Πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου Max Planck εντόπισε στα ποντίκια μια ομάδα νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο, η οποία σχετίζεται με την όσφρηση και επηρεάζει το αίσθημα πληρότητας όταν μυρίζουν φαγητό.
Η αντίδραση καταγράφηκε σε ποντίκια με φυσιολογικό βάρος, αλλά δεν εμφανίστηκε με τον ίδιο τρόπο στα παχύσαρκα ζώα. Το εύρημα δείχνει ότι η παχυσαρκία ενδέχεται να επηρεάζει την αντίληψη των οσμών.
Κατά τους ερευνητές, τα αποτελέσματα μπορεί να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ρυθμίζεται η όρεξη, καθώς και στην ανάπτυξη μεθόδων για την πρόληψη της υπερβολικής κατανάλωσης τροφής.
Σας μειώνεται η πείνα αφού μαγειρέψετε; Ερευνητές του Ινστιτούτου Max Planck ανακάλυψαν σε ποντίκια ότι την αντίδραση αυτή εξηγεί ένα δίκτυο νευρικών κυττάρων που αναγνωρίστηκε πρόσφατα.
Η ομάδα εντόπισε άμεση επικοινωνία ανάμεσα στη μύτη και σε νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου. Τα κύτταρα ενεργοποιούνται από τη μυρωδιά του φαγητού και τότε δημιουργούν αίσθημα πληρότητας. Αυτό παρατηρήθηκε στα ποντίκια κανονικού βάρους, όχι όμως στα παχύσαρκα. Τα ευρήματα αφήνουν να εννοηθεί ότι οι συμβουλές για την οσμή του φαγητού πριν από τα γεύματα ίσως χρειάζεται να διαφέρουν ανάλογα με το βάρος του ατόμου, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.
Στο πλαίσιο της μελέτης, η οποία δημοσιεύτηκε στο Nature Metabolism, οι επιστήμονες εξέτασαν με απεικονίσεις ποιες περιοχές του εγκεφάλου των ποντικών αντιδρούν στις μυρωδιές τροφών. Έτσι, εντόπισαν μια νέα ομάδα νευρικών κυττάρων στο μεσαίο διάφραγμα του εγκεφάλου. Η αντίδρασή τους εξελίσσεται σε δύο στάδια: με την οσμή της τροφής ενεργοποιούνται και προκαλούν αίσθηση πληρότητας.
Η σύνδεση των κυττάρων με τον οσφρητικό βολβό εξηγεί γιατί η αντίδραση εκδηλώνεται σε δευτερόλεπτα. Ενεργοποιούνται από διαφορετικές μυρωδιές φαγητού, όχι όμως από άλλες οσμές. Όταν τα ποντίκια ξεκινούσαν να τρώνε, η δραστηριότητά τους αναστελλόταν. Συνολικά, η πρόσληψη τροφής ήταν μικρότερη όταν τα συγκεκριμένα κύτταρα είχαν ενεργοποιηθεί πριν από το γεύμα.
«Πιστεύουμε ότι αυτός ο μηχανισμός βοηθά τα ποντίκια στην άγρια φύση να προστατεύονται από τους θηρευτές. Τρώγοντας για μικρότερα χρονικά διαστήματα, μειώνουν τις πιθανότητές τους να πιαστούν», εξηγεί η Janice Bulk, πρώτη συγγραφέας της μελέτης.
Το υπερβολικό βάρος επηρεάζει την οσφρητική αντίληψη
Στα παχύσαρκα ποντίκια, η συγκεκριμένη ομάδα νευρικών κυττάρων παρέμεινε ανενεργή όταν τα ζώα μύριζαν τροφή. Κατά συνέπεια, δεν ένιωθαν μεγαλύτερο κορεσμό ούτε μείωναν τη συνολική ποσότητα που έτρωγαν.
Οι συγγραφείς σημειώνουν πως είναι γνωστό ότι η παχυσαρκία επηρεάζει το οσφρητικό σύστημα, μεταξύ άλλων τη νευρωνική δραστηριότητα στον οσφρητικό βολβό. Είναι πιθανό να επηρεάζεται από την παχυσαρκία και η ομάδα νευρικών κυττάρων που αναγνωρίστηκε πρόσφατα.
Ισχύει η ίδια λειτουργία και στους ανθρώπους;
Στον ανθρώπινο εγκέφαλος εντοπίζεται η ίδια ομάδα νευρικών κυττάρων που υπάρχει στα ποντίκια, όμως παραμένει άγνωστο αν αντιδρά στις οσμές των τροφίμων. Έρευνες άλλων ομάδων έχουν καταδείξει ότι συγκεκριμένες μυρωδιές πριν από το γεύμα ενδέχεται να περιορίσουν την όρεξη στους ανθρώπους. Άλλες μελέτες, από την άλλη, διαπίστωσαν ότι τα υπέρβαρα άτομα καταναλώνουν αισθητά περισσότερο φαγητό υπό τις ίδιες συνθήκες.
«Τα ευρήματά μας υπογραμμίζουν πόσο σημαντικό είναι να λαμβάνεται υπόψη η αίσθηση της όσφρησης στη ρύθμιση της όρεξης και στην ανάπτυξη της παχυσαρκίας. Η μελέτη μας δείχνει πόσο επηρεάζονται οι διατροφικές μας συνήθειες στην καθημερινή μας ζωή από τη μυρωδιά του φαγητού», αναφέρει η Sophie Steculorum, επικεφαλής της μελέτης και της ερευνητικής ομάδας στο Ινστιτούτο Max Planck για την Έρευνα του Μεταβολισμού.
«Καθώς ανακαλύψαμε ότι μειώνεται η όρεξη μόνο σε αδύνατα, αλλά όχι σε παχύσαρκα ποντίκια, η μελέτη μας ανοίγει έναν νέο τρόπο για να βοηθήσει στην πρόληψη της υπερκατανάλωσης τροφής στην παχυσαρκία».
Περισσότερες πληροφορίες: A food-sensitive olfactory circuit drives anticipatory satiety, Nature Metabolism (2025). DOI: 10.1038/s42255-025-01301-1.
Συνοπτικά
- Έρευνα του Ινστιτούτου Max Planck εντόπισε στα ποντίκια νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου που συνδέονται με την όσφρηση και επηρεάζουν το αίσθημα πληρότητας μετά τη μυρωδιά του φαγητού.
- Στα ποντίκια φυσιολογικού βάρους η οσμή της τροφής ενισχύει το αίσθημα πληρότητας, ενώ στα παχύσαρκα δεν παρατηρείται ανάλογη αντίδραση.
- Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η παχυσαρκία ενδέχεται να διαταράσσει την αντίληψη των οσμών και να επηρεάζει τη διατροφική συμπεριφορά.
- Η καλύτερη κατανόηση της σύνδεσης αυτής θα μπορούσε, σύμφωνα με τους ερευνητές, να υποστηρίξει την ανάπτυξη στρατηγικών για την πρόληψη της υπερκατανάλωσης τροφής.
- Τα ευρήματα ενδέχεται να έχουν σημασία και για τον άνθρωπο, αλλά χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί αν υπάρχει αντίστοιχη αντίδραση στον ανθρώπινο εγκέφαλο.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/pos-i-osfrisi-pyrodotei-tin-peina-mas/11176
