Νέα έρευνα στο περιοδικό Cell Reports δείχνει ότι η μυωπία ενδέχεται να μην εξηγείται μόνο από τη γενετική, όπως θεωρούνταν έως τώρα, αλλά και από τον τρόπο χρήσης των οθονών. Η πολύωρη εστίαση σε κοντινά αντικείμενα και ο ανεπαρκής φωτισμός περιορίζουν την οπτική διέγερση του αμφιβληστροειδούς, κάτι που μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη ή την επιδείνωση της μυωπίας.
Από την άλλη, η παραμονή σε εξωτερικούς χώρους, όπου υπάρχει εντονότερο φυσικό φως, φαίνεται να δρα προστατευτικά για την όραση. Οι ερευνητές εισηγούνται η πρόληψη της μυωπίας να περιλαμβάνει επαρκέστερο φωτισμό, συχνές παύσεις από την κοντινή εστίαση και περισσότερη έκθεση στο φυσικό φως.
Τα περιστατικά μυωπίας αυξάνονται παγκοσμίως με ανησυχητικό ρυθμό και επί χρόνια αποδίδαμε την κύρια ευθύνη στην κληρονομικότητα. Παρότι τα γονίδια πράγματι συμβάλλουν, νέα μελέτη στο Cell Reports υποστηρίζει ότι η γενετική εξηγεί μόνο ένα μέρος του φαινομένου.
Συχνά κατηγορούνται οι οθόνες, αλλά σύμφωνα με τη μελέτη δεν ευθύνεται η ίδια η συσκευή. Σημασία έχει η χρήση της: πολύωρη ενασχόληση από κοντινή απόσταση, σε εσωτερικό χώρο και συνήθως κάτω από ανεπαρκή φωτισμό. Οι ερευνητές εξηγούν ότι οι συνθήκες αυτές περιορίζουν το φως που καταλήγει στον αμφιβληστροειδή και δημιουργούν ένα περιβάλλον ευνοϊκό για την ανάπτυξη ή την επιδείνωση της μυωπίας.
Το κρίσιμο είναι περισσότερο το «πώς» και λιγότερο το «τι» κοιτάμε
Η μελέτη περιγράφει έναν μηχανισμό όπου καθοριστικός δεν είναι τόσο ο στόχος του βλέμματος όσο ο τρόπος εστίασης. Όταν η κοντινή εστίαση διαρκεί πολλή ώρα, ιδίως σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, μειώνεται η οπτική διέγερση του αμφιβληστροειδούς.
Η εξήγηση, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι ότι η κόρη συστέλλεται όταν κοιτάμε από κοντά, ώστε να γίνεται καθαρότερη η εικόνα. Σε έναν ήδη σκοτεινό χώρο, όμως, αυτή η αντίδραση περιορίζει ακόμη περισσότερο το φως που φτάνει στο μάτι. Έτσι διαμορφώνονται συνθήκες που «μιμούνται» εκείνες οι οποίες ευνοούν την ανάπτυξη μυωπίας.
Η παραμονή έξω φαίνεται να προστατεύει την όραση από τη μυωπία
Σε εξωτερικό περιβάλλον, το φυσικό φως έχει πολύ μεγαλύτερη ένταση απ’ ό,τι στους εσωτερικούς χώρους. Έτσι, η κόρη μπορεί να συσταλεί χωρίς να περιοριστεί το φως που φτάνει στον αμφιβληστροειδή. Τα μάτια δέχονται συνεπώς ισχυρότερα οπτικά ερεθίσματα, τα οποία φαίνεται να συμβάλλουν στην προστασία από τη μυωπία.
Ένα κοινό μοντέλο για διαφορετικές επιδράσεις στη μυωπία
Η υπόθεση των ερευνητών συνθέτει ένα ενιαίο πλαίσιο ερμηνείας, το οποίο θα μπορούσε να εξηγήσει πώς παράγοντες τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους —όπως η κοντινή εστίαση, ο χαμηλός φωτισμός και ο χρόνος σε εξωτερικούς χώρους— επηρεάζουν τη μυωπία.
Όπως σημειώνουν, όλοι αυτοί οι παράγοντες μεταβάλλουν με κάποιον τρόπο την ποσότητα φωτός που φτάνει στον αμφιβληστροειδή και, κατ’ επέκταση, την οπτική διέγερση που δέχεται το μάτι.
Πώς μπορεί να επηρεαστεί η πρόληψη της μυωπίας
Εφόσον επιβεβαιωθεί αυτός ο μηχανισμός, ενδέχεται να αλλάξει η προσέγγιση που ακολουθούμε για τη μυωπία. Η πρόληψη δεν θα στηρίζεται αποκλειστικά στον περιορισμό του χρόνου μπροστά στις οθόνες, αλλά και σε πιο συγκεκριμένες παρεμβάσεις, όπως:
- Πιο κατάλληλος φωτισμός στους εσωτερικούς χώρους.
- Τακτικά διαλείμματα από την εστίαση σε κοντινή απόσταση.
- Μεγαλύτερη παραμονή σε εξωτερικούς χώρους.
- Οπτικές συνήθειες που εξασφαλίζουν επαρκή πρόσληψη φωτός από τα μάτια.
Οι ερευνητές του SUNY College of Optometry διευκρινίζουν ότι η μελέτη δεν προσφέρει οριστική απάντηση. Παρουσιάζει, ωστόσο, μια νέα και συνεκτική ερμηνεία, η οποία συνδέει μεταξύ τους αρκετά ευρήματα για τη μυωπία που μέχρι τώρα έμοιαζαν ασύνδετα.
Σύνοψη
- Νέα μελέτη στο περιοδικό Cell Reports αμφισβητεί την άποψη ότι η μυωπία οφείλεται κυρίως στα γονίδια και υποδεικνύει ότι καθοριστικό ρόλο μπορεί να έχει ο τρόπος χρήσης των οθονών.
- Η παρατεταμένη κοντινή εστίαση και ο χαμηλός φωτισμός περιορίζουν την οπτική διέγερση του αμφιβληστροειδούς, ευνοώντας την ανάπτυξη ή την επιδείνωση της μυωπίας.
- Η έκθεση στο φυσικό φως και η παραμονή σε εξωτερικούς χώρους φαίνεται, αντίθετα, να προστατεύουν την όραση.
- Για την πρόληψη προτείνονται καλύτερος φωτισμός, συχνά διαλείμματα και περισσότερος χρόνος έξω.
- Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η νέα προσέγγιση μπορεί να μεταβάλει τη στρατηγική πρόληψης, ενοποιώντας διαφορετικούς παράγοντες που επηρεάζουν την όραση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-myopia-den-einai-thema-dna-ereyna-apokalyptei-neo-enocho/21758
