Τσάι: Πώς συνδέεται με την υγεία της καρδιάς και γιατί μετρά η θερμοκρασία

Η τακτική κατανάλωση τσαγιού συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης αρκετών αγγειακών παθήσεων, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη σε σχεδόν 500.000 ενήλικες. Ωστόσο, η ποικιλία, η ένταση και η θερμοκρασία του ροφήματος φάνηκε επίσης να σχετίζονται με την υγεία των αγγείων, ενώ το τσάι που καταναλωνόταν πολύ καυτό συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Journal of Internal Medicine και εξετάζει πώς ένα καθημερινό ρόφημα μπορεί να σχετίζεται με τη μακροπρόθεσμη καρδιαγγειακή υγεία.

Τι έδειξε η μελέτη για το τσάι και τα αγγεία

Στη μελέτη συμμετείχαν 485.934 ενήλικες στην Κίνα, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για διάμεσο χρονικό διάστημα 9,05 ετών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου καταγράφηκαν 14.863 περιστατικά διαφόρων αγγειακών παθήσεων.

Οι παθήσεις περιλάμβαναν καρδιαγγειακά νοσήματα, που αφορούν την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία, και εγκεφαλοαγγειακές παθήσεις, οι οποίες επηρεάζουν τα αγγεία που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο. Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης την πνευμονική καρδιοπάθεια, όπου προβλήματα στους πνεύμονες ή στα αγγεία τους επιβαρύνουν την καρδιά, καθώς και την περιφερική αρτηριακή νόσο, κατά την οποία οι αρτηρίες που μεταφέρουν αίμα σε περιοχές όπως τα πόδια στενεύουν ή αποφράσσονται.

Παρότι οι παθήσεις αυτές επηρεάζουν διαφορετικά σημεία του σώματος, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: δυσχεραίνουν την κυκλοφορία του αίματος, το οποίο μεταφέρει οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά στα όργανα και στους ιστούς.

Η τακτική κατανάλωση τσαγιού συνδέθηκε με 11% χαμηλότερο κίνδυνο για το σύνολο των αγγειακών εκβάσεων που εξετάστηκαν. Η σχέση φάνηκε να διαφοροποιείται και ανάλογα με την ποσότητα. Μεταξύ όσων έπιναν τσάι τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, ο χαμηλότερος εκτιμώμενος κίνδυνος καταγράφηκε περίπου στις έξι έως οκτώ κούπες ημερησίως.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η μεγαλύτερη κατανάλωση τσαγιού προλαμβάνει άμεσα τις παθήσεις ή ότι όλοι θα πρέπει να πίνουν αυτή την ποσότητα. Η μελέτη ήταν παρατηρητική: εντόπισε συσχετίσεις μεταξύ της κατανάλωσης τσαγιού και των εκβάσεων υγείας, αλλά δεν μπορεί να αποδείξει ότι το τσάι ήταν η αιτία των διαφορών.

Μαύρο ή πράσινο τσάι: Έχει σημασία η ποικιλία;

Ένα ενδιαφέρον εύρημα αφορούσε το είδος του τσαγιού. Το μαύρο τσάι εμφάνισε πιο σταθερή συσχέτιση με μειωμένο κίνδυνο αγγειακών παθήσεων σε σχέση με το πράσινο, κάτι που υποδηλώνει ότι οι διαφορετικές ποικιλίες μπορεί να μην έχουν την ίδια σχέση με την καρδιαγγειακή υγεία.

Το μαύρο και το πράσινο τσάι προέρχονται από το ίδιο φυτό, το Camellia sinensis, αλλά παράγονται με διαφορετικές μεθόδους. Το μαύρο τσάι συνήθως αφήνεται να υποστεί εκτεταμένη οξείδωση, μια χημική διαδικασία που αλλάζει τη σύνθεση των ενώσεων στα φύλλα, ενώ η επεξεργασία του πράσινου τσαγιού περιορίζει την οξείδωση.

Το τσάι περιέχει φυσικά φυτικές ενώσεις που ονομάζονται πολυφαινόλες. Οι αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες και οι πιθανές επιδράσεις τους στη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων. Τα αντιοξειδωτικά μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό ορισμένων τύπων κυτταρικής βλάβης που προκαλούνται από δραστικά μόρια. Ωστόσο, η συγκεκριμένη μελέτη δεν αποδεικνύει ότι αυτές οι ενώσεις εξηγούν τις διαφορές που παρατηρήθηκαν μεταξύ μαύρου και πράσινου τσαγιού.

Φάνηκε να έχει σημασία και η ένταση του τσαγιού. Όσοι έπιναν τσάι μέτριας έντασης είχαν τον χαμηλότερο συσχετιζόμενο κίνδυνο αγγειακής νόσου, γεγονός που υποδηλώνει ότι το πιο δυνατό τσάι δεν συνδέθηκε απαραίτητα με μεγαλύτερο όφελος.

Το πολύ καυτό τσάι συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο

Ίσως το πιο απρόσμενο εύρημα αφορούσε τη θερμοκρασία. Παρότι η τακτική κατανάλωση τσαγιού συνδέθηκε γενικά με χαμηλότερο κίνδυνο αγγειακών παθήσεων, όσοι έπιναν τσάι που περιγραφόταν ως «καυτό σαν να καίει» εμφάνισαν αυξημένο κίνδυνο.

Το εύρημα υποδηλώνει ότι η θερμοκρασία μπορεί να έχει σημασία, παράλληλα με την ποσότητα και την ποικιλία του τσαγιού. Τα πολύ καυτά ροφήματα εκθέτουν τους ιστούς του στόματος και του πεπτικού συστήματος σε υψηλές θερμοκρασίες, όμως η μελέτη δεν προσδιόρισε τον βιολογικό μηχανισμό πίσω από τη συσχέτιση με τον αγγειακό κίνδυνο. Επίσης, δεν καθόρισε συγκεκριμένη θερμοκρασία πάνω από την οποία το τσάι γίνεται επιβλαβές.

Επομένως, τα αποτελέσματα δεν αποτελούν απόδειξη ότι το εξαιρετικά καυτό τσάι προκαλεί άμεσα αγγειακές παθήσεις. Θέτουν, ωστόσο, το ερώτημα αν ορισμένες συνήθειες κατανάλωσης μπορεί να περιορίζουν μέρος της ευνοϊκής συσχέτισης που παρατηρήθηκε με την τακτική κατανάλωση τσαγιού.

Η κατανάλωση τσαγιού σε συνδυασμό με άσκηση και αποφυγή καπνίσματος

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τη σχέση της κατανάλωσης τσαγιού με άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα και η σωματική δραστηριότητα. Ο χαμηλότερος κίνδυνος αγγειακής νόσου παρατηρήθηκε σε όσους έπιναν τακτικά τσάι, δεν ήταν ενεργοί καπνιστές και είχαν υψηλά επίπεδα σωματικής δραστηριότητας.

«Οι κοινές αναλύσεις έδειξαν ότι η κατανάλωση τσαγιού, το κάπνισμα και η σωματική δραστηριότητα σχετίζονταν συλλογικά με τον αγγειακό κίνδυνο, με τον ευνοϊκό συνδυασμό της συνήθους κατανάλωσης τσαγιού, της μη ενεργού καπνιστικής κατάστασης και της υψηλής σωματικής δραστηριότητας να συνδέεται με τον χαμηλότερο κίνδυνο», έγραψαν οι συγγραφείς.

Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τη σημασία του συνολικού τρόπου ζωής, αντί να εξετάζεται ένα τρόφιμο ή ρόφημα μεμονωμένα. Η τακτική σωματική δραστηριότητα υποστηρίζει την καρδιαγγειακή υγεία με διάφορους τρόπους, μεταξύ άλλων βελτιώνοντας την κυκλοφορία, συμβάλλοντας στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και στηρίζοντας τη λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων. Η αποφυγή του καπνίσματος περιορίζει επίσης την έκθεση σε ουσίες που μπορούν να βλάψουν τα αιμοφόρα αγγεία και να αυξήσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι το τσάι μπορεί να αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου συνόλου συνηθειών που συνδέονται με καλύτερη αγγειακή υγεία. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αν η κατανάλωσή του επηρεάζει άμεσα τον κίνδυνο νόσου, ενώ η ποσότητα, η ποικιλία, η ένταση και η θερμοκρασία του είναι παράγοντες που αξίζει να λαμβάνονται υπόψη.