Ένα κεμπάπ στις 3 τα ξημερώματα ήταν συνηθισμένο γεύμα για τον Sam Treadway στα φοιτητικά του χρόνια. Η κακή διατροφή, το πολύ αλκοόλ και ο άστατος ύπνος συνέβαλαν στην εμφάνιση έντονης καούρας. Παρότι ειδικεύεται στις παθήσεις του εντέρου, χρειάστηκε εννέα χρόνια και μια αλλαγή στη διατροφή και στις συνήθειές του για να σταματήσει να παίρνει αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPIs).
Όταν τα συμπτώματα άρχισαν να επιμένουν, ο γιατρός του τού χορήγησε PPI. Τα φάρμακα αυτά, όπως η ομεπραζόλη και η λανσοπραζόλη, περιορίζουν την παραγωγή οξέος στο στομάχι. Σχεδόν αμέσως, η καούρα εξαφανίστηκε.
Γιατί συνέχισε να παίρνει PPIs για εννέα χρόνια
Ο Treadway γνώριζε ότι δεν ήταν ιδανικό να λαμβάνει τα φάρμακα για μεγάλο διάστημα. Το γαστρικό οξύ μπορεί να προκαλεί ενόχληση όταν ανεβαίνει στον οισοφάγο, ωστόσο αποτελεί μία από τις πρώτες γραμμές άμυνας του οργανισμού, καθώς εξουδετερώνει μικρόβια που εισέρχονται από το στόμα. Η καταστολή του για χρόνια μπορεί να αυξήσει την ευπάθεια σε γαστρεντερικές λοιμώξεις, μεταξύ άλλων από το δυνητικά επικίνδυνο βακτήριο C. difficile.
Τα PPIs μπορεί επίσης να επηρεάσουν την απορρόφηση μετάλλων, οδηγώντας σε χαμηλά επίπεδα μαγνησίου. Μελέτες υποδεικνύουν ακόμη ότι μπορεί να συνδέονται με λέπτυνση των οστών και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων. Υπάρχουν επίσης αυξανόμενες ενδείξεις ότι διαταράσσουν την ισορροπία των βακτηρίων του εντέρου, ενδεχομένως αυξάνοντας τον κίνδυνο ορισμένων μορφών καρκίνου, ακόμη και άνοιας.
Στην Αγγλία εκδίδονται κάθε χρόνο περισσότερες από 35 εκατομμύρια συνταγές μόνο για ομεπραζόλη, καθιστώντας την το δεύτερο φάρμακο με τις περισσότερες συνταγές στη χώρα. Παρά τις επιφυλάξεις του, ο Treadway συνέχισε να παίρνει PPIs για εννέα χρόνια, επειδή τα συμπτώματα είχαν εξαφανιστεί και δεν ένιωθε την ανάγκη να αναζητήσει την αιτία. Όταν προσπάθησε να τα διακόψει, η καούρα επέστρεψε χειρότερη από πριν.
Αυτό είναι γνωστό ως φαινόμενο αναπήδησης: μετά από μήνες καταστολής της παραγωγής οξέος, η διακοπή του φαρμάκου μπορεί να οδηγήσει το στομάχι σε υπεραντιστάθμιση και υπερβολική παραγωγή οξέος. Όπως αναφέρει, ο οικογενειακός του γιατρός δεν τον ρώτησε ποτέ αν ήθελε να σταματήσει και εκείνος συνέχισε να ανανεώνει τη συνταγή του.
Έτσι, σχεδόν μια δεκαετία αργότερα, βρέθηκε να ερευνά τις αιτίες και τις θεραπείες της καούρας στην Functional Gut Clinic στο Μάντσεστερ, ενώ υπέφερε και ο ίδιος από αυτήν.
Η έρευνα για το αλγινικό και η αλλαγή στις συνήθειες
Η αλλαγή ήρθε όταν συμμετείχε σε μελέτη για το πώς μπορούν οι ασθενείς να διακόψουν τα PPIs. Αντί να σταματήσουν απότομα, οι συμμετέχοντες ακολούθησαν ένα οργανωμένο πρόγραμμα, λαμβάνοντας αλγινικό σκεύασμα χωρίς συνταγή μετά από κάθε γεύμα και πριν από τον ύπνο.
Το αλγινικό, γνωστό στο Ηνωμένο Βασίλειο με την εμπορική ονομασία Gaviscon, έχει συχνά κακή φήμη και γιατροί και ασθενείς το θεωρούν αναποτελεσματικό. Ωστόσο, δεν λειτουργεί όπως τα PPIs: δεν σταματά την παραγωγή οξέος, αλλά σχηματίζει ένα προστατευτικό στρώμα πάνω από το περιεχόμενο του στομάχου, εμποδίζοντας το οξύ να ανεβαίνει στον οισοφάγο. Από μόνο του, όμως, δεν αρκεί για να αντιμετωπίσει την καούρα.
Σημαντικό ρόλο μπορεί να παίξει η αλλαγή στη διατροφή και στον τρόπο ζωής. Τα πικάντικα ή λιπαρά φαγητά, όπως τα γεύματα σε πακέτο, μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα, όπως και τα ανθρακούχα ποτά, η καφεΐνη, το αλκοόλ και το κάπνισμα. Το επιπλέον βάρος αυξάνει επίσης τον κίνδυνο, ενώ το φαγητό λίγο πριν από τον ύπνο κάνει πιθανότερα τα νυχτερινά συμπτώματα.
Ο Treadway εργαζόταν πολλές ώρες και συχνά έτρωγε έτοιμα γεύματα ή φαγητό από έξω λίγο πριν ξαπλώσει. Όταν συνειδητοποίησε ότι δεν ακολουθούσε όσα συμβούλευε τους άλλους, άρχισε να μαγειρεύει στο σπίτι, επιλέγοντας γεύματα πλούσια σε φρούτα και λαχανικά και με λιγότερα επεξεργασμένα τρόφιμα. Επίσης, σταμάτησε να τρώει μεγάλα γεύματα αργά το βράδυ.
Τα αποτελέσματα τον εξέπληξαν. Μέσα σε περίπου δέκα ημέρες η καούρα είχε εξαφανιστεί, χωρίς το έντονο φαινόμενο αναπήδησης που είχε εμφανιστεί σε προηγούμενες προσπάθειες διακοπής. Έκτοτε δεν χρειάστηκε ξανά PPI.
Πότε είναι απαραίτητα τα PPIs
Ο Treadway τονίζει ότι για ορισμένους ασθενείς αυτά τα φάρμακα είναι απαραίτητα. Πολλοί άνθρωποι που λαμβάνουν αντιφλεγμονώδη χρειάζονται PPIs για προστασία από επικίνδυνα γαστρικά έλκη. Η σοβαρή καούρα μπορεί επίσης να προκαλέσει βλάβη στον οισοφάγο και να οδηγήσει στον οισοφάγο Barrett, μια κατάσταση κατά την οποία αλλάζουν τα κύτταρα και αυξάνεται ο κίνδυνος καρκίνου. Για αυτούς τους ασθενείς, τα PPIs είναι κατάλληλη θεραπεία και δεν πρέπει να διακόπτονται χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με γιατρό.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, οι περισσότεροι άνθρωποι που απευθύνονται στον γιατρό τους για καούρα έχουν ήπια ή μέτρια συμπτώματα και πιθανότατα δεν έχουν βλάβη στον οισοφάγο. Τα PPIs ανακουφίζουν αποτελεσματικά τα συμπτώματα, αλλά αυτό μπορεί να απομακρύνει την προσοχή από την αντιμετώπιση της αιτίας. Οι περισσότεροι ασθενείς, σημειώνει, θα πρέπει να χρειάζονται μόνο μια σύντομη αγωγή, συνήθως τεσσάρων εβδομάδων. Αντίθετα, συχνά αρχίζουν να παίρνουν τα φάρμακα και συνεχίζουν χωρίς επανεκτίμηση.
Σε πρόσφατη μελέτη που ανατέθηκε από την Functional Gut Clinic, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περισσότεροι από εννέα στους δέκα ασθενείς με καούρα λαμβάνουν συνταγή για PPIs, αλλά μόνο το ένα τέταρτο λαμβάνει συμβουλές για τη διατροφή. Διαπίστωσαν επίσης ότι ένας στους 50 ασθενείς συνέχιζε να παίρνει PPIs για περισσότερα από δέκα χρόνια.
Νέα δοκιμή συγκρίνει δύο προσεγγίσεις
Η ομάδα διεξάγει τώρα νέα δοκιμή που συγκρίνει άμεσα δύο τρόπους αντιμετώπισης. Οι μισοί συμμετέχοντες λαμβάνουν PPI όπως συνήθως. Αν ανταποκριθούν μετά τον πρώτο μήνα, συνεχίζουν για ακόμη πέντε μήνες. Οι υπόλοιποι λαμβάνουν αλγινικό τέσσερις φορές την ημέρα: μετά τα τρία κύρια γεύματα και πριν από τον ύπνο.
Όπως διευκρινίζει ο Treadway, δεν θα είναι γνωστό αν η προσέγγιση με το αλγινικό είναι εξίσου αποτελεσματική με τα PPIs μέχρι να ολοκληρωθεί η μελέτη. Αν αποδειχθεί κάτι τέτοιο, το επόμενο βήμα θα είναι μια μεγαλύτερη δοκιμή και, όπως ελπίζει, μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το NHS αντιμετωπίζει την καούρα.
Σήμερα, στα 36 του, δεν έχει καθόλου καούρα. Τρώει πιο ισορροπημένα, αφήνει αρκετό χρόνο ανάμεσα στο τελευταίο γεύμα και στον ύπνο και, όπως λέει, το στομάχι του έχει ηρεμήσει. Κοιτάζοντας πίσω, θεωρεί ότι χρειάστηκε πολύς χρόνος για να φτάσει σε αυτή την αλλαγή: εννέα χρόνια και ένα ερευνητικό πρόγραμμα. Η λύση, όπως καταλήγει, δεν ήταν μια μακροχρόνια αγωγή με PPIs.
Οι αλλαγές στη θεραπεία ή η διακοπή φαρμάκων πρέπει να συζητούνται με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/kaoyra-pos-mia-allagi-sti-diatrofi-voithise-giatro-na-stamatisei-ta-chapia-epeita-apo-ennea-chronia/24283
