Το κείμενο τονίζει πόσο σημαντικό είναι να πλένονται φρούτα και λαχανικά πριν φαγωθούν, καθώς σχεδόν το 46% των τροφιμογενών νοσημάτων συνδέεται με αυτά. Για τον καθαρισμό προτείνεται κρύο, τρεχούμενο νερό, ενώ απορρυπαντικά και χλωρίνη πρέπει να αποφεύγονται επειδή ενδέχεται να είναι επικίνδυνα.
Ανάμεσα στις μεθόδους που αναφέρονται είναι το ξύδι και η μαγειρική σόδα, αν και τα ευρήματα δείχνουν πως το νερό μπορεί να απομακρύνει αποτελεσματικά τα φυτοφάρμακα. Παράλληλα, δίνονται οδηγίες για την κατάλληλη αποθήκευση και προετοιμασία των τροφίμων, με την επισήμανση ότι μόνο το μαγείρεμα εξουδετερώνει πλήρως τα μικρόβια.
Πολλοί γνωρίζουν ότι η κατανάλωση ωμού κρέατος ή ψαριού μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία, όμως συχνά αντιμετωπίζουν τα φρούτα και τα λαχανικά ως «ασφαλή». Κάθε χρόνο, πάντως, 1 στους 10 ανθρώπους νοσεί αφού καταναλώσει μη ασφαλή τρόφιμα, ενώ περίπου το 46% των περιστατικών τροφιμογενών νοσημάτων σχετίζεται με φρούτα και λαχανικά.
Τα περισσότερα φρέσκα προϊόντα καλλιεργούνται σε εξωτερικούς χώρους και ενδέχεται να έρθουν σε επαφή με ανθρώπους, έντομα ή πουλιά. Έτσι, πέρα από χώματα και βρομιές, στα άπλυτα φρούτα και λαχανικά μπορεί να υπάρχουν δυνητικά επιβλαβείς παράγοντες, όπως βακτήρια, μύκητες, ιοί και φυτοφάρμακα.
Η μόλυνση των φρέσκων προϊόντων μπορεί να συμβεί και στη συσκευασία, κατά την προετοιμασία ή όσο αποθηκεύονται. Μικρόβια και φυτοφάρμακα ενδέχεται να υπάρχουν ακόμη και σε προϊόντα υδροπονικής καλλιέργειας μέσα σε θερμοκήπια.
Για την ασφάλεια των τροφίμων, ο καθαρισμός φρούτων και λαχανικών είναι απαραίτητος. Ποια μέθοδος είναι, όμως, η καταλληλότερη;
Ξεκινήστε πλένοντας τα χέρια σας. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζετε τη μεταφορά μικροβίων από το δέρμα σας στα προϊόντα που καθαρίζετε.
Για ασφαλές και απλό πλύσιμο, τρίψτε τα φρέσκα προϊόντα με το χέρι κάτω από κρύο νερό που τρέχει. Η τριβή βοηθά να φύγουν χώματα, φυτοφάρμακα και ορισμένα μικρόβια από την επιφάνεια· συνεχίστε ώσπου να μη φαίνεται βρόμικη. Αν τα βάλετε σε νερό για μούλιασμα, χρησιμοποιήστε καθαρό μπολ και όχι τον νεροχύτη, όπου μπορεί να συγκεντρώνονται μικρόβια.
Μην χρησιμοποιείτε ποτέ απορρυπαντικό ή χλωρίνη για το πλύσιμο των προϊόντων. Οι φλούδες ορισμένων φρούτων και λαχανικών έχουν πόρους και μπορεί να απορροφήσουν χημικές ουσίες, οι οποίες ενδέχεται να μεταβάλουν τη γεύση και την υφή τους ή ακόμη και να τα καταστήσουν ακατάλληλα για κατανάλωση.
Για να καθαρίσετε φρούτα και λαχανικά υπάρχουν και ασφαλείς μέθοδοι με ουσίες που χρησιμοποιούνται στο σπίτι. Τόσο το ξύδι όσο και η μαγειρική σόδα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο πλύσιμο φρέσκων προϊόντων και να περιορίσουν βακτήρια και φυτοφάρμακα.
Για το διάλυμα με ξύδι, αναμείξτε μισό φλιτζάνι ξύδι με κάθε φλιτζάνι νερό. Αφήστε τα προϊόντα να μουλιάσουν για δύο έως τρία λεπτά, ανακατεύοντας κατά διαστήματα, και κατόπιν ξεπλύνετέ τα με καθαρό κρύο νερό για τουλάχιστον ένα λεπτό.
Το ξύδι έχει, ωστόσο, ένα μειονέκτημα: το οξικό οξύ μπορεί να επηρεάσει τη γεύση και την υφή, ειδικά των μαλακών φρούτων. Αυτό είναι πιθανότερο αν παραμείνουν στο διάλυμα πάνω από δύο έως τρία λεπτά ή αν δεν ξεπλυθούν επαρκώς.
Έχει διαπιστωθεί ότι η αναλογία περίπου 0,84 γραμμαρίων μαγειρικής σόδας ανά 100 χιλιοστόλιτρα νερού αναστέλλει την ανάπτυξη μικροβίων στα φρέσκα προϊόντα. Επίσης, μούλιασμα 15 λεπτών σε διάλυμα μαγειρικής σόδας έχει φανεί ότι αφαιρεί σχεδόν όλα τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων.
Για το πλύσιμο των προϊόντων, πάντως, αρκεί 1 κουταλάκι του γλυκού μαγειρική σόδα σε κάθε φλιτζάνι κρύο νερό. Η αναλογία αυτή αφαιρεί μικρόβια και φυτοφάρμακα χωρίς να αλλάζει τη γεύση. Βάλτε τα φρούτα και τα λαχανικά σε καθαρό μπολ για 15 λεπτά και ανακατεύετε ανά διαστήματα.
Επειδή η μαγειρική σόδα είναι αλκαλική, αν τα ευαίσθητα φρούτα και λαχανικά μείνουν στο διάλυμα περισσότερο από 15 λεπτά ή δεν ξεπλυθούν καλά, μπορεί να υποστεί φθορά η φλούδα τους και να επηρεαστούν η υφή και η γεύση.
Σε έρευνα που εξέτασε μήλα πλυμένα μόνο με νερό και μήλα βυθισμένα σε διάλυμα μαγειρικής σόδας, το νερό βρέθηκε σχεδόν εξίσου αποτελεσματικό στην απομάκρυνση φυτοφαρμάκων. Επιπλέον, τα περισσότερα υπολείμματα φυτοφαρμάκων που εντοπίζονται στα φρέσκα προϊόντα βρίσκονται σε επίπεδα που δεν θεωρούνται επικίνδυνα.
Μια πρόσφατη έρευνα σε μήλα έδειξε, ωστόσο, ότι τα φυτοφάρμακα μπορούν να περάσουν κάτω από τη φλούδα. Για να περιοριστούν ακόμη περισσότερο τα υπολείμματα στα οποία ενδέχεται να εκτεθεί κανείς, οι ερευνητές προτείνουν, πέρα από το πλύσιμο, και το ξεφλούδισμα των μήλων πριν καταναλωθούν.
Το ξεφλούδισμα, από την άλλη, έχει ως κόστος την απώλεια σημαντικών θρεπτικών συστατικών που βρίσκονται στις φλούδες φρούτων και λαχανικών. Επιπλέον, ορισμένα προϊόντα, όπως τα σταφύλια και το μαρούλι, δεν είναι δυνατόν να αποφλοιωθούν.
Με βάση όσα γνωρίζουμε έως σήμερα, ο καθαρισμός των φρέσκων προϊόντων με σκέτο νερό παραμένει η καλύτερη επιλογή. Το ξίδι και η μαγειρική σόδα δεν προσφέρουν ουσιαστικό όφελος.
Καθαρισμός φρούτων και λαχανικών
Για προϊόντα με σκληρή φλούδα, όπως οι πατάτες, οι γλυκοπατάτες και τα ριζώδη λαχανικά, χρησιμοποιήστε βούρτσα και τρίψτε τα μέχρι να καθαρίσουν. Στις ντομάτες αρκεί ξέπλυμα κάτω από τρεχούμενο νερό για περίπου 30 δευτερόλεπτα, με απαλό τρίψιμο των χεριών.
Στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το μαρούλι, το μπρόκολο, το κουνουπίδι και το λάχανο, χωρίστε τα σε φύλλα ή μπουκετάκια. Ξεπλύνετε κάθε μέρος ξεχωριστά στη βρύση και τρίψτε το με τα χέρια για έως ένα λεπτό. Επειδή το μαρούλι καταναλώνεται συνήθως ωμό, πετάξτε τα εξωτερικά φύλλα αν έχουν φθαρεί, καθώς είναι πιθανότερο να έχουν επιμολυνθεί από βακτήρια.
Και για τα φρούτα, το ξέπλυμα με νερό αποτελεί την καλύτερη επιλογή για την απομάκρυνση ρύπων. Ξεπλύνετε τα πυρηνόκαρπα, τα μήλα και τα αγγούρια κάτω από κρύο τρεχούμενο νερό για έως ένα λεπτό, ώστε να φύγουν χώματα, μικρόβια και τυχόν κερί.
Τα κεράσια, τα σταφύλια, οι φράουλες και τα υπόλοιπα μούρα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και αλλοιώνονται εύκολα. Αν τα αφήσετε να μουλιάσουν, μπορεί να αυξηθεί η ανάπτυξη υπαρχόντων μικροβίων και να περιοριστεί ο χρόνος διατήρησής τους. Γι’ αυτό, φυλάξτε τα άπλυτα στο ψυγείο και καθαρίστε τα λίγο πριν τα καταναλώσετε. Πριν βάλετε μούρα στην κατάψυξη, απομακρύνετε όσα είναι χαλασμένα ή έχουν μούχλα.
Αν δεν σκοπεύετε να καταναλώσετε άμεσα φρούτα και λαχανικά, αφαιρέστε την υγρασία με στεγνή χαρτοπετσέτα ή μέσα σε σαλατιέρα, ώστε να περιορίσετε την ανάπτυξη μικροβίων. Έπειτα, βάλτε τα σε κλειστό δοχείο στο ψυγείο. Πριν από το πλύσιμο, είναι επίσης προτιμότερο να καθαρίσετε τον νεροχύτη, τους πάγκους και τα μαγειρικά σκεύη.
Να θυμάστε πως το πλύσιμο στο σπίτι, με οποιαδήποτε μέθοδο, δεν εξαλείφει ούτε σκοτώνει πλήρως όλα τα μικρόβια που μπορεί να βρίσκονται στα φρούτα και τα λαχανικά. Αυτό επιτυγχάνεται μόνο με μαγείρεμα σε θερμοκρασία μεγαλύτερη των 60 βαθμών Κελσίου.
Φωτογραφία: iStock
Τα βασικά σημεία
- Ο καθαρισμός φρούτων και λαχανικών είναι σημαντικός για την πρόληψη τροφιμογενών νοσημάτων, καθώς το 46% αυτών προέρχεται από τα συγκεκριμένα τρόφιμα.
- Προτιμήστε κρύο, τρεχούμενο νερό για το πλύσιμο και μην χρησιμοποιείτε χημικές ουσίες, όπως απορρυπαντικά ή χλωρίνη.
- Το ξίδι και η μαγειρική σόδα ενδέχεται να είναι αποτελεσματικά, ωστόσο το νερό εξακολουθεί να αποτελεί την καλύτερη μέθοδο καθαρισμού.
- Πλύνετε τα χέρια σας πριν καθαρίσετε τα τρόφιμα και φροντίστε να τα αποθηκεύετε κατάλληλα.
- Μόνο το μαγείρεμα εξουδετερώνει πλήρως τα μικρόβια, αφού καμία τεχνική πλυσίματος δεν τα απομακρύνει ολοκληρωτικά.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/to-mystiko-kolpo-gia-na-katharizete-froyta-kai-lachanika-prin-ta-apolaysete/10988
