Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε αισιόδοξος ότι η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε ελκυστικό προορισμό για κλινικές δοκιμές, καθώς ψηφιοποιεί γρήγορα την υγειονομική περίθαλψη και συγκεντρώνει ιατρικά δεδομένα. Μιλώντας σε εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη για τη συνεργασία του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών με τη Cisco και το νοσοκομείο «Παπαγεωργίου», επισήμανε ότι χρειάζονται περισσότερα νοσοκομεία για να συμμετέχουν σε κλινικές μελέτες.
Στη συζήτηση επισημάνθηκαν επίσης η συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ανάλυση δεδομένων υγείας και η πρόοδος που καταγράφεται στην ψηφιοποίηση του Ελληνικού Οργανισμού Φαρμάκων. Ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε ότι η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως προς την ψηφιοποίηση, ενώ αυξάνεται η σημασία των κλινικών μελετών που αξιοποιούν δεδομένα από την πραγματική ζωή.
Η γρήγορη ψηφιοποίηση της υγείας και η συγκέντρωση ιατρικών δεδομένων αναμένεται να καταστήσουν την Ελλάδα, στο κοντινό μέλλον, ιδιαίτερα ανταγωνιστική στην προσέλκυση κλινικών μελετών από όλο τον κόσμο. Την πρόβλεψη έκανε σήμερα στη Θεσσαλονίκη ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας σε εκδήλωση για τη σύμπραξη του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών (ΙΝΕΒ) του ΕΚΕΤΑ με τη Cisco και το νοσοκομείο «Παπαγεωργίου». Η συνεργασία αφορά την Τεχνητή Νοημοσύνη και τη συλλογή δεδομένων υγείας.
«Όσες χώρες μπορούν να προσφέρουν γρήγορα, πολλά και αξιόπιστα δεδομένα, θα πάρουν το πλεονέκτημα στην παγκόσμια αγορά (ως προς τις κλινικές μελέτες)» σημείωσε ο κ. Γεωργιάδης. Παράλληλα, αποκάλυψε ότι πρόσφατα η ομάδα κλινικών μελετών της φαρμακευτικής εταιρείας Pfizer συμπεριέλαβε την Ελλάδα μεταξύ των πέντε χωρών-εταίρων της στον συγκεκριμένο τομέα.
Ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε ότι οι Έλληνες συχνά αντιμετωπίζουν την πατρίδα τους ως «Ψωροκώσταινα», χωρίς να αντιλαμβάνονται πως η Ελλάδα έχει προβάδισμα έναντι σχεδόν όλων των ευρωπαϊκών χωρών στην ψηφιοποίηση της υγείας. Πρόσθεσε ότι η Εσθονία είναι ίσως η μόνη που βρίσκεται κοντά στις επιδόσεις της.
Τα έργα του ΤΑΑ στα νοσοκομεία
Αφού παρουσίασε τις εφαρμογές ψηφιακής υγείας που στηρίζουν αυτή την εκτίμηση και υπενθύμισε τις πρόσφατες πρωτοβουλίες, ο υπουργός αναφέρθηκε στα έργα του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάπτυξης (ΤΑΑ) για το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ).
«Μέχρι τις 30 Ιουνίου φέτος (…) εξασφαλίσαμε ότι θα ολοκληρωθούν όλα τα λεγόμενα “κάθετα έργα” των νοσοκομείων, που είναι ενταγμένα στο ΤΑΑ και οφείλουν να έχουν παραδοθεί μέχρι το καλοκαίρι του 2026. Αυτά τα έργα θα αλλάξουν την εικόνα του ΕΣΥ (…) τα πάντα θα γίνονται ηλεκτρονικά από τα νοσοκομεία, γιατί θα έχουν τάμπλετ. Ξεχάστε το χαρτί» σημείωσε.
Σχολιάζοντας τη σύμπραξη του ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ με τη Cisco και το νοσοκομείο Παπαγεωργίου, ο υπουργός είπε ότι, αν και το ΕΣΥ διαθέτει πολλά καλά νοσοκομεία, το «Παπαγεωργίου» είναι «τελείως ξεχωριστό κομμάτι επιτυχίας». Εξήγησε ότι η σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και η λειτουργία του ως Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου του προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία, ενώ το νοσοκομείο έχει αναπτύξει έντονη ερευνητική δραστηριότητα. Όπως σημείωσε, είναι το μόνο στην Ελλάδα που πραγματοποιεί κλινικές μελέτες Φάσης 1, μια δυνατότητα που θα ήθελε να επεκταθεί σταδιακά σε όλα τα νοσοκομεία της χώρας.
Ο υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά και στη νομοθεσία που αφορά τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας. Όπως ανέφερε, η χώρα έχει ήδη ξεκινήσει τις απαραίτητες ενέργειες, αρκετά πριν από τη λήξη των σχετικών προθεσμιών το 2029.
Για το ΕΚΕΤΑ, ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι αποτελεί πρότυπο για τη χώρα, επειδή συνδέει την επιστημονική γνώση με την εφαρμογή στην πράξη, «κάτι που λείπει πολύ στην Ελλάδα». Όπως πρόσθεσε, «μιλάμε πολύ, αλλά να εφαρμόζουμε λιγότερο, ενώ το μέλλον πραγματικά απαιτεί το ανάποδο. Θα έπρεπε να έχουμε περισσότερα ΕΚΕΤΑ στην Ελλάδα».
Ο ρόλος του ΕΟΦ στις εξελίξεις
Τη σημαντικά διευρυμένη παρουσία που αναμένεται να έχει τα επόμενα χρόνια η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) στην ανάλυση ιατρικών δεδομένων και στις κλινικές δοκιμές ανέδειξε ο πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), Σπύρος Σαπουνάς. Παράλληλα, επανέλαβε τα χρονοδιαγράμματα για την ψηφιοποίηση του οργανισμού, στο πλαίσιο των παραδοτέων του ΤΑΑ.
Όπως ανέφερε, έως τις 17 Μαΐου θα έχει προχωρήσει η ψηφιοποίηση μέρους του συνόλου των βασικών βάσεων δεδομένων του ΕΟΦ, οι οποίες, χάρη στη διαλειτουργικότητά τους, θα «μιλούν» την «ίδια γλώσσα». Στόχος είναι ο Οργανισμός να λειτουργεί ως «one-stop shop» (σημείο μιας στάσης) για πολίτες, επιχειρήσεις και φαρμακαποθήκες. Παράλληλα, η ψηφιοποίηση των συστημάτων του ΕΟΦ και η ΤΝ έχουν ήδη διευκολύνει την αντιμετώπιση των ελλείψεων φαρμάκων. «Είμαστε στο καλύτερο σημείο των τριών ετών, χάρη στα ψηφιακά συστήματα που λειτουργούν» δήλωσε ο κ. Σαπουνάς.
«Χρειαζόμαστε πολλά νοσοκομεία Παπαγεωργίου»
Ο διευθυντής ερευνών του ΙΝΕΒ, Κώστας Σταματόπουλος, τόνισε ότι στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ κερδίζουν διαρκώς έδαφος οι μελέτες που σχεδιάζονται για τον πραγματικό κόσμο και αξιοποιούν αληθινά δεδομένα ασθενών. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας του Ινστιτούτου με το «Παπαγεωργίου» και τη Cisco για τη συλλογή δεδομένων.
«Χρειαζόμαστε πολλά νοσοκομεία Παπαγεωργίου. Κι επίσης πρωτοβουλίες σαν τη σημερινή, ώστε να γίνει κτήμα όλων ότι το μοντέλο του παρελθόντος, που ήταν ο διαμοιρασμός δεδομένων (data sharing) είναι νεκρό. Το νέο μοντέλο που υιοθετούν όλοι είναι το data visiting (σ.σ. ανάλυση δεδομένων στο περιβάλλον του παρόχου, χωρίς μετακίνηση ή αντιγραφή τους)» εξήγησε.
«Αλλά για να συμβεί αυτό (το data visiting) και να είναι αποτελεσματικό, τα δεδομένα πρέπει να είναι οργανωμένα με συγκεκριμένο τρόπο. Αυτό συνέβη στην περίπτωση του νοσοκομείου Παπαγεωργίου» είπε.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της αξίας των δεδομένων «πραγματικού κόσμου», ο κ. Σταματόπουλος αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία για τη μεγαλύτερη βάση μοριακής επιδημιολογίας που αφορά έναν συγκεκριμένο καρκίνο και περιλαμβάνει δεδομένα 100.000 ασθενών. Όπως σημείωσε, η συχνότητα αυτού του καρκίνου παγκοσμίως είναι τέσσερις έως πέντε περιπτώσεις ανά 100.000 ανθρώπους. «Τέσσερις- πέντε περιπτώσεις ανά 100.000 σημαίνει ότι ένα σπάνιο νόσημα. Ό,τι λοιπόν μελέτες και να κάνουμε -που κάνουμε, μεγάλες μελέτες, και η φαρμακευτική βιομηχανία και εμείς, τα ερευνητικά κέντρα- πληροφορία για συγκεκριμένες υποομάδες του νοσήματος αυτού, δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσουμε στο πλαίσιο κλινικών μελετών. Αυτό, οι κανονιστικές αρχές το αναγνώρισαν και είπαν πως θέλουμε τέτοιες μελέτες στον πραγματικό κόσμο» είπε χαρακτηριστικά.
Η ΤΝ ως ιατρικός επιταχυντής
Ο πρόεδρος του Γενικού Νοσοκομείου Παπαγεωργίου, Μιχαήλ Καραβιώτης, σημείωσε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει την ιατρική, αλλά χρειάζεται ποιοτικά δεδομένα ως καύσιμη ύλη. Υπενθύμισε ότι το νοσοκομείο συνεργάζεται εδώ και έξι χρόνια με το ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ και έχει ψηφιοποιήσει τα δεδομένα του. «Χωρίς συμπράξεις, χωρίς συνεργασίες δεν μπορεί να γίνει τίποτα» επισήμανε ο κ. Καραβιώτης.
Η διευθύντρια Εταιρικών Υποθέσεων της AstraZeneca, Γιώτα Κοτσεκίδου, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στον τρόπο με τον οποίο η ΤΝ επισπεύδει τον σχεδιασμό φαρμάκων. Η γενική διευθύντρια της ELPEN, Eλένη Πενταφράγκα, στάθηκε ιδιαίτερα στη λειτουργία του «Athens Lifetech Park», του πρώτου πάρκου βιοτεχνολογίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, που λειτουργεί με πρωτοβουλία της εταιρείας.
Το τελευταίο διάστημα, ολοένα περισσότεροι ασθενείς αναγνωρίζουν ότι η αξιοποίηση δεδομένων υγείας συμβάλλει στην πρόοδο της ιατρικής έρευνας και αποδέχονται τη χρήση τους για διάγνωση και πρόληψη. Την εκτίμηση αυτή εξέφρασε η Ανδρομάχη Αθηναίου, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου.
Για να λειτουργήσει σωστά το εγχείρημα, η κυρία Αθηναίου έθεσε τρεις προϋποθέσεις: διαφάνεια στη χρήση και αξιοποίηση των δεδομένων και προστασία της ιδιωτικότητας· σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ ασθενών και ερευνητικών φορέων, καθώς οι ασθενείς θέλουν να συμμετέχουν σε ένα συμμετοχικό μοντέλο υγείας και όχι να είναι απλοί αποδέκτες υπηρεσιών· και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, για παράδειγμα σε συμβούλια νοσοκομείων και επιτροπές φαρμάκων, καθώς και στην αξιολόγηση πολιτικών και τεχνολογιών υγείας.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Συνοπτικά
- Η ψηφιοποίηση της υγειονομικής περίθαλψης και η συγκέντρωση ιατρικών δεδομένων κάνουν τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη αισιόδοξο για την ανάδειξη της Ελλάδας σε προορισμό κλινικών δοκιμών.
- Τη συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην επεξεργασία δεδομένων υγείας αναδεικνύει η σύμπραξη του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών με τη Cisco και το νοσοκομείο «Παπαγεωργίου».
- Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά στην ψηφιοποίηση, ενώ ενισχύεται η σημασία των κλινικών μελετών που αξιοποιούν πραγματικά δεδομένα.
- Όπως επισήμανε ο Γεωργιάδης, η χώρα συμμετέχει ήδη σε σημαντικές συνεργασίες για κλινικές μελέτες, μεταξύ των οποίων και η συνεργασία με την Pfizer.
- Η ψηφιοποίηση του Ελληνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ) αναμένεται να αναβαθμίσει τις διαδικασίες του και να συμβάλει στην αντιμετώπιση των ελλείψεων φαρμάκων.
- Οι ειδικοί επισημαίνουν πως χρειάζεται να συμμετάσχουν περισσότερα νοσοκομεία σε κλινικές μελέτες, καθώς και ότι η διαχείριση δεδομένων είναι σημαντική για την έρευνα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/aisiodoxia-georgiadi-gia-ton-rolo-tis-elladas-sto-pedio-ton-klinikon-dokimon/22612
