Μια νέα μελέτη δείχνει ότι γάτες και άνθρωποι φέρουν κοινές γενετικές μεταλλάξεις που σχετίζονται με τον καρκίνο, κυρίως με μορφές καρκίνου του μαστού, εύρημα που ανοίγει προοπτικές για θεραπευτικές προσεγγίσεις και στα δύο είδη.
Αναλύοντας όγκους από σχεδόν 500 γάτες, ερευνητές διαφορετικών ακαδημαϊκών ιδρυμάτων διαπίστωσαν ότι πολλές από τις μεταλλάξεις τους είναι ίδιες με εκείνες που παρατηρούνται στους ανθρώπους.
Οι ομοιότητες αυτές προσφέρουν πεδίο για περισσότερη έρευνα και ανάπτυξη θεραπειών αποτελεσματικών και στα δύο είδη, ενώ παράλληλα ενισχύουν τη συνεργασία της κτηνιατρικής με την ανθρώπινη ιατρική.
Πέρα από τους ισχυρούς δεσμούς αγάπης που αναπτύσσονται ανάμεσα στις γάτες και τους ανθρώπους, οι δύο πλευρές μοιράζονται και άλλα στοιχεία: μια νέα μεγάλη μελέτη δείχνει ότι έχουν ίδιες γονιδιακές μεταλλάξεις που οδηγούν σε καρκίνο.
Κοινή έκθεση σε περιβαλλοντικούς κινδύνους
Εφόσον τα κατοικίδια μοιράζονται με τους ιδιοκτήτες τους τους ίδιους περιβαλλοντικούς κινδύνους, οι ομοιότητες ενδέχεται να αναδείξουν κοινές αιτίες που συνδέονται με τον καρκίνο. Ταυτόχρονα, μπορεί να συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων αντικαρκινικών θεραπειών, χρήσιμων τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τα ζώα.
Οι γενετικοί δεσμοί στον καρκίνο του μαστού ανθρώπων και γατών
Στο «Science» δημοσιεύθηκε η μελέτη, στην οποία επιστήμονες από το Ινστιτούτο Wellcome Sanger, το Κολέγιο Κτηνιατρικής του Οντάριο στον Καναδά, το Πανεπιστήμιο της Βέρνης και άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα εξέτασαν όγκους από σχεδόν 500 γάτες σε πέντε χώρες.
Η εξέταση των δειγμάτων αποκάλυψε γονιδιακές μεταλλάξεις που συνδέονται με τον καρκίνο στις γάτες. Προς έκπληξη των ερευνητών, πολλές παρουσίαζαν μεγάλη ομοιότητα με μεταλλάξεις που εμφανίζονται σε ανθρώπινους καρκίνους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσαν οι όγκοι του μαστού σε γάτες και ανθρώπους, οι οποίοι εμφάνισαν πολλές γενετικές ομοιότητες.
Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι πολλά γενετικά μονοπάτια που συμμετέχουν στον καρκίνο αξίζει να διερευνηθούν περαιτέρω. Η ελπίδα είναι αυτή η έρευνα να οδηγήσει σε θεραπείες που θα στοχεύουν κοινές μεταλλάξεις οι οποίες προκαλούν καρκίνο σε γάτες και ανθρώπους.
Πρωτοποριακή έρευνα μεγάλης κλίμακας
Ο καρκίνος συγκαταλέγεται στις βασικές αιτίες θανάτου των γατών, ωστόσο μέχρι σήμερα η γενετική του βάση στο συγκεκριμένο είδος παρέμενε ελάχιστα κατανοητή. Για πρώτη φορά, η νέα μελέτη εξέτασε όγκους γατών σε τόσο μεγάλη κλίμακα και δημιούργησε μια βάση δεδομένων ελεύθερης πρόσβασης. Ερευνητές από όλο τον κόσμο θα μπορούν να την αξιοποιήσουν για να κατανοήσουν καλύτερα τη γενετική των καρκίνων στις γάτες.
Έλεγχος περίπου 1.000 γονιδίων που σχετίζονται με τον καρκίνο
Οι επιστήμονες εξέτασαν περίπου 1.000 γονίδια τα οποία είναι γνωστό ότι συνδέονται με ανθρώπινους καρκίνους. Για 13 διαφορετικούς τύπους καρκίνου στις γάτες, συνέκριναν δείγματα από καρκινικούς και υγιείς ιστούς, δίνοντας τη δυνατότητα άμεσης αντιπαραβολής με καρκίνους ανθρώπων αλλά και σκύλων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι γενετικοί παράγοντες που σχετίζονται με τον καρκίνο στις γάτες παρουσίαζαν μεγάλη ομοιότητα με εκείνους που προκαλούν καρκίνο στους ανθρώπους.
Η κοινή μετάλλαξη στο γονίδιο FBXW7
Στις γάτες ο καρκίνος του μαστού είναι συχνός και συχνά επιθετικός. Η ομάδα εντόπισε επτά γονίδια που συνδέονται με την ανάπτυξη όγκων του μαστού, με συχνότερο το FBXW7: μετάλλαξη του γονιδίου καταγράφηκε σε πάνω από το 50% των όγκων που εξετάστηκαν. Στους ανθρώπους, οι μεταλλάξεις του FBXW7 στον καρκίνο του μαστού συνδέονται με δυσμενέστερη έκβαση, σε ένα μοτίβο αντίστοιχο με εκείνο στις γάτες.
Προοπτικές για κοινή θεραπευτική κατεύθυνση
Η μελέτη έδειξε ακόμη ότι ορισμένα χημειοθεραπευτικά φάρμακα είχαν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα σε δείγματα όγκων με μεταλλάξεις του FBXW7. Τα ευρήματα προέρχονται από ιστούς που καλλιεργήθηκαν στο εργαστήριο, επομένως χρειάζεται περισσότερη έρευνα. Ωστόσο, υποδεικνύουν μια πιθανή νέα θεραπευτική προσέγγιση για τον καρκίνο του μαστού τόσο στις γάτες όσο και στους ανθρώπους.
Το γονίδιο PIK3CA στους όγκους του μαστού
Το PIK3CA αποτέλεσε ένα ακόμη γονίδιο που εντοπίστηκε στο 47% των όγκων του μαστού στις γάτες. Καθώς είναι γνωστό ότι συνδέεται και με τον καρκίνο του μαστού στους ανθρώπους, ήδη αποτελεί στόχο συγκεκριμένων φαρμάκων, των αναστολέων PI3K.
Γενετικές ομοιότητες σε διαφορετικούς τύπους καρκίνου
Οι ομοιότητες ανάμεσα στις γάτες και στους ανθρώπους δεν περιορίζονται στον καρκίνο του μαστού: εντοπίστηκαν επίσης μεταλλάξεις που προκαλούν καρκίνους του αίματος, των οστών, των πνευμόνων, του δέρματος, του γαστρεντερικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος. Τα κοινά αυτά γενετικά γνωρίσματα προσφέρουν τη δυνατότητα να μελετηθεί η νόσος και στα δύο είδη και, σε βάθος χρόνου, να αναπτυχθούν θεραπείες αποτελεσματικές τόσο για τις γάτες όσο και για τους ανθρώπους.
Το όφελος όταν η γνώση και τα δεδομένα «ρέουν»
Ο Μπέιλι Φράνσις, ένας από τους πρώτους συγγραφείς της μελέτης στο Ινστιτούτο Wellcome Sanger, σημείωσε: «συγκρίνοντας τη γενωμική του καρκίνου σε διαφορετικά είδη, κατανοούμε καλύτερα τα αίτια που τον προκαλούν. Ενα από τα σημαντικά ευρήματά μας ήταν ότι οι γενετικές μεταλλάξεις που εντοπίζονται στον καρκίνο των γατών είναι παρόμοιες με ορισμένες που βλέπουμε στους ανθρώπους αλλά και στους σκύλους. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τόσο τους ειδικούς στην κτηνιατρική όσο και εκείνους που ερευνούν τον καρκίνο στον άνθρωπο, αποδεικνύοντας ότι όταν η γνώση και τα δεδομένα ‘‘ρέουν’’ μεταξύ ειδικών διαφορετικών πεδίων, όλοι έχουν όφελος».
*Από τη Θεοδώρα Ν. Τσώλη
Καρκίνος σε γάτες και ανθρώπους: Η σύνοψη
- Νέα μελέτη εντοπίζει κοινές γενετικές μεταλλάξεις που σχετίζονται με τον καρκίνο σε γάτες και ανθρώπους, με κυριότερο παράδειγμα τον καρκίνο του μαστού.
- Αναλύθηκαν καρκινικοί όγκοι από σχεδόν 500 γάτες και οι ομοιότητες που βρέθηκαν ενδέχεται να διευκολύνουν την ανάπτυξη θεραπευτικών στρατηγικών για τα δύο είδη.
- Άνθρωποι και γάτες εκτίθενται σε κοινούς περιβαλλοντικούς κινδύνους, κάτι που μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό κοινών αιτιών καρκίνου.
- Πρόκειται για την πρώτη μελέτη που εξετάζει καρκινικούς όγκους γατών σε τέτοια κλίμακα, παρέχοντας σημαντικά στοιχεία για μελλοντική έρευνα.
- Μεταξύ των γονιδίων που εντοπίστηκαν ήταν τα FBXW7 και PIK3CA, τα οποία συνδέονται με καρκίνο και στα δύο είδη και ενδέχεται να υποδείξουν νέες θεραπευτικές κατευθύνσεις.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/karkinos-ta-anapantecha-koina-metaxy-gatas-kai-anthropoy/23391
