Ο ύπνος είναι καθοριστικός για την ανάπτυξη των εφήβων. Σε πρόσφατη μελέτη με 3.222 νέους, όσοι κοιμούνταν νωρίτερα και για περισσότερη ώρα είχαν καλύτερες γνωστικές επιδόσεις. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι ακόμη και μικρές αποκλίσεις στη διάρκεια του ύπνου επηρέαζαν σημαντικά την ακαδημαϊκή επίδοση.
Οι περισσότεροι έφηβοι δεν συμπληρώνουν τις 8-10 ώρες ύπνου που συστήνονται. Η μελέτη αναδεικνύει τη σημασία της ποιότητάς του και εισηγείται τρόπους βελτίωσής της, όπως η συστηματική σωματική άσκηση και η απομάκρυνση από τις οθόνες πριν από την κατάκλιση.
Ο ύπνος είναι απαραίτητος σε όλες τις ηλικίες. Ερευνητές ανέφεραν, ωστόσο, ότι οι έφηβοι που κοιμούνται περισσότερο και νωρίτερα σε σχέση με τους συνομηλίκους τους τείνουν να έχουν πιο ανεπτυγμένες νοητικές δεξιότητες και υψηλότερες επιδόσεις στα γνωστικά τεστ.
Σε έρευνα με πάνω από 3.000 εφήβους, εκείνοι που πήγαιναν νωρίς για ύπνο, κοιμούνταν περισσότερες ώρες και είχαν τους πιο χαμηλούς καρδιακούς παλμούς στη διάρκεια του ύπνου, είχαν καλύτερες επιδόσεις από τους υπόλοιπους στην ανάγνωση, το λεξιλόγιο, την επίλυση προβλημάτων και άλλα νοητικά τεστ.
Έκπληξη από τα ευρήματα της έρευνας
Οι ερευνητές περίμεναν πως όσοι έφηβοι ακολουθούσαν υγιείς συνήθειες ύπνου θα είχαν καλύτερες επιδόσεις από εκείνους που κοιμούνταν άσχημα. Αυτό που τους αιφνιδίασε ήταν το πόσο επηρέαζαν τα αποτελέσματα ακόμη και μικρές διαφορές στον ύπνο.
«Πιστεύουμε ότι είναι ο ύπνος που οδηγεί στις καλύτερες γνωστικές ικανότητες, εν μέρει επειδή παγιώνουμε τις αναμνήσεις μας κατά τη διάρκεια του ύπνου», δήλωσε η Barbara Sahakian, καθηγήτρια κλινικής νευροψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge.
Η σχέση του ποιοτικού ύπνου με τις καλύτερες νοητικές επιδόσεις είναι γνωστή εδώ και χρόνια. Ωστόσο, οι επιστήμονες μελετούν ακόμη τι συμβαίνει στην εφηβεία: τότε η κρίσιμη ανάπτυξη του εγκεφάλου συνυπάρχει με την τάση για πιο καθυστερημένη ώρα ύπνου και λιγότερες ώρες συνολικά, σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian.
Ερευνητές από την ομάδα της Sahakian και το Πανεπιστήμιο Fudan της Σαγκάης εξέτασαν δεδομένα 3.222 νέων που πήραν μέρος στη μελέτη για τη γνωστική ανάπτυξη του εγκεφάλου των εφήβων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μακροχρόνια έρευνα στις ΗΠΑ σχετικά με την ανάπτυξη του εγκεφάλου και την υγεία των παιδιών. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εγκεφαλικές απεικονίσεις και γνωστικά τεστ, ενώ κατέγραφαν τον ύπνο τους με συσκευές Fitbit.
Η έρευνα διαπίστωσε ότι ακόμη και οι έφηβοι με τις πιο υγιείς συνήθειες ύπνου δεν κοιμούνταν όσο συνιστούν οι ειδικοί. Η Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής του Ύπνου προτείνει στους νέους 13 έως 18 ετών να κοιμούνται οκτώ με 10 ώρες κάθε βράδυ.
Οι έφηβοι κατατάχθηκαν σε τρεις ομάδες. Περίπου το 39% ανήκε στην πρώτη: έπεφταν για ύπνο πιο αργά και ξυπνούσαν νωρίτερα, με μέσο όρο επτά ώρες και 10 λεπτά ύπνου ανά νύχτα. Η δεύτερη ομάδα, που αντιστοιχούσε περίπου στο 24%, κοιμόταν κατά μέσο όρο επτά ώρες και 21 λεπτά. Στην τρίτη ομάδα ήταν περίπου το 37% των νέων· κοιμούνταν νωρίτερα και περισσότερο, ενώ είχαν τους χαμηλότερους καρδιακούς ρυθμούς στον ύπνο. Η διάρκεια του ύπνου τους ήταν περίπου επτά ώρες και 25 λεπτά.
Οι ομάδες δεν παρουσίασαν ουσιαστικές διαφορές στα εκπαιδευτικά επιτεύγματα. Στα γνωστικά τεστ, όμως, την υψηλότερη βαθμολογία είχε η τρίτη ομάδα, ακολουθούσε η δεύτερη και τελευταία ήταν η πρώτη. Οι εγκεφαλικές εξετάσεις έδειξαν επίσης ότι τα μέλη της τρίτης ομάδας είχαν μεγαλύτερο όγκο εγκεφάλου και καλύτερες εγκεφαλικές λειτουργίες. Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο Cell Reports.
Έφηβοι: Γιατί μετρά η ποιότητα του ύπνου
Η Sahakian σημείωσε ότι «ότι οι μικρές διαφορές στις ποσότητες ύπνου συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου και κάνουν μεγάλη διαφορά στα αποτελέσματα».
Για να βελτιώσουν τον ύπνο τους και να υποστηρίξουν τις νοητικές τους δεξιότητες, η Sahakian προτείνει στους εφήβους να ασκούνται τακτικά, καθώς αυτό μπορεί να βοηθήσει τον ύπνο. Συνιστά, επίσης, να αποφεύγουν τη χρήση κινητών τηλεφώνων και υπολογιστών αργά το βράδυ, αναφέρει το δημοσίευμα.
Ο Colin Espie, καθηγητής ιατρικής του ύπνου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, που δεν έλαβε μέρος στη μελέτη, δήλωσε: «Μία από τις συνέπειες του ότι έχουμε ιδιαίτερα εξελιγμένους εγκεφάλους, που μπορούν να εκτελούν πολύπλοκες εργασίες, είναι ότι ως άνθρωποι εξαρτόμαστε ιδιαίτερα από τον ύπνο, όχι μόνο κατά τα χρόνια της ανάπτυξης».
«Όπως δείχνει αυτή η έρευνα, το να κοιμάσαι αργά και να κοιμάσαι λιγότερο είναι προβληματικό. Αναμφίβολα, αυτό επιδεινώνεται τις σχολικές ημέρες, όταν οι νέοι πρέπει να σηκωθούν σχετικά νωρίς για το σχολείο και να το καλύψουν τα Σαββατοκύριακα – ένα φαινόμενο γνωστό ως κοινωνικό τζετ λαγκ».
Πρόσθεσε ακόμη: «Θα ήταν καλό ως κοινωνία να δώσουμε μεγαλύτερη έμφαση στον ύπνο, ενσωματώνοντας, για παράδειγμα, περισσότερο περιεχόμενο για την υγεία του ύπνου στην προσωπική και κοινωνική εκπαίδευση στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση».
Ο Gareth Gaskell, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του York, χαιρέτισε το ενδιαφέρον για την πρώιμη εφηβεία. «Θα ήθελα να δω περισσότερες μελέτες παρέμβασης κατά τη διάρκεια της εφηβείας, ώστε να μπορέσουμε να μάθουμε πώς να βοηθήσουμε τους εφήβους που μπορεί να έχουν μη βέλτιστες συνήθειες ύπνου. Συχνά, μπορούν να γίνουν αρκετά απλές αλλαγές στη ρουτίνα του ύπνου, για παράδειγμα γύρω από τη χρήση οθόνης, ώστε να βελτιωθεί ο χρόνος και η διάρκεια του ύπνου».
*Της Βασιλικής Δρίβα
Βασικά σημεία
- Οι έφηβοι που κοιμούνται νωρίτερα και για περισσότερη ώρα εμφανίζουν καλύτερες γνωστικές ικανότητες και σημειώνουν υψηλότερες επιδόσεις στα τεστ.
- Σε μελέτη με 3.222 εφήβους διαπιστώθηκε ότι ακόμη και μικρές αποκλίσεις στον ύπνο επηρεάζουν σημαντικά τις επιδόσεις τους.
- Η συνιστώμενη διάρκεια ύπνου για τους εφήβους είναι 8-10 ώρες κάθε βράδυ, ωστόσο οι περισσότεροι δεν συμπληρώνουν αυτές τις ώρες.
- Η έρευνα αναδεικνύει πόσο σημαντικός είναι ο ποιοτικός ύπνος για την ανάπτυξη του εγκεφάλου στην εφηβεία.
- Η συστηματική άσκηση και η απομάκρυνση από τις οθόνες αργά το βράδυ είναι συνήθειες που μπορούν να συμβάλουν σε καλύτερο ύπνο για τους εφήβους.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ypnos-ta-ekpliktika-mystika-toy-gia-toys-efivoys/3991
