Η Ευρώπη εξακολουθεί να έχει σημαντικά εμπόδια στην αντιμετώπιση της φυματίωσης, καθώς το 20% των περιστατικών δεν διαγιγνώσκεται, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έκθεση του ECDC και του ΠΟΥ. Τα κρούσματα και οι θάνατοι έχουν μειωθεί από το 2015, όμως οι στόχοι για την εξάλειψη της νόσου παραμένουν ανεκπλήρωτοι.
Η φυματίωση που είναι ανθεκτική στα φάρμακα παραμένει σοβαρή απειλή, ενώ η επιτυχία της θεραπείας βρίσκεται χαμηλότερα από τα επιδιωκόμενα επίπεδα. Για την αντιμετώπιση της νόσου, οι διεθνείς οργανισμοί ζητούν από τις χώρες να βελτιώσουν την έγκαιρη διάγνωση, την πρόσβαση σε σύγχρονες εξετάσεις και την παρακολούθηση των ασθενών.
Νέα κοινή έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για το 2026 καταγράφει τις σοβαρές δυσκολίες που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η Ευρώπη στη μάχη κατά της φυματίωσης. Η περιοχή έχει σημειώσει ουσιαστική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, αλλά δεν ακολουθεί την απαιτούμενη πορεία για να πετύχει τους στόχους εξάλειψης της νόσου.
Πρόοδος στη φυματίωση, αλλά οι στόχοι παραμένουν μακριά
Στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ, η επίπτωση της φυματίωσης υποχώρησε κατά 39% από το 2015 και οι θάνατοι κατά 49%. Οι επιδόσεις αυτές, ωστόσο, δεν φτάνουν τους στόχους της στρατηγικής End TB για το 2025: μείωση 50% στην επίπτωση και 75% στους θανάτους.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΕ/ΕΟΧ), τα περιστατικά μειώθηκαν κατά 33%, ενώ οι θάνατοι κατά μόλις 17%. Τα στοιχεία υποδεικνύουν πως οι περισσότερες χώρες δεν θα πετύχουν τους στόχους που έχουν τεθεί για το 2030.
«Ένας στους πέντε ανθρώπους με φυματίωση στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια εξακολουθεί να μην εντοπίζεται από τις υγειονομικές υπηρεσίες. Αυτό δεν αποτελεί απλώς μια αποτυχία στον εντοπισμό – είναι μια χαμένη ευκαιρία για έγκαιρη θεραπεία, για την πρόληψη του πόνου και για την αναχαίτιση της περαιτέρω μετάδοσης», δήλωσε ο Δρ Χανς Ανρί Π. Κλούγκε, Περιφερειακός Διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη.
«Έχουμε σημειώσει πρόοδο, με τη συχνότητα εμφάνισης της φυματίωσης να έχει μειωθεί κατά 39% και τους θανάτους κατά 49% από το 2015. Ωστόσο, δεν προχωράμε ακόμη αρκετά γρήγορα και η φαρμακοανθεκτική φυματίωση παραμένει μία από τις σοβαρότερες απειλές που αντιμετωπίζουμε. Όπως αναφέρει το φετινό θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Φυματίωσης: ναι, μπορούμε να εξαλείψουμε τη φυματίωση — με πρωτοβουλία των χωρών και τη δύναμη των ανθρώπων. Επενδύοντας στην ταχεία διάγνωση, σε συντομότερα θεραπευτικά σχήματα αποκλειστικά από του στόματος και σε ενισχυμένη παρακολούθηση, οι χώρες μπορούν να προσεγγίσουν περισσότερους ανθρώπους νωρίτερα, να βελτιώσουν τα αποτελέσματα και να μας επαναφέρουν στην πορεία προς την επίτευξη των στόχων μας».
Δεν καταγράφεται ένα στα πέντε περιστατικά φυματίωσης
Το 2024 αναφέρθηκαν 161.569 νέα κρούσματα φυματίωσης σε 51 χώρες της περιοχής. Παράλληλα, υπολογίζεται πως περίπου ένα στα πέντε περιστατικά είτε δεν έχει διαγνωστεί είτε δεν έχει καταγραφεί. Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες άνθρωποι μένουν χωρίς θεραπεία και εξακολουθούν να μεταδίδουν τη νόσο.
Κενά υπάρχουν και στη μετέπειτα φροντίδα: στην ΕΕ/ΕΟΧ, από τους ασθενείς που αρχίζουν θεραπεία, ένας στους πέντε δεν έχει αξιολογηθεί έναν χρόνο αργότερα. Η απουσία αυτής της παρακολούθησης δυσκολεύει την αποτελεσματική διαχείριση της νόσου.
Η ανθεκτική φυματίωση αποτελεί σοβαρή απειλή
Η επέκταση της φυματίωσης που δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία. Κατά το 2024, στην ευρύτερη περιοχή αναφέρθηκαν 26.845 περιστατικά πολυανθεκτικής φυματίωσης ή φυματίωσης ανθεκτικής στη ριφαμπικίνη. Τα ποσοστά στην Ευρώπη είναι πολλαπλάσια του παγκόσμιου μέσου όρου.
Ειδικότερα:
- Στην Ευρώπη, το 23% των νέων περιστατικών είναι πολυανθεκτικά, σε σύγκριση με 3,2% παγκοσμίως
- Από όσους έχουν λάβει θεραπεία στο παρελθόν, το 53% εμφανίζει ανθεκτική φυματίωση, έναντι 16% σε παγκόσμιο επίπεδο
Η αντιμετώπιση αυτών των μορφών φυματίωσης είναι δυσκολότερη και πιο μακροχρόνια, ενώ τα ποσοστά επιτυχίας της θεραπείας είναι χαμηλότερα.
Η επιτυχία της θεραπείας παραμένει χαμηλή
Τα ποσοστά επιτυχούς αντιμετώπισης δεν φτάνουν τους στόχους που έχουν τεθεί:
- 74% στα νέα περιστατικά, με στόχο το 90%
- 66% στα ανθεκτικά περιστατικά, ενώ ο στόχος είναι 80%
Στην ΕΕ/ΕΟΧ, η θεραπεία έχει συνολικά ποσοστό επιτυχίας μόλις 64%. Στα περιστατικά πολυανθεκτικής φυματίωσης, το ποσοστό μειώνεται στο 56%.
Οι ευάλωτες ομάδες στο επίκεντρο
Ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη επιβάρυνση:
- Οι κρατούμενοι διατρέχουν 13 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν
- Σε ορισμένες χώρες, τα παιδιά εμφανίζουν υψηλά ποσοστά λοίμωξης
- Τα άτομα με HIV έχουν αυξημένο κίνδυνο και ανεπαρκή πρόσβαση σε αντιρετροϊκή αγωγή
Οι αναγκαίες δράσεις
Οι διεθνείς οργανισμοί ζητούν από τις χώρες να προχωρήσουν άμεσα στην ενίσχυση των εξής:
- της έγκαιρης διάγνωσης και της πρόληψης
- της πρόσβασης σε σύγχρονες διαγνωστικές εξετάσεις
- της εφαρμογής πιο σύντομων και αποτελεσματικών θεραπευτικών σχημάτων
- της παρακολούθησης των ασθενών
- της συνεργασίας ανάμεσα στις υπηρεσίες φυματίωσης και HIV
Συνοπτικά
- Στην Ευρώπη, ένα στα πέντε περιστατικά φυματίωσης δεν διαγιγνώσκεται, γεγονός που καθυστερεί τη θεραπεία και δυσχεραίνει την πρόληψη της μετάδοσης.
- Από το 2015 έχουν υποχωρήσει τόσο τα κρούσματα όσο και οι θάνατοι, ωστόσο οι στόχοι της στρατηγικής End TB παραμένουν ανεκπλήρωτοι.
- Η φυματίωση που είναι ανθεκτική στα φάρμακα συνιστά σοβαρό κίνδυνο, καθώς τα ποσοστά επιτυχούς θεραπείας υπολείπονται των επιθυμητών στόχων.
- Η νόσος επιβαρύνει ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες, μεταξύ των οποίων οι κρατούμενοι και τα άτομα με HIV.
- Διεθνείς φορείς ζητούν από τις χώρες να βελτιώσουν την έγκαιρη διάγνωση, την πρόσβαση σε σύγχρονες εξετάσεις και την παρακολούθηση των ασθενών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/ena-sta-pente-kroysmata-fymatiosis-stin-eyropi-den-entopizetai-i-chameni-eykairia-therapeias/23569
