Το μαύρο τσάι είναι ένα ευρέως αγαπητό ρόφημα με οφέλη, ωστόσο η μεγάλη κατανάλωση ενδέχεται να συνοδεύεται από ανεπιθύμητες επιπτώσεις. Η καφεΐνη και οι ταννίνες που περιέχει μπορούν να περιορίσουν την απορρόφηση σιδήρου, ενώ είναι πιθανό να εμφανιστούν ναυτία ή καούρα, κυρίως όταν το πίνετε με άδειο στομάχι.
Για τους υγιείς ενήλικες, 3-4 φλιτζάνια την ημέρα αποτελούν ασφαλή ποσότητα, ενώ στην εγκυμοσύνη χρειάζεται προσοχή. Παρότι συνήθως γίνεται καλά ανεκτό, σε όσους είναι ευαίσθητοι στην καφεΐνη το μαύρο τσάι μπορεί να φέρει αϋπνία και πονοκέφαλο.
Σε ολόκληρο τον κόσμο, το μαύρο τσάι συγκαταλέγεται στα δημοφιλέστερα ροφήματα και πολλοί το επιλέγουν για την υγεία, τη χαλάρωση ή για να ζεσταθούν.
Η κατανάλωση είναι υψηλότερη στην Ευρώπη, στη Βόρεια Αμερική και στις περισσότερες χώρες της Βόρειας Αφρικής. Σύμφωνα με εκτίμηση του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών, η παγκόσμια παραγωγή μαύρου τσαγιού θα φτάσει τους 4,42 τόνους έως το 2032.
Στο μαύρο τσάι βρίσκονται θρεπτικά συστατικά, ενώ η καφεΐνη του αποτελεί το 2-4% της περιεκτικότητάς του και ενισχύει την εγρήγορση και τη σκέψη. Παράλληλα, περιλαμβάνει αντιοξειδωτικές ουσίες, οι οποίες ωφελούν την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία.
Πολλοί ασθενείς το χρησιμοποιούν για τόνωση και ενυδάτωση, για παράδειγμα σε λοιμώξεις, στα νοσοκομεία ή σε εμπύρετα σύνδρομα. Αυτό συμβαίνει επειδή οι περισσότεροι το ανέχονται καλά από πλευράς πέψης και δεν επιβαρύνει τον οργανισμό.
Ωστόσο, όπως συμβαίνει με κάθε τρόφιμο, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να έχει ανεπιθύμητες συνέπειες. Μία από αυτές είναι ότι περιορίζεται η απορρόφηση σιδήρου από άλλα τρόφιμα, καθώς το μαύρο τσάι περιέχει πολλές ταννίνες. Οι συγκεκριμένες ουσίες συνδέονται με τον σίδηρο σε ορισμένα τρόφιμα και έτσι δυσχεραίνουν την απορρόφησή του.
Σε σύγκριση με τα υπόλοιπα τσάγια, το μαύρο έχει τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ταννίνες, η οποία κυμαίνεται από 27% έως 55%. Έρευνες υποδεικνύουν ότι οι ταννίνες του τσαγιού ενδέχεται να εμποδίζουν περισσότερο την πρόσληψη σιδήρου από φυτικά τρόφιμα. Γι’ αυτό, προσπαθήστε να περιορίζεστε στα 3 φλιτζάνια ημερησίως και προτιμήστε να πίνετε το τσάι μαζί με το φαγητό.
Πόσο μαύρο τσάι να καταναλώνετε
Για τους υγιείς ανθρώπους, η κατανάλωση 3-4 φλιτζανιών μαύρου τσαγιού κατά τη διάρκεια της ημέρας θεωρείται γενικά ασφαλής. Είναι επίσης απίθανο να οδηγήσει σε προβλήματα όπως περισσότερο άγχος, στρες ή νευρικότητα.
Η υπερβολική πρόσληψη καφεΐνης είναι δυνατόν να προκαλέσει τέτοιες επιπτώσεις. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), ένα φλιτζάνι μαύρο τσάι 220 ml περιέχει περίπου 50 mg καφεΐνης.
Σύμφωνα με μελέτες, για τους περισσότερους ανθρώπους η ημερήσια κατανάλωση κάτω από 200 mg καφεΐνης είναι απίθανο να προκαλέσει έντονη νευρικότητα ή άγχος. Ωστόσο, η καφεΐνη υπάρχει και σε άλλα προϊόντα, όπως ο καφές, τα ενεργειακά ποτά και η σοκολάτα. Επιπλέον, αρκετοί άνθρωποι αντιδρούν σε μικρότερες ποσότητες λόγω αυξημένης ευαισθησίας.
Ενδέχεται επίσης η καφεΐνη του μαύρου τσαγιού να φέρει αϋπνία. Πιθανή εξήγηση είναι ότι αναστέλλει την παραγωγή μελατονίνης, της φυσικής ορμόνης που ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου. Αν η καφεΐνη σάς δυσκολεύει να κοιμηθείτε, αποφύγετε το μαύρο τσάι από το απόγευμα και μετά.
Τι μπορεί να συμβεί αν το στομάχι είναι άδειο
Όταν καταναλώνονται σε μεγάλη ποσότητα, τα τσάγια με άδειο στομάχι μπορεί να προκαλέσουν ναυτία. Οι ταννίνες ευθύνονται, καθώς υπάρχει πιθανότητα να ερεθίσουν το πεπτικό σύστημα. Έτσι, αν είστε άρρωστοι και πίνετε μόνο τσάι, είναι προτιμότερο να το καταναλώνετε με μικρές γουλιές.
Λίγο γάλα στο τσάι ή μια φρυγανιά δίπλα του μπορεί να συμβάλουν στον περιορισμό της ναυτίας. Αυτό σχετίζεται με το ότι οι ταννίνες δεσμεύονται από την πρωτεΐνη του γάλακτος ή τους υδατάνθρακες της φρυγανιάς, αντίστοιχα.
Σε υψηλές ποσότητες, η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει καούρα, ενώ ενδέχεται και να χειροτερέψει συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης που υπάρχουν ήδη. Αυτό οφείλεται στο ότι η ουσία αυξάνει την παραγωγή γαστρικών οξέων, δηλαδή των οξέων του στομάχου.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι, αν πίνετε συχνά μεγάλες ποσότητες μαύρου τσαγιού και εμφανίζετε καούρες, μπορείτε να δοκιμάσετε να περιορίσετε την κατανάλωσή του. Τα συμπτώματά σας ενδέχεται να υποχωρήσουν.
Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, η υπερβολική κατανάλωση μαύρου τσαγιού μπορεί να προκαλέσει ζάλη, επίσης λόγω της πολλής καφεΐνης. Συνήθως εμφανίζεται όταν οι δόσεις είναι μεγάλες, στα 400-500 mg, δηλαδή πάνω από 8 φλιτζάνια τσάι ημερησίως. Άτομα ευαίσθητα στην καφεΐνη μπορεί, ωστόσο, να νιώσουν ζάλη και με μικρότερη πρόσληψη.
Σε κάθε περίπτωση, δεν προτείνεται να καταναλώνονται τόσα φλιτζάνια τσαγιού την ημέρα. Όπως αναφέρθηκε, τα 3-4 φλιτζάνια θεωρούνται επαρκή.
Εγκυμοσύνη: τι χρειάζεται προσοχή
Κατά την εγκυμοσύνη, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην κατανάλωση μαύρου τσαγιού, όπως και στον καφέ. Και στις δύο περιπτώσεις, η σύσταση είναι να περιορίζεται η ποσότητα, καθώς η πολλή καφεΐνη αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών της κυήσεως, ακόμη και αποβολής. Αν είστε έγκυος, συμβουλευθείτε τον γιατρό σας σχετικά με το αν μπορείτε να πίνετε τσάι, σε τι ποσότητα και πόσο «δυνατό» μπορεί να είναι.
Η τακτική κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων μαύρου τσαγιού ενδέχεται, τέλος, να προκαλέσει πονοκέφαλο, ταχυπαλμία ή ακόμη και εθισμό. Η καφεΐνη λειτουργεί ως διεγερτική ουσία και πολλοί είναι εθισμένοι σε αυτήν. Όταν, λοιπόν, παραλείπουν τον πρωινό καφέ ή το τσάι, μπορεί να αισθανθούν πονοκέφαλο, κόπωση ή/και ευερεθιστότητα. Ο βαθμός εθισμού διαφέρει, βέβαια, από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτική ανασκόπηση
- Παρότι το μαύρο τσάι έχει οφέλη, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να έχει παρενέργειες, όπως ναυτία και καούρα, ιδιαίτερα όταν το πίνετε με άδειο στομάχι.
- Για τους υγιείς ενήλικες, ασφαλής ποσότητα θεωρούνται τα 3-4 φλιτζάνια ημερησίως, ενώ οι έγκυοι χρειάζεται να προσέχουν την κατανάλωση.
- Οι ταννίνες που περιέχει το μαύρο τσάι είναι δυνατό να περιορίσουν την απορρόφηση σιδήρου από άλλα τρόφιμα.
- Η καφεΐνη του μπορεί να προκαλέσει αϋπνία και πονοκέφαλο σε όσους έχουν ευαισθησία.
- Για τον περιορισμό πιθανών παρενεργειών, συνιστάται να καταναλώνετε το τσάι μαζί με φαγητό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/mayro-tsai-ti-parenergeies-mporei-na-echei-poia-einai-i-asfalis-posotita/22233
