Η βρώμη και οι φυτικές στερόλες προβάλλονται από κορυφαίους καρδιολόγους ως φυσικές επιλογές που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της χοληστερίνης.
Τη βρώμη ξεχωρίζει η περιεκτικότητά της σε β-γλυκάνη, διαλυτή ίνα που βοηθά στη μείωση της LDL χοληστερόλης. Οι φυτικές στερόλες και στανόλες, από την πλευρά τους, περιορίζουν την απορρόφηση χοληστερόλης στο έντερο.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι, παρά τα πιθανά οφέλη τους, οι τροφές αυτές δεν αντικαθιστούν τις στατίνες για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Πριν από οποιαδήποτε αλλαγή στη διατροφή, προτείνουν να προηγηθεί συζήτηση με γιατρό.
Μήπως η χοληστερίνη μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσα από τις επιλογές μας στο τραπέζι; Έρευνες δείχνουν ότι δύο τροφές είναι δυνατόν να «ανταγωνιστούν» τις στατίνες ως προς την LDL χοληστερόλη. Καρδιολόγοι και διατροφολόγοι τις παρουσιάζουν ως φυσικούς συμμάχους για την καρδιακή υγεία. Ποιες είναι και πόση ποσότητα χρειάζεται να καταναλώνουμε;
Δύο τροφές που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της χοληστερίνης με αποτελεσματικότητα ανάλογη των στατινών
Στην αγορά κυκλοφορούν πολλά τρόφιμα και συμπληρώματα που υπόσχονται χαμηλότερη χοληστερόλη, σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση της καρδιαγγειακής υγείας. Όταν η χοληστερόλη στο αίμα είναι υψηλή, αυξάνεται ο κίνδυνος καρδιακών παθήσεων και άλλων προβλημάτων του κυκλοφορικού. Ορισμένα τρόφιμα διαθέτουν φυσικές ουσίες που μπορούν να μειώσουν τη χοληστερόλη, όπως κάνουν και οι στατίνες, τα συνηθέστερα φάρμακα για τον σκοπό αυτό.
Στις ωφέλιμες αυτές τροφές περιλαμβάνονται συστατικά όπως οι διαλυτές φυτικές ίνες, οι φυτικές στερόλες και στανόλες και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Οι στατίνες δρουν διαφορετικά: αναστέλλουν στο ήπαρ το ένζυμο HMG-CoA αναγωγάση, το οποίο συμμετέχει στην παραγωγή χοληστερόλης. Έτσι περιορίζεται η ποσότητα της «κακής» LDL στο αίμα και ενδέχεται να σταθεροποιηθεί η πλάκα στις αρτηρίες.
Καρδιολόγοι του Βρετανικού Ιδρύματος Καρδιάς (BHF) έχουν επισημάνει δύο φυσικές επιλογές που, σύμφωνα με τα ερευνητικά δεδομένα, ενδέχεται να επηρεάσουν θετικά τη χοληστερόλη. Η βρώμη και οι φυτικές στερόλες μπορούν επίσης να βοηθήσουν το ήπαρ να απομακρύνει περισσότερη χοληστερόλη από το αίμα, ώστε να παραχθεί χολή.
Χρειάζεται, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι καμία συγκεκριμένη τροφή ή αλλαγή στη διατροφή δεν έχει την ίδια αποτελεσματικότητα με τις στατίνες στη μείωση της χοληστερόλης, παρότι ορισμένες τροφές μπορούν να υποστηρίξουν αυτή την προσπάθεια. Μπορούν να ενταχθούν σε αλλαγές του τρόπου ζωής και να αποτελέσουν τμήμα μιας ευρύτερης προσέγγισης για την προστασία της καρδιακής υγείας.
1. Βρώμη
Η β-γλυκάνη, διαλυτή ίνα που υπάρχει σε αφθονία στη βρώμη, έχει καθοριστική συμβολή στην ικανότητα μείωσης της χοληστερόλης. Μέσα στο πεπτικό σύστημα δημιουργεί μια μορφή γέλης, η οποία παγιδεύει χολικά οξέα με υψηλή περιεκτικότητα σε χοληστερόλη και δεν τα αφήνει να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος.
Για να παραγάγει χολή, το ήπαρ χρειάζεται έτσι να απομακρύνει περισσότερη χοληστερόλη από το αίμα, με αποτέλεσμα να πέφτει η LDL. Παρόμοια λειτουργούν και οι στατίνες: περιορίζουν την παραγωγή χοληστερόλης στο ήπαρ, με συνέπεια το όργανο να αξιοποιεί περισσότερη από την ήδη υπάρχουσα χοληστερόλη του αίματος για τη δημιουργία χολής. Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλουν στη μείωση της LDL χοληστερόλης.
Η ένταξη β-γλυκανών σε μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί, σύμφωνα με έρευνες, να επιφέρει μέτρια μείωση της χοληστερόλης. Σε ανασκόπηση 58 ελεγχόμενων δοκιμών που δημοσιεύτηκε στο British Journal of Nutrition, άτομα μέσης ηλικίας κατανάλωναν καθημερινά 3,5 g β-γλυκάνης από προϊόντα βρώμης για διάστημα τριών έως δώδεκα εβδομάδων. Τα επίπεδα της «κακής» χοληστερόλης τους μειώθηκαν κατά 4,2% σε σύγκριση με όσους δεν είχαν προσθέσει τη β-γλυκάνη στη διατροφή τους.
Για τη συμβολή στη μείωση της LDL, ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) προτείνει 3 g β-γλυκάνης βρώμης την ημέρα. Το BFH αναφέρει ότι 40 γραμμάρια βρώμης αποδίδουν 2 γραμμάρια β-γλυκάνης, ενώ 250 ml γάλακτος βρώμης περιέχουν 1 γραμμάριο β-γλυκάνης. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, έρευνες που να συνδέουν την κατανάλωση βρώμης με μείωση του κινδύνου καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Η βρώμη παρέχει φυτικές ίνες και μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης, ενώ παράλληλα προάγει την υγεία της καρδιάς και τη συνολική ευεξία. Νιφάδες, δημητριακά πρωινού ή πίτουρο βρώμης είναι εξίσου πλούσια σε β-γλυκάνη, γι’ αυτό αποτελούν καλές επιλογές για τη μείωση της χοληστερόλης.
2. Φυτικές στερόλες και στανόλες
Τα προϊόντα αυτά εμπλουτίζονται με φυτικές στερόλες και στανόλες, δηλαδή φυτοστερόλες, οι οποίες έχει αποδειχθεί ότι συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερόλης. Σε εκτενή ανασκόπηση 124 μελετών, που δημοσιεύτηκε το 2014 στο British Journal of Nutrition, διαπιστώθηκε ότι η ημερήσια πρόσληψη έως 3,3 γραμμαρίων φυτοστερολών μπορεί, σε διάστημα περίπου τεσσάρων εβδομάδων, να μειώσει σταδιακά την «κακή»-LDL χοληστερόλη κατά 6% έως 12%.
Επειδή η δομή τους θυμίζει τη χοληστερόλη, οι φυτικές στερόλες και στανόλες ανταγωνίζονται την απορρόφησή της στο έντερο, περιορίζοντας έτσι τη χοληστερόλη που εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος. Μικρές ποσότητες φυτοστερολών υπάρχουν ακόμη σε διάφορες φυτικές τροφές, όπως τα φρούτα, τα λαχανικά, τα φυτικά έλαια, οι ξηροί καρποί και τα δημητριακά.
Συνήθως, ωστόσο, οι ποσότητες από φυτικές τροφές αντιστοιχούν σε λιγότερα από 600 mg την ημέρα, σημαντικά κάτω από τα 2 g που περιέχονται στα εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα. Η Ένωση Διαιτολόγων του Ηνωμένου Βασιλείου αναφέρει ότι, στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής, η καθημερινή κατανάλωση τροφίμων με περίπου 2 g φυτικών στανολών και στερολών έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα.
«Ενώ οι φυτικές στερόλες και στανόλες μπορεί να μειώσουν τη χοληστερόλη σας, δεν έχουν υπάρξει κλινικές δοκιμές που να δείχνουν ότι μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου. Αντίθετα, οι στατίνες έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν τόσο τα επίπεδα χοληστερόλης όσο και τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου», σημειώνει το BHF.
Οι φυτικές στερόλες και στανόλες μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της χοληστερόλης, όπως και οι στατίνες, αλλά δεν πρέπει να θεωρούνται υποκατάστατο της φαρμακευτικής αγωγής με στατίνες. Μπορούν, παρ’ όλα αυτά, να πλαισιώσουν έναν υγιεινό τρόπο ζωής και τη χρήση στατινών, συμβάλλοντας σε περαιτέρω μείωση των επιπέδων χοληστερόλης.
Πριν προχωρήσετε σε ουσιαστικές αλλαγές στη διατροφή ή εξετάσετε εναλλακτικές θεραπείες, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Συνοπτικά
- Καρδιολόγοι αναφέρουν ότι η βρώμη και οι φυτικές στερόλες μπορούν να μειώσουν τη χοληστερόλη σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα που επιτυγχάνουν οι στατίνες.
- Η βρώμη περιέχει β-γλυκάνη, μια διαλυτή φυτική ίνα που μειώνει την LDL χοληστερόλη, βοηθώντας το ήπαρ να απομακρύνει περισσότερη χοληστερόλη από το αίμα.
- Οι φυτικές στερόλες και στανόλες που περιέχονται σε εμπλουτισμένα προϊόντα περιορίζουν την απορρόφηση χοληστερόλης στο έντερο.
- Οι τροφές αυτές μπορούν να μειώσουν τη χοληστερόλη, αλλά δεν υποκαθιστούν την αποτελεσματικότητα των στατινών στη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
- Πριν από σημαντικές αλλαγές στη διατροφή ή την εξέταση εναλλακτικών θεραπειών, είναι σκόπιμο να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/cholisterini-dyo-thaymatoyrges-trofes-poy-tin-exafanizoyn-opos-ta-farmaka-apokalyptoyn-koryfaioi-kardiologoi/4183
