Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Alzheimer’s Disease, η καθιστική ζωή δεν επιβαρύνει πάντοτε τον εγκέφαλο, καθώς οι δραστηριότητές της διακρίνονται σε «ενεργές» και «παθητικές».
Δραστηριότητες όπως το διάβασμα και η χρήση υπολογιστή ανήκουν στις «ενεργές» και φαίνεται να ωφελούν τη γνωστική λειτουργία. Αντίθετα, οι «παθητικές», όπως η τηλεόραση, συσχετίζονται με δυσμενείς επιπτώσεις, μεταξύ των οποίων και μεγαλύτερος κίνδυνος άνοιας.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν πως η διάκριση ανάμεσα στις δύο κατηγορίες είναι σημαντική για την προστασία της υγείας του εγκεφάλου. Εκτιμούν, επίσης, ότι οι μικρές επιλογές της καθημερινότητας μπορούν να συμβάλουν θετικά στην ευημερία του.
Αν και είναι γνωστό ότι η καθιστική ζωή μπορεί να μας βλάψει, υπάρχει ένας τύπος καθιστικής δραστηριότητας που ίσως δεν συρρικνώνει τον εγκέφαλο ούτε επηρεάζει στον ίδιο βαθμό τη γνωστική λειτουργία.
Συστηματική ανασκόπηση 85 μελετών, η οποία δημοσιεύτηκε στο Journal of Alzheimer’s Disease, επισημαίνει τη σημασία του διαχωρισμού της «ενεργής» καθιστικής συμπεριφοράς, όπως το διάβασμα, από την «παθητική», όπως η παρακολούθηση τηλεόρασης.
Η καθιστική ζωή και οι διαφορετικές μορφές της
Η πρώτη κατηγορία φαίνεται, μάλιστα, να ευνοεί την υγεία του εγκεφάλου. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι οι «ενεργές» καθιστικές ασχολίες κινητοποιούν τον εγκέφαλο, ενώ οι «παθητικές» μάς αφήνουν σε «αυτόματο πιλότο», τόσο σωματικά όσο και νοητικά.
«Ο συνολικός χρόνος που περνάμε καθισμένοι έχει φανεί ότι σχετίζεται με την υγεία του εγκεφάλου· ωστόσο, η καθιστική συμπεριφορά δεν αντιμετωπίζεται συχνά ως κάτι σύνθετο, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το είδος της δραστηριότητας», αναφέρουν οι ερευνητές.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι περνούν πολλές ώρες καθισμένοι κάθε μέρα, επομένως το είδος της καθιστικής δραστηριότητας έχει πραγματικά σημασία… Τα ευρήματα δείχνουν ότι μικρές καθημερινές επιλογές — όπως το διάβασμα — μπορεί να βοηθήσουν τον εγκέφαλο να παραμείνει πιο υγιής καθώς μεγαλώνετε» προσθέτουν.
Η άσκηση εξακολουθεί, φυσικά, να έχει ιδιαίτερη σημασία για τη γνωστική υγεία. Εξίσου κρίσιμο είναι, όμως, να «γυμνάζουμε» τον εγκέφαλο, κάτι που δεν απαιτεί απαραίτητα να στεκόμαστε όρθιοι.
Ποιες καθιστικές δραστηριότητες ωφελούν τον εγκέφαλο;
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι «ενεργητικές» καθιστικές ασχολίες, όπως το διάβασμα, τα επιτραπέζια παιχνίδια και η χρήση υπολογιστή, εμφανίζουν «συντριπτικά θετικές συσχετίσεις με τη γνωστική υγεία, ενισχύοντας λειτουργίες όπως η εκτελεστική λειτουργία, η μνήμη επεισοδίων και η λειτουργική μνήμη».
Από την άλλη, η «παθητική» καθιστική δραστηριότητα συσχετίστηκε σταθερά με δυσμενή γνωστικά αποτελέσματα, όπως αυξημένο κίνδυνο άνοιας. Οι επιδράσεις ήταν περιορισμένες σε μέγεθος, αλλά σημαντικές. Οι συγγραφείς ευελπιστούν ότι τα ευρήματα θα οδηγήσουν σε πιο εστιασμένες μελλοντικές μελέτες και σε συστάσεις με μεγαλύτερη λεπτομέρεια.
Η ανασκόπηση περιέλαβε έρευνες για συνηθισμένες καθιστικές δραστηριότητες σε πραγματικές συνθήκες και όχι για οργανωμένα προγράμματα ενίσχυσης της εγκεφαλικής λειτουργίας. Γι’ αυτό τα συμπεράσματά της έχουν ιδιαίτερη συνάφεια με την καθημερινότητα των ανθρώπων.
Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης
- Νέα μελέτη δείχνει ότι η καθιστική ζωή μπορεί να έχει τόσο θετικές όσο και αρνητικές πλευρές, ανάλογα με τη δραστηριότητα.
- Το διάβασμα και η χρήση υπολογιστή, ως «ενεργές» καθιστικές δραστηριότητες, φαίνεται να ενισχύουν τη γνωστική λειτουργία.
- Η παρακολούθηση τηλεόρασης και άλλες «παθητικές» ασχολίες συσχετίζονται, αντίθετα, με αυξημένο κίνδυνο άνοιας.
- Για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου έχει σημασία να ξεχωρίζουμε τις διαφορετικές μορφές καθιστικής δραστηριότητας.
- Η μελέτη αναδεικνύει πόσο σημαντικές είναι οι καθημερινές επιλογές για την ευημερία του εγκεφάλου.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-kathistiki-zoi-kryvei-ofeli-pote-kai-pos-anazoogonei-ton-egkefalo/20158
