Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο European Journal of Clinical Nutrition αναφέρει ότι η κατανάλωση μαργαρίνης ενδέχεται να ενέχει μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία σε σύγκριση με το βούτυρο. Συγκεκριμένα, η υψηλότερη πρόσληψη μαργαρίνης συνδέθηκε με 29% αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας και 41% μεγαλύτερο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2.
Για το βούτυρο, αντίθετα, η κατανάλωση συσχετίστηκε με μικρότερο κίνδυνο διαβήτη. Η έρευνα υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να προτιμώνται μαργαρίνες χωρίς τρανς λιπαρά, αφού οι παλαιότερες εκδοχές τους θεωρούνται πιο επιβλαβείς.
Ως πιο υγιεινή επιλογή, οι ειδικοί συνιστούν μη υδρογονωμένα έλαια, όπως το ελαιόλαδο.
Οι ειδικοί, σε γενικές γραμμές, θεωρούν ότι πρέπει να αποφεύγονται τα τρανς λιπαρά, τα οποία περιέχονται συχνά σε παλαιότερες μαργαρίνες και έχουν συνδεθεί με καρδιακές παθήσεις. Αντίθετα, η επίδραση των κορεσμένων λιπαρών, που απαντώνται συνήθως στο βούτυρο και σε άλλα γαλακτοκομικά, εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης. Παραδοσιακά, αυτά τα λιπαρά συνδέονται με καρδιαγγειακούς κινδύνους, ωστόσο ορισμένες μελέτες έχουν υποδείξει ότι τα γαλακτοκομικά λίπη ενδέχεται να προσφέρουν και ορισμένα οφέλη για την υγεία. Σε κάποιες έρευνες το βούτυρο έχει συσχετιστεί με αύξηση της «κακής» LDL χοληστερόλης, χωρίς όμως να καταλήγουν όλες οι μελέτες στο ίδιο συμπέρασμα.
Τα προϊόντα μαργαρίνης και τα παρόμοια επαλείμματα φτιάχνονται από φυτικά έλαια και, ως εκ τούτου, περιέχουν συνήθως μικρότερη ποσότητα κορεσμένων λιπαρών από το βούτυρο.
Στο παρελθόν, η μαργαρίνη θεωρούνταν πιο υγιεινή επιλογή από το βούτυρο για την προστασία της καρδιάς και τον περιορισμό του κινδύνου καρδιαγγειακών νοσημάτων. Νεότερες έρευνες, όμως, έδειξαν ότι τα τρανς λιπαρά που περιέχονται στη μαργαρίνη ενδέχεται να έχουν αρνητική επίδραση στην υγεία. Παράλληλα, η αναλογία ακόρεστων και κορεσμένων λιπαρών δεν είναι ίδια σε όλα τα έλαια, ενώ ορισμένες μαργαρίνες περιέχουν τρανς λιπαρά όταν είναι μερικώς υδρογονωμένες.
Οι σημερινές διατροφικές οδηγίες συστήνουν να περιορίζονται τα κορεσμένα λιπαρά. Ωστόσο, σύμφωνα με νεότερες μελέτες, τα λιπαρά των γαλακτοκομικών μπορεί να έχουν και ορισμένες ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία.
Σε πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο European Journal of Clinical Nutrition, οι επιστήμονες μελέτησαν τρεις βασικές κατηγορίες λιπών που χρησιμοποιούνται στο μαγείρεμα και στην κατανάλωση τροφίμων:
- Βούτυρο
- Μαργαρίνη πλήρους ή μειωμένης περιεκτικότητας σε λιπαρά
- Μη υδρογονωμένα έλαια, όπως το ελαιόλαδο, το έλαιο κνήκου, το λάδι καρύδας, το φοινικέλαιο, το σογιέλαιο και τα μείγματά τους.
Οι ερευνητές εξέτασαν τις πιθανές συσχετίσεις της κατανάλωσης των συγκεκριμένων τροφίμων με τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και διαβήτη τύπου 2.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα της μελέτης
Όσοι κατανάλωναν περισσότερη μαργαρίνη —περίπου 7 γραμμάρια ή παραπάνω ημερησίως, αντί για 2 γραμμάρια ή λιγότερο— εμφάνιζαν υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής νόσου και διαβήτη τύπου 2. Η αυξημένη κατανάλωση συσχετίστηκε συγκεκριμένα με περίπου 29% μεγαλύτερη πιθανότητα καρδιακών προβλημάτων και με 41% υψηλότερη πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Για τα έλαια δεν διαπιστώθηκε επίδραση στον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, τα άτομα με μεγαλύτερη κατανάλωση βουτύρου είχαν 31% μικρότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 από όσους έτρωγαν λιγότερο. Επιπλέον, τόσο το βούτυρο όσο και το λάδι φάνηκαν να σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, αν και η συσχέτιση δεν ήταν γραμμική και μεταβαλλόταν ανάλογα με την ποσότητα που καταναλωνόταν.
Η πρόσληψη μη υδρογονωμένων ελαίων συνδέθηκε με λίγο υψηλότερο σωματικό λίπος, ενώ για το βούτυρο και τη μαργαρίνη δεν προέκυψε σαφής συσχέτιση με τα επίπεδα σωματικού λίπους. Όταν, ωστόσο, οι ερευνητές συνυπολόγισαν την ηλικία, το φύλο, το βάρος, την κατανάλωση υδατανθράκων και την ποιότητα της διατροφής, διαπίστωσαν χαμηλότερη αντίσταση στην ινσουλίνη στα άτομα που κατανάλωναν περισσότερο βούτυρο και μη υδρογονωμένα έλαια.
Σε ό,τι αφορά τη χοληστερόλη του αίματος, μόνο το βούτυρο συσχετίστηκε θετικά με την «καλή» HDL χοληστερόλη, με χαμηλότερα τριγλυκερίδια —είδος λίπους που κυκλοφορεί στο αίμα— και με καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στα τριγλυκερίδια και την HDL χοληστερόλη. Αντίθετα, η κατανάλωση πάνω από 7 γραμμαρίων μη υδρογονωμένου ελαίου την ημέρα, έναντι 2 γραμμαρίων ή λιγότερο, συνδέθηκε με υψηλότερη «κακή» LDL χοληστερόλη. Οι συγκεκριμένες αναλύσεις δεν ανέδειξαν σημαντικές επιδράσεις της μαργαρίνης στα επίπεδα χοληστερόλης ή λιπιδίων στο αίμα.
Ωστόσο, κατά την περίοδο συλλογής των διατροφικών δεδομένων της μελέτης, η μαργαρίνη ήταν πιθανότερο να περιέχει βιομηχανικά τρανς λιπαρά. Επομένως, τα ευρήματα ενδέχεται να μην αποτυπώνουν τις επιπτώσεις των μαργαρινών που πωλούνται σήμερα σε πολλά καταστήματα και δεν περιέχουν αυτά τα λιπαρά.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν, πάντως, ότι η μέτρια κατανάλωση βουτύρου ίσως να μην είναι τόσο επιβλαβής όσο πιστεύαμε στο παρελθόν, ιδίως όταν αποτελεί μέρος μιας κατά τα άλλα υγιεινής διατροφής.
Χρειάζεται, ωστόσο, να προσέχετε τόσο τις μερίδες όσο και τη συνολική ποσότητα κορεσμένων λιπαρών που καταναλώνετε, αφού η υπερβολή μπορεί να εξακολουθήσει να βλάπτει την υγεία. Αν στόχος σας είναι να περιορίσετε τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και διαβήτη τύπου 2, μια προτιμότερη επιλογή για το μαγείρεμα, με έμφαση στα υγιεινά λιπαρά, μπορεί να είναι τα μη υδρογονωμένα έλαια, όπως το ελαιόλαδο.
Για όσους αγοράζουν μαργαρίνη, τα ευρήματα αναδεικνύουν πόσο σημαντική είναι η προσεκτική επιλογή προϊόντος. Κρίσιμο είναι να προτιμώνται νεότερα σκευάσματα χωρίς τρανς λιπαρά, καθώς οι παλαιότερες μαργαρίνες ή εκείνες που είναι μερικώς υδρογονωμένες συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας και διαβήτη τύπου 2.
Φωτογραφία: iStock
Συμπερασματικά
- Σύμφωνα με νέα έρευνα, η κατανάλωση μαργαρίνης συνδέεται, σε σύγκριση με το βούτυρο, με 29% υψηλότερο κίνδυνο καρδιοπάθειας και 41% μεγαλύτερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2.
- Η κατανάλωση βουτύρου, αντίθετα, σχετίζεται με μικρότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, ενώ ως καλύτερη εναλλακτική προτείνονται τα μη υδρογονωμένα έλαια, όπως το ελαιόλαδο.
- Τα τρανς λιπαρά, τα οποία συναντώνται συχνά σε παλαιότερους τύπους μαργαρίνης, είναι καλό να αποφεύγονται εξαιτίας των αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία.
- Η μέτρια κατανάλωση βουτύρου ίσως να μην είναι τόσο επιβλαβής όσο θεωρούνταν παλαιότερα, ιδιαίτερα στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής.
- Για τον περιορισμό των κινδύνων για την υγεία, οι καταναλωτές καλό είναι να επιλέγουν μαργαρίνες χωρίς τρανς λιπαρά.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/i-margarini-pio-epikindyni-apo-to-voytyro-apokalyptei-nea-ereyna/8929
