Πνιγμός από φαγητό: Πώς μια 60χρονη κατάφερε να απελευθερώσει μόνη της τον αεραγωγό της

Ένα κομμάτι κοτόπουλο σφηνώθηκε στον λαιμό της Λίζα Μπένετ ενώ έτρωγε, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αναπνεύσει. Μόνη στο σπίτι, κατάφερε τελικά να απομακρύνει την απόφραξη πιέζοντας με δύναμη την κοιλιά της στην άκρη ενός σκαμπό.

Η Λίζα, 60 ετών, διατηρεί επιχείρηση κατασκευής κουβερτών και είναι πρώην νοσηλεύτρια. «Δεν μπορούσα να βγάλω ήχο ούτε να πάρω αέρα. Τρομοκρατήθηκα», λέει. «Άρχισα να ζαλίζομαι και ήξερα ότι πιθανότατα είχα μόνο λίγα δευτερόλεπτα πριν πέσω στο πάτωμα».

Φοβήθηκε ότι δεν θα ξαναέβλεπε τους τρεις ενήλικους γιους της και τα οκτώ εγγόνια της. Δοκίμασε να κάνει εμετό και να σκύψει, αλλά το κομμάτι του κοτόπουλου παρέμενε σφηνωμένο. Προσπάθησε επίσης να χτυπήσει την πλάτη της, χωρίς αποτέλεσμα.

Τότε σκέφτηκε να εφαρμόσει στον εαυτό της κοιλιακές ωθήσεις, γνωστές παλαιότερα ως χειρισμός Χάιμλιχ. Ως εκπαιδευμένη νοσηλεύτρια, είχε δει τη μέθοδο να εφαρμόζεται. «Ήξερα ότι αυτή ήταν η τελευταία μου ελπίδα. Ήμουν μόνη. Κανείς δεν μπορούσε να με σώσει. Έπρεπε να προσπαθήσω να το κάνω μόνη μου», λέει.

Με τις τελευταίες δυνάμεις της, πίεσε την κοιλιά της στην άκρη ενός ψηλού μεταλλικού σκαμπό. Το φαγητό εκτοξεύτηκε στην τρίτη προσπάθεια και εκείνη κατάφερε ξανά να πάρει μια βαθιά ανάσα. «Αυτό μου έσωσε τη ζωή», λέει η Λίζα, από την πολιτεία της Πενσιλβάνια στις ΗΠΑ.

Ο πνιγμός μπορεί να γίνει απειλητικός για τη ζωή μέσα σε λίγα λεπτά

Σύμφωνα με την Office for National Statistics, στο Ηνωμένο Βασίλειο πεθαίνουν κάθε χρόνο από πνιγμό 200 έως 300 άνθρωποι. Ο πνιγμός συμβαίνει όταν ένα αντικείμενο φράζει την τραχεία και διακόπτει την παροχή αέρα.

Τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, αλλά μπορεί να συμβεί στον καθένα. Έρευνα της St John Ambulance αναφέρει ότι «το ένα τρίτο των ανθρώπων λέει ότι έχει πνιγεί σε σημείο πανικού, επειδή δεν μπορούσε να αναπνεύσει».

Ο καθηγητής Άντριου Χάρτλ, επικεφαλής ιατρός της St John Ambulance και σύμβουλος αναισθησιολόγος στο St Mary’s Hospital του Λονδίνου, επισημαίνει ότι κάποιος μπορεί να πνιγεί με οτιδήποτε, ακόμη και με το σάλιο του. Σύμφωνα με την έρευνα της φιλανθρωπικής οργάνωσης πρώτων βοηθειών, οι συχνότερες αιτίες είναι το κρέας, τα γλυκά, οι ξηροί καρποί, η πίτσα και τα φρούτα.

Τα μικρά παιδιά κινδυνεύουν ιδιαίτερα επειδή, από φυσική περιέργεια, βάζουν στο στόμα αντικείμενα όπως μικρά παιχνίδια. Στους ηλικιωμένους, η απώλεια μυϊκού τόνου στο στόμα και τον λαιμό και η μειωμένη παραγωγή σάλιου αυξάνουν την πιθανότητα να σφηνώσει τροφή στον λαιμό.

Παρότι ο πνιγμός είναι «σχετικά συχνό περιστατικό», πολλοί δεν αντιλαμβάνονται ότι πρόκειται για επείγον ιατρικό περιστατικό, το οποίο μπορεί να αποβεί θανατηφόρο μέσα σε λίγα λεπτά αν δεν απομακρυνθεί η απόφραξη, λέει ο καθηγητής Χάρτλ. Προσθέτει ότι λιγότεροι από τους μισούς ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο γνωρίζουν τις σωστές πρώτες βοήθειες: τα σταθερά χτυπήματα στην πλάτη και τις κοιλιακές ωθήσεις.

Πώς αντιμετώπισε το περιστατικό η Λίζα

Η Λίζα είχε εγκαταλείψει το επάγγελμα της νοσηλεύτριας 30 χρόνια νωρίτερα, αλλά ήταν ευγνώμων που γνώριζε τη μέθοδο. Το περιστατικό συνέβη τον Αύγουστο, ενώ παραδέχεται ότι έτρωγε βιαστικά.

«Τρώω πάντα γρήγορα. Είμαι συνεχώς σε κίνηση και σχεδιάζω το επόμενο πράγμα, οπότε παραδέχομαι ότι δεν έτρωγα με την ησυχία μου», λέει. Ο σύζυγός της, Τζιμ, έλειπε και εκείνη είχε καθίσει να φάει ζυμαρικά με κοτόπουλο.

Όταν κατάλαβε ότι κάτι είχε σφηνωθεί στον λαιμό της, δεν μπορούσε να αναπνεύσει. «Δεν περνούσε αέρας ούτε προς τα μέσα ούτε προς τα έξω. Την επόμενη εβδομάδα θα έρχονταν τα παιδιά μου και τα εγγόνια μου για τα 90ά γενέθλια της μητέρας μου και σκέφτηκα: “Ο γιος μου θα έρθει στην κηδεία μου”».

Αφού ο βήχας δεν βοήθησε, προσπάθησε να κάνει κοιλιακές ωθήσεις. Στην κουζίνα βρήκε ένα ψηλό μεταλλικό σκαμπό. «Έπεσα με δύναμη πάνω στη σκληρή άκρη της πλάτης του. Δεν πέτυχε. Δεν το είχα κάνει αρκετά δυνατά. Ήξερα ότι ήταν τώρα ή ποτέ», θυμάται.

Έστρεψε προς το μέρος της την αιχμηρή άκρη του στηρίγματος και έπεσε πάνω του με τόση δύναμη ώστε πόνεσε. Το έκανε μία, δύο φορές, χωρίς να μπορεί ακόμη να αναπνεύσει. «Στην τελευταία προσπάθεια έβαλα όλη μου τη δύναμη και, την τρίτη φορά, όταν πραγματικά πίστευα ότι θα πέθαινα, το φαγητό εκτοξεύτηκε». Έπειτα άρχισε να κλαίει από το σοκ, καθώς συνειδητοποίησε πόσο κοντά είχε φτάσει στον θάνατο.

Τι να κάνετε αν πνίγεστε ενώ είστε μόνοι

Αν είστε μόνοι και αρχίσετε να πνίγεστε, καλέστε αμέσως το 112 ή το 166. Αν δεν μπορείτε να μιλήσετε, προσπαθήστε να κάνετε κάποιον ήχο ή να πατήσετε τα πλήκτρα του τηλεφώνου, ώστε να γίνει αντιληπτό ότι βρίσκεστε εκεί και να σταλεί βοήθεια.

Στη συνέχεια, προσπαθήστε να βήξετε δυνατά για να απομακρύνετε την απόφραξη. Αν αυτό δεν βοηθήσει, μπορείτε να δοκιμάσετε κοιλιακές ωθήσεις στον εαυτό σας: κλείστε το ένα χέρι σε γροθιά και τοποθετήστε το ανάμεσα στον αφαλό και το κάτω μέρος του θώρακα. Πιάστε τη γροθιά με το άλλο χέρι και τραβήξτε απότομα προς τα μέσα και προς τα πάνω.

Η κοιλιά της Λίζας γέμισε μελανιές από τη δύναμη με την οποία έπεσε πάνω στο μεταλλικό σκαμπό. «Πόνεσε για λίγες ημέρες και μελάνιασε, αλλά δεν με ένοιαζε. Ήμουν ζωντανή!» λέει. «Τώρα καταλαβαίνω πόσο επικίνδυνο είναι να τρώει κανείς γρήγορα και ότι θα μπορούσα να είχα πεθάνει εκείνη την ημέρα».

Όταν επέστρεψε ο Τζιμ, του είπε τι είχε συμβεί. Εκείνος έμεινε άφωνος και την αγκάλιασε. «Και οι δυο είπαμε απλώς: “Δόξα τω Θεώ”». Από τότε η Λίζα φροντίζει να μασάει αργά και καλά. «Ξέρω πόσο εύκολο είναι να πνιγεί κανείς», λέει.

Τι να κάνετε αν δείτε κάποιον να πνίγεται

Ενθαρρύνετέ τον να βήξει

Προτρέψτε το άτομο να βήξει και απομακρύνετε τυχόν εμπόδιο που βλέπετε στο στόμα του.

Δώστε πέντε χτυπήματα στην πλάτη

Βοηθήστε το άτομο να σκύψει προς τα εμπρός και στηρίξτε το πάνω μέρος του σώματός του με το ένα χέρι. Με τη βάση της παλάμης του άλλου χεριού δώστε πέντε κοφτά χτυπήματα ανάμεσα στις ωμοπλάτες. Μετά από κάθε χτύπημα, ελέγξτε αν υπάρχει κάτι στο στόμα του.

Κάντε έως πέντε κοιλιακές ωθήσεις

Αν τα χτυπήματα στην πλάτη δεν απομακρύνουν την απόφραξη, κάντε κοιλιακές ωθήσεις. Σταθείτε πίσω από το άτομο και περάστε τα χέρια σας γύρω από τη μέση του. Τοποθετήστε τη μία γροθιά ανάμεσα στον αφαλό και το κάτω μέρος του θώρακα. Πιάστε τη με το άλλο χέρι και τραβήξτε απότομα προς τα μέσα και προς τα πάνω, έως πέντε φορές. Ελέγχετε το στόμα μετά από κάθε ώθηση.

Αν η απόφραξη δεν απομακρυνθεί, καλέστε το 112 ή το 166. Επαναλάβετε πέντε χτυπήματα στην πλάτη και πέντε κοιλιακές ωθήσεις μέχρι να φτάσει βοήθεια, ελέγχοντας το στόμα κάθε φορά.

Αν το άτομο χάσει τις αισθήσεις του, ξεκινήστε καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ), η οποία περιλαμβάνει θωρακικές συμπιέσεις και εμφυσήσεις, ώστε να κυκλοφορήσουν χειροκίνητα αίμα και οξυγόνο στο σώμα.