Η βελτίωση του ύπνου πριν από ένα χειρουργείο με μελατονίνη ή Ambien (ζολπιδέμη) μπορεί να περιορίσει το προεγχειρητικό άγχος, τον μετεγχειρητικό πόνο και την ανάγκη για οπιοειδή, συμβάλλοντας στην ανάρρωση. Αυτό προκύπτει από ανασκόπηση 25 ετών έρευνας, η οποία παρουσιάστηκε στην ετήσια συνάντηση ANESTHESIOLOGY 2026.
Ο κακός ύπνος και το άγχος είναι συχνά πριν από μια επέμβαση και μπορεί να συνδέονται με αυξημένη ευαισθησία στον πόνο, μεγαλύτερη χρήση οπιοειδών και πιο αργή ανάρρωση. Στις μελέτες, οι ασθενείς έπαιρναν συνήθως μελατονίνη το βράδυ πριν από το χειρουργείο ή/και 20 έως 90 λεπτά πριν από την αναισθησία. Το Ambien λαμβανόταν πριν από τον ύπνο, είτε το βράδυ πριν από την επέμβαση είτε για αρκετές νύχτες, με έναρξη έως και δύο ημέρες νωρίτερα.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η αντιμετώπιση των προβλημάτων ύπνου μπορεί να αποτελέσει έναν παράγοντα της προετοιμασίας για το χειρουργείο που είναι δυνατό να τροποποιηθεί και να στηρίξει την ανάρρωση.
«Συνήθως εστιάζουμε σε όσα συμβαίνουν στο χειρουργείο, όμως η ανασκόπησή μας δείχνει ότι ίσως παραβλέπουμε ένα κρίσιμο χρονικό διάστημα για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων: τις νύχτες πριν από την επέμβαση», δήλωσε ο Sebastian Amaya, M.D., επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ειδικευόμενος στην αναισθησιολογία στην Ιατρική Σχολή του Yale, στο Νιου Χέιβεν του Κονέκτικατ.
«Η εργασία μας είναι ξεχωριστή, επειδή εστιάζει αποκλειστικά στη χρήση μελατονίνης ή Ambien μόνο πριν από το χειρουργείο. Δείχνει ότι κάτι τόσο απλό όσο η βελτίωση του ύπνου πριν από μια επέμβαση μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να έχουν πιο άνετη ανάρρωση, μειώνοντας παράλληλα την ανάγκη για ισχυρά παυσίπονα και τους πιθανούς κινδύνους τους».
Τι έδειξαν οι μελέτες για τη μελατονίνη και τη ζολπιδέμη
Οι ερευνητές ανέλυσαν 16 μελέτες, που δημοσιεύτηκαν από το 2000 έως το 2025 και αφορούσαν συνολικά περισσότερους από 1.100 ασθενείς οι οποίοι υποβλήθηκαν σε επεμβάσεις στην κοιλιακή χώρα, γυναικολογικές, ορθοπεδικές, ουρολογικές, οδοντιατρικές και άλλες. Οι δόσεις μελατονίνης κυμαίνονταν από 1 έως 20 mg, ενώ η δόση του Ambien ήταν σταθερά 10 mg.
Στις μελέτες, η μελατονίνη —μια ορμόνη που παράγεται φυσικά στον οργανισμό και συμβάλλει στη ρύθμιση του ύπνου— συνδέθηκε με λιγότερο άγχος, πόνο και φλεγμονή. Σε ορισμένους ασθενείς που υποβλήθηκαν σε επέμβαση στην κοιλιακή χώρα, συνδέθηκε επίσης με μείωση της χρήσης οπιοειδών κατά περισσότερο από 30%. Μελέτες που χρησιμοποίησαν συσκευές καταγραφής δραστηριότητας στον καρπό έδειξαν ακόμη ότι η μελατονίνη ενδέχεται να βοηθά τους ασθενείς να επιστρέψουν σε πιο φυσιολογικά μοτίβα ύπνου και ημερήσιας δραστηριότητας κατά την ανάρρωση.
Η ανασκόπηση υπέδειξε επίσης ότι η μελατονίνη μπορεί να έχει πλεονεκτήματα έναντι των παραδοσιακών ηρεμιστικών για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι ενδέχεται να είναι πιο ευάλωτοι σε σύγχυση μετά το χειρουργείο.
Το Ambien, ένα συχνά συνταγογραφούμενο φάρμακο για τον ύπνο, βοήθησε ασθενείς με προϋπάρχοντα προβλήματα ύπνου να κοιμηθούν καλύτερα πριν από την επέμβαση και συνδέθηκε με λιγότερο πόνο στη συνέχεια. Η λογική είναι ότι, βοηθώντας τους ασθενείς να έχουν πιο φυσιολογικό και αναζωογονητικό ύπνο πριν από τη σωματική καταπόνηση του χειρουργείου, μπορεί έμμεσα να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο βιώνουν τον πόνο και αναρρώνουν.
Οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση παχέος εντέρου και ορθού χρειάστηκαν λιγότερα οπιοειδή κατά τη διάρκεια της επέμβασης και το πρώτο 24ωρο μετά από αυτήν, ενώ είχαν και χαμηλότερα επίπεδα ορισμένων δεικτών φλεγμονής. Ασθενείς που υποβλήθηκαν σε αρθροπλαστική ισχίου ανέφεραν λιγότερο άγχος και κατάθλιψη και μεγαλύτερη ικανοποίηση από την ανάρρωσή τους, σύμφωνα με τους ερευνητές.
«Η μελατονίνη μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για ασθενείς που έχουν έντονο άγχος πριν από το χειρουργείο, για όσους διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο αναπνευστικών επιπλοκών και για ηλικιωμένους που μπορεί να είναι ευάλωτοι στις γνωστικές παρενέργειες των παραδοσιακών ηρεμιστικών», δήλωσε ο Amaya. «Το Ambien μπορεί να είναι καταλληλότερο για ασθενείς με προϋπάρχουσα αϋπνία ή σημαντική διαταραχή του ύπνου».
Η χρήση μελατονίνης ή Ambien πριν από το χειρουργείο πρέπει να συζητείται με τον θεράποντα γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/melatonini-kai-ambien-prin-apo-to-cheiroyrgeio-mporei-na-veltiosoyn-ton-ypno-kai-na-meiosoyn-ton-pono/24432
