιάχνετε ψητό κρέας στο σπίτι, ώστε να ελέγχετε την ποσότητα των πρόσθετων και του αλατιού.
Κόκκινο κρέας: πώς επηρεάζει ο τρόπος μαγειρέματος
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), το κόκκινο κρέας δεν είναι εξίσου επιβαρυντικό με το επεξεργασμένο· σημαντικό ρόλο, ωστόσο, έχει ο τρόπος μαγειρέματος.
Όταν το κρέας μαγειρεύεται σε υψηλές θερμοκρασίες, για παράδειγμα στη σχάρα ή στο τηγάνι, παράγονται επικίνδυνες χημικές ενώσεις.
Μέθοδοι μαγειρέματος που θεωρούνται πιο ασφαλείς:
- Μαγείρεμα σε χαμηλή φωτιά
- Μαγείρεμα με ατμό
- Ποσάρισμα
- Μαγείρεμα ως στιφάδο
- Μαγείρεμα στον φούρνο μικροκυμάτων
Ο κίνδυνος περιορίζεται σημαντικά, επιπλέον, με το μαρινάρισμα και αποφεύγοντας να καεί το κρέας.
Αλκοόλ: σημαντικός παράγοντας κινδύνου για τον καρκίνο
Το αλκοόλ είναι ένας από τους πιο ισχυρούς παράγοντες που συνδέονται με τον καρκίνο του στόματος.
Κατά τη διάσπαση του αλκοόλ στον οργανισμό σχηματίζεται ακεταλδεΰδη, μια τοξική ουσία που παρεμβαίνει στη λειτουργία των κυττάρων.
Χρειάζεται επίσης προσοχή, καθώς αλκοόλ περιέχεται και σε είδη στοματικής υγιεινής, μεταξύ των οποίων ορισμένα στοματικά διαλύματα.
Ζαχαρούχα ροφήματα και επιπτώσεις στη στοματική υγεία
Η συστηματική κατανάλωση αναψυκτικών, ενεργειακών ποτών και γλυκών καφέδων έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου.
Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο JAMA καταγράφηκε ένα αξιοσημείωτο εύρημα: η κατανάλωση τουλάχιστον ενός ζαχαρούχου ροφήματος την ημέρα αυξάνει σχεδόν πέντε φορές τον κίνδυνο καρκίνου του στόματος στις γυναίκες , σε σχέση με όσες έπιναν τέτοιο ρόφημα μία φορά τον μήνα.
Πιθανές αιτίες είναι:
- Φλεγμονή στο στόμα
- Αλλαγές στο μικροβίωμα
- Παθήσεις των ούλων
Μια εύκολη και ουσιαστική κίνηση είναι να επιλέγετε νερό ή τσάι χωρίς ζάχαρη αντί για αυτά τα ροφήματα.
Τηγανητά τρόφιμα: η σύνδεση με τη φλεγμονή
Τα τηγανητά τρόφιμα έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για διάφορους τύπους καρκίνου και φαίνεται να επηρεάζουν επίσης τον στοματοφάρυγγα.
Η προετοιμασία του φαγητού με τηγάνισμα σε υψηλές θερμοκρασίες παράγει επιβλαβείς ουσίες που βλάπτουν το DNA.
Επιπρόσθετα, μπορεί να συμβάλει στη χρόνια φλεγμονή, μια κατάσταση που ευνοεί την ανάπτυξη καρκίνου.
Το air fryer θεωρείται καλύτερη επιλογή, χωρίς όμως να είναι εντελώς ακίνδυνο. Το ψήσιμο και το μαγείρεμα στον ατμό παραμένουν οι ηπιότερες μέθοδοι.
Τι επισημαίνουν οι ειδικοί για τη διατροφή
Δεν υπάρχει μία τροφή που, από μόνη της, να προκαλεί καρκίνο του στόματος.
Ωστόσο, μια διατροφή με πολλά από τα εξής:
- επεξεργασμένα κρέατα
- κόκκινο κρέας μαγειρεμένο σε υψηλές θερμοκρασίες
- ροφήματα με ζάχαρη
- τηγανητά
ενδέχεται με τον καιρό να διαμορφώσει τις κατάλληλες συνθήκες για αυξημένο κίνδυνο.
Ακόμη και μικρές παρεμβάσεις, όπως το υγιεινότερο μαγείρεμα και ο περιορισμός της ζάχαρης, είναι δυνατόν να αποφέρουν σημαντικό όφελος.
Συνοπτικά: οι βασικές πληροφορίες
- Ο κίνδυνος καρκίνου του στόματος επηρεάζεται σημαντικά από τη διατροφή, καθώς συγκεκριμένες τροφές τον αυξάνουν.
- Η κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων, αλκοόλ, ζαχαρούχων ποτών και τηγανητών τροφίμων συνδέεται με περισσότερη φλεγμονή και κυτταρικές βλάβες.
- Από την άλλη, η διατροφή που περιλαμβάνει άφθονες φυτικές ίνες, φρούτα και λαχανικά παρέχει προστασία απέναντι στον καρκίνο.
- Η κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών συνδέεται με σχεδόν πενταπλάσιο κίνδυνο καρκίνου του στόματος, ιδίως στις γυναίκες.
- Η υιοθέτηση πιο υγιεινών επιλογών στη διατροφή και στο μαγείρεμα μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/5-kathimerines-trofes-kai-rofimata-poy-syndeontai-me-ayximeno-kindyno-karkinoy-toy-stomatos/23194
