Σάκχαρο αίματος: Η χρήση καθαριστή αέρα τη νύχτα ίσως μειώνει τις ημερήσιες διακυμάνσεις

Η λειτουργία ενός καθαριστή αέρα με φίλτρο HEPA κατά τη διάρκεια της νύχτας ενδέχεται να συμβάλει στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου σε άτομα με προδιαβήτη, σύμφωνα με προκαταρκτική μελέτη. Οι συμμετέχοντες που χρησιμοποίησαν τέτοιο καθαριστή παρουσίασαν σχεδόν 8% μικρότερες ημερήσιες διακυμάνσεις του σακχάρου.

Τι έδειξε η μελέτη

• Περισσότεροι από δύο στους πέντε ενήλικες στις ΗΠΑ έχουν προδιαβήτη.
• Νέα έρευνα υποδεικνύει ότι η χρήση καθαριστή αέρα τη νύχτα ίσως βοηθά στον έλεγχο του σακχάρου σε άτομα με προδιαβήτη.
• Γιατροί εκτιμούν ότι η πρακτική θα μπορούσε να έχει οφέλη για τη διαχείριση του σακχάρου και σε άλλους ανθρώπους.

Για τα άτομα με προδιαβήτη, δηλαδή το στάδιο πριν από τον διαβήτη τύπου 2, η διαχείριση του σακχάρου είναι σημαντική. Η διατροφή και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής αποτελούν βασικές στρατηγικές για τη ρύθμισή του, όμως νέα ευρήματα δείχνουν ότι ένας καθαριστής αέρα μπορεί να είναι ένα επιπλέον εργαλείο.

Η προκαταρκτική μελέτη παρουσιάστηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο στις ετήσιες Επιστημονικές Συνεδρίες της American Heart Association. Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι η χρήση καθαριστή αέρα από μόνη της θα βελτιώσει σημαντικά το σάκχαρο, αλλά θα μπορούσε να συμπληρώσει άλλες στρατηγικές.

Επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης ήταν η Sharine Wittkopp, M.D., Ph.D., καρδιολόγος στο NYU Langone. Σχολίασε επίσης ο Richard Siegel, M.D., συνδιευθυντής του Κέντρου Διαβήτη και Λιπιδίων στο Tufts Medical Center και ενδοκρινολόγος στο Tufts Medicine Weight & Wellness Center–Stoneham.

Πώς έγινε η έρευνα και ποια ήταν τα αποτελέσματα

Οι ερευνητές συμπεριέλαβαν 150 άνδρες και γυναίκες με προδιαβήτη, οι οποίοι δεν είχαν αθηροσκλήρωση —συσσώρευση χοληστερόλης στις αρτηρίες που αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου. Οι μισοί κοιμήθηκαν επί έναν μήνα χρησιμοποιώντας καθαριστή αέρα με φίλτρο HEPA, υψηλής απόδοσης για τη συγκράτηση σωματιδίων. Οι υπόλοιποι χρησιμοποίησαν συσκευή με εικονικό φίλτρο, η οποία δεν καθάριζε τον αέρα. Οι πραγματικοί καθαριστές HEPA μείωσαν κατά 36% τα επιβλαβή σωματίδια στον αέρα.

Μετά από έναν μήνα, όσοι χρησιμοποίησαν τους καθαριστές με φίλτρο HEPA εμφάνισαν σχεδόν 8% μείωση στις ημερήσιες διακυμάνσεις του σακχάρου. Είχαν επίσης μικρότερες πρωινές αυξήσεις μετά το πρωινό γεύμα.

Συνολικά, η επιπλέον ποσότητα γλυκόζης στο αίμα μετά το πρωινό μειώθηκε κατά μέσο όρο περίπου 17%, ενώ οι μέγιστες τιμές σακχάρου μετά το γεύμα ήταν χαμηλότερες κατά 13%.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτή είναι η πρώτη τυχαιοποιημένη δοκιμή που εξετάζει αν η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε εσωτερικούς χώρους βελτιώνει τον έλεγχο του σακχάρου στους ενήλικες. «Τα ευρήματά μας θα βοηθήσουν να αξιολογηθεί η χρησιμότητα αυτής της κλιμακούμενης και πρακτικής παρέμβασης σε ατομικό επίπεδο», έγραψαν.

Γιατί μπορεί να βοηθά ο καθαριστής αέρα

Η σύνδεση ανάμεσα στους καθαριστές αέρα και τη διαχείριση του σακχάρου μπορεί να μην είναι προφανής, ωστόσο υπάρχουν σχετικά στοιχεία. «Η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με καρδιαγγειακά νοσήματα και διαβήτη», λέει η Sharine Wittkopp. «Τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η κύρια αιτία θανάτου για τα άτομα με διαβήτη».

Η μείωση της έκθεσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση με τη βοήθεια ενός καθαριστή αέρα «είναι ένα εργαλείο που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να περιορίσουμε και τις δύο αυτές καταστάσεις», σημειώνει.

Η ρύπανση του αέρα ενδέχεται να επηρεάζει το σάκχαρο με διάφορους τρόπους. Μπορεί να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα ανταποκρίνονται στην ινσουλίνη —ορμόνη που παράγεται από το πάγκρεας και βοηθά να μεταφερθεί η γλυκόζη στα κύτταρα— και να μειώνει την ικανότητα του οργανισμού να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τη γλυκόζη. «Η ατμοσφαιρική ρύπανση κάνει το σάκχαρο να παραμένει υψηλότερο για περισσότερο χρόνο», εξηγεί η Wittkopp.

Ο καθαρότερος αέρας μπορεί επίσης να περιορίζει τη φλεγμονή, η οποία ενδέχεται να επιδεινώσει την αντίσταση στην ινσουλίνη —μια κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός δεν ανταποκρίνεται στην ινσουλίνη όσο αποτελεσματικά θα έπρεπε. Έτσι, το σώμα μπορεί να επεξεργάζεται ευκολότερα το σάκχαρο, λέει ο Richard Siegel.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν αφορά μόνο τους εξωτερικούς χώρους. Σύμφωνα με μελέτη στο περιοδικό Environmental Research and Public Health, η ρύπανση μέσα στο σπίτι μπορεί να προέρχεται από το μαγείρεμα, το κάπνισμα, ορισμένα καθαριστικά προϊόντα ή φυτοφάρμακα. Ρύποι από το εξωτερικό περιβάλλον μπορούν επίσης να εισέλθουν στο σπίτι.

Μπορεί να ωφεληθούν και όσοι δεν έχουν διαβήτη;

Η μελέτη εξέτασε μόνο άτομα με προδιαβήτη, όμως οι γιατροί εκτιμούν ότι ενδέχεται να υπάρχουν οφέλη και για άλλους. «Όσο αυξάνεται η έκθεση στη ρύπανση, τόσο επιδεινώνεται το σάκχαρο. Αυτό ισχύει για άτομα με προδιαβήτη, διαβήτη αλλά και φυσιολογικό σάκχαρο», λέει η Wittkopp.

«Δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι η χρήση καθαριστή αέρα τη νύχτα δεν θα ήταν ωφέλιμη» για όλους, προσθέτει. «Γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η μείωση της έκθεσης είναι προτιμότερη για όλους, αλλά χρειάζεται περισσότερη έρευνα».

Πώς εντάσσεται στη συνολική φροντίδα για τον διαβήτη

Οι γιατροί τονίζουν ότι η χρήση καθαριστή αέρα δεν πρέπει να είναι το μόνο μέτρο για τη διαχείριση του σακχάρου, ούτε να αναμένεται ότι θα επιφέρει από μόνη της θεαματικά αποτελέσματα.

«Ως μέρος μιας ολοκληρωμένης φροντίδας για τον διαβήτη, θα μπορούσε να είναι χρήσιμη επιπλέον της βέλτιστης διατροφής, της σωματικής δραστηριότητας, του ύπνου, της μείωσης του στρες και της φαρμακευτικής αγωγής, όπου χρειάζεται», λέει ο Siegel.

Ένα πλεονέκτημα είναι ότι η χρήση καθαριστή HEPA αποτελεί απλό βήμα: αρκεί να πατήσει κανείς το κουμπί λειτουργίας πριν κοιμηθεί. Είναι εύκολο για πολλούς να τον εντάξουν στην καθημερινότητά τους και, σύμφωνα με τη Wittkopp, πρόκειται για μια σχετικά χαμηλού κόστους παρέμβαση με πιθανό σημαντικό όφελος για τη συνολική υγεία. «Δεν υπάρχουν επίσης αξιόλογες παρενέργειες», αναφέρει.

Η Wittkopp προτείνει σε όσους έχουν διαγνωστεί με προδιαβήτη ή θέλουν να παρακολουθούν το σάκχαρό τους να εξετάσουν το ενδεχόμενο να προσθέσουν έναν καθαριστή αέρα στην καθημερινότητά τους. «Είναι πολύ ενθαρρυντικό να έχουμε αυτό το επιπλέον εργαλείο», λέει. Σημειώνει, ωστόσο, ότι πρέπει να επιλεγεί συσκευή με φίλτρο HEPA, όπως εκείνες που χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη. Οι αποφάσεις για τη διαχείριση του σακχάρου και τη χρήση καθαριστή αέρα πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.