Η πρώτη Σύνοδος Κορυφής Αυτοφροντίδας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Φαρμακοποιών (FIP) έγινε στη Χάγη, με τη συμμετοχή 30 εκπροσώπων από 13 χώρες. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η συμβολή των φαρμακοποιών στην αυτοφροντίδα και η αντιμετώπιση συχνών παθήσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία τα συστήματα υγείας δέχονται ολοένα μεγαλύτερη πίεση.
Οι συζητήσεις κάλυψαν τις νέες αρμοδιότητες των φαρμακοποιών, από τις κλινικές αποφάσεις έως τις ψηφιακές λύσεις, καθώς και τις ανάγκες χρηματοδότησης και ανάπτυξης των φαρμακευτικών υπηρεσιών σε σταθερή βάση. Παράλληλα, η FIP παρουσίασε δεδομένα για την αποτελεσματική υποστήριξη της αυτοφροντίδας από τους φαρμακοποιούς, δίνοντας έμφαση στην εκπαίδευση και στην ορθή χρήση των φαρμάκων.
Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Σε ολόκληρο τον κόσμο, τα συστήματα υγείας καλούνται να διαχειριστούν περισσότερη ζήτηση και πιέσεις στο ανθρώπινο δυναμικό τους.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η αυτοφροντίδα γίνεται όλο και πιο σημαντική. Τα τελευταία χρόνια, η Διεθνής Ομοσπονδία Φαρμακοποιών (FIP) εντείνει τις πρωτοβουλίες της, ώστε να ενισχύσει τον ουσιαστικό ρόλο που μπορούν να αναλάβουν οι φαρμακοποιοί σε αυτόν τον τομέα.
Στις 7 Φεβρουαρίου, η FIP διοργάνωσε στη Χάγη της Ολλανδίας την πρώτη Σύνοδο Κορυφής Αυτοφροντίδας. Στη συνάντηση έλαβαν μέρος 30 άτομα από 13 χώρες, ανάμεσά τους εκπρόσωποι οργανώσεων-μελών, ηγετικά στελέχη του φαρμακευτικού κλάδου και συνεργάτες.
Η σύνοδος εξέτασε τους τρόπους με τους οποίους οι φαρμακοποιοί μπορούν να διευρύνουν τη συμβολή τους στην αυτοφροντίδα και στη διαχείριση κοινών παθήσεων. Η συζήτηση έγινε καθώς τα συστήματα υγείας καλούνται να εξυπηρετήσουν διαρκώς περισσότερους ανθρώπους, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν δυσκολίες με το εργατικό δυναμικό τους.
Οι συμμετέχοντες ανέλυσαν τις ευθύνες που αναλαμβάνουν πλέον οι φαρμακοποιοί, όπως την κρίση σε κλινικά ζητήματα, τη συνταγογράφηση, διαγνωστικές εξετάσεις —μεταξύ άλλων τεστ στο σημείο φροντίδας— και την αξιοποίηση ψηφιακών λύσεων υγείας.
Με την ολοκλήρωση της συνόδου, οι συμμετέχοντες κατέγραψαν βασικές ανάγκες για τη βιώσιμη χρηματοδότηση, την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και την επέκταση των φαρμακευτικών υπηρεσιών. Τα συμπεράσματα θα συμβάλουν στον σχεδιασμό των επόμενων προγραμμάτων της FIP και στις διεθνείς προσπάθειες υπέρ της αυτοφροντίδας με πρωτοβουλία των φαρμακείων.
Παράλληλα με τη σύνοδο, η FIP έδωσε στη δημοσιότητα ένα infographic για τον αντίκτυπο των παρεμβάσεων των φαρμακοποιών στην αυτοφροντίδα. Τα στοιχεία αφορούν τα αποτελέσματα για τους ασθενείς, την αποδοτικότητα της υγειονομικής περίθαλψης και την πρόσβαση σε αυτή.
Η αυτοφροντίδα ορίζεται ως η δυνατότητα ατόμων, οικογενειών και κοινοτήτων να προάγουν την υγεία, να προλαμβάνουν τις ασθένειες, να διατηρούν την υγεία τους και να αντιμετωπίζουν ασθένειες ή αναπηρίες, με ή χωρίς την υποστήριξη επαγγελματία υγείας. Μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις συνήθεις υπηρεσίες υγείας, περιορίζοντας τα κενά στην πρόσβαση και βοηθώντας τους ανθρώπους να διαχειρίζονται με ασφάλεια κοινές παθήσεις. Οι φαρμακοποιοί, που συχνά συγκαταλέγονται στους πιο προσβάσιμους επαγγελματίες υγείας, προωθούν την υπεύθυνη αυτοφροντίδα με συμβουλές, ασφαλή πρόσβαση και χρήση φαρμάκων, καθώς και ενημέρωση για θέματα υγείας.
Διεθνή στοιχεία της FIP, βασισμένα σε δημοσιεύσεις της περιόδου 2017-2025 και σε αξιολόγηση των αναγκών αυτοφροντίδας, δείχνουν ότι οι φαρμακοποιοί συμμετέχουν ήδη ενεργά στην εκπαίδευση και την υποστήριξη των ασθενών σχετικά με μη συνταγογραφούμενα φάρμακα. Σχεδόν οκτώ στους δέκα δηλώνουν ότι συμβουλεύουν ασθενείς για παθήσεις που υποχωρούν από μόνες τους, αναδεικνύοντας το φαρμακείο ως πρώτη γραμμή πρόσβασης στην αυτοφροντίδα.
Τα ποσοστά δείχνουν ότι το 79% των φαρμακοποιών ενημερώνει ασθενείς για αυτοπεριοριζόμενες καταστάσεις, ενώ το 74% παρέχει συμβουλές για την ενδεδειγμένη χρήση φαρμάκων.
Ποσοστό 59% προσφέρει εκπαίδευση κατά τη διάθεση μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Επιπλέον, το 24% παραπέμπει ασθενείς σε ειδικούς όταν το πρόβλημα επιδεινώνεται και το 13% παρέχει διαγνωστικές υπηρεσίες.
Τι διευκολύνει και τι εμποδίζει την υποστήριξη της αυτοφροντίδας
Για τους παράγοντες που ενισχύουν την αποτελεσματική υποστήριξη της αυτοφροντίδας στα κοινοτικά φαρμακεία, η FIP επισημαίνει τα εξής:
• Το προσωπικό διαθέτει καλή κατάρτιση και εξειδίκευση
• Υπάρχουν ισχυρές επαγγελματικές σχέσεις με άλλους επαγγελματίες υγείας
• Η αποτελεσματική ομαδική εργασία συνδυάζεται με συνεργασία στον σχεδιασμό της φροντίδας
• Είναι διαθέσιμα τα αρχεία υγείας και φαρμακευτικής αγωγής των ασθενών, καθώς και ιδιωτικός χώρος για συμβουλευτική
• Η τεχνολογία αξιοποιείται κατάλληλα για την υποστήριξη της αυτοφροντίδας
• Υπάρχει πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό και κατάρτιση
Αντίθετα, η έκταση και η συνέπεια στην παροχή αυτοφροντίδας περιορίζονται από τους παρακάτω παράγοντες:
• Περιορισμένος χρόνος και αυξημένος φόρτος εργασίας
• Χαμηλή χρηματοδότηση και ανεπαρκής αμοιβή
• Μικρή δυνατότητα πρόσβασης στα ιατρικά αρχεία των ασθενών
• Ελλείψεις στη γνώση ή την εκπαίδευση και αδυναμία πρόσβασης σε υλικά
• Περιορισμένη συμμετοχή των ασθενών και ανεπαρκής αναγνώριση του ρόλου
• Απουσία κοινών πρωτοκόλλων ή οδηγιών και νομοθετικά εμπόδια
Αποτελέσματα που ξεχωρίζουν
Αξίζει, τέλος, να σταθούμε σε ορισμένα συγκεκριμένα δεδομένα που παραθέτει η FIP στο infographic της:
- Σε καναδική μελέτη, το 96,8% των συμμετεχόντων είχε λάβει υπηρεσίες μέσω Σχεδίου Κοινών Παθήσεων (Common Ailment Scheme – CAS) πριν συμβουλευτεί γιατρό. Από αυτούς, το 80,8% ανέφερε σημαντική ή πλήρη βελτίωση της κατάστασής του μετά την πρώτη επίσκεψη σε φαρμακοποιό.
- Στην Ολλανδία, ο έλεγχος της νεφρικής λειτουργίας σε ασθενείς ηλικίας τουλάχιστον 65 ετών που λάμβαναν αντιβιοτικά επέφερε, χάρη στις προσαρμογές της δόσης, ετήσια εξοικονόμηση 86 ευρώ ανά ασθενή.
- Σε πέντε επαρχίες του Καναδά, τα κοινοτικά φαρμακεία εφάρμοσαν τεστ για στρεπτόκοκκο στον λαιμό. Η εκτιμώμενη εξοικονόμηση ανήλθε σε 12,47–24,36 καναδικά δολάρια ανά ασθενή, δηλαδή σε 1,3-2,6 εκατομμύρια καναδικά δολάρια ετησίως.
- Νεότερες μελέτες καταδεικνύουν ότι η αντιμετώπιση κοινών παθήσεων στα κοινοτικά φαρμακεία είναι οικονομικά αποδοτική συγκριτικά με τις επισκέψεις σε γενικούς ιατρούς και στα τμήματα επειγόντων περιστατικών. Στο Μπέρμιγχαμ του Ηνωμένου Βασιλείου, το πρόγραμμα ήσσονος σημασίας παθήσεων (Minor ailment scheme – MAS) εξοικονόμησε 2 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας (2,3 εκατομμύρια ευρώ) το 2014. Η προβλεπόμενη εξοικονόμηση κυμαινόταν από 12 έως 56 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας (14 έως 65 εκατομμύρια ευρώ).
Το infographic είναι διαθέσιμο ΕΔΩ
Συνοπτική παρουσίαση
- Στην πρώτη Σύνοδο Κορυφής Αυτοφροντίδας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Φαρμακοποιών (FIP) συμμετείχαν 30 άτομα από 13 χώρες, με τη συνάντηση να πραγματοποιείται στη Χάγη και να εξετάζει τη συμβολή των φαρμακοποιών στην αυτοφροντίδα.
- Οι φαρμακοποιοί αναδείχθηκαν σε βασικούς συντελεστές της διαχείρισης κοινών παθήσεων, με αρμοδιότητες που καλύπτουν τόσο τις κλινικές αποφάσεις όσο και τις ψηφιακές λύσεις.
- Τα ευρήματα ανέδειξαν την αποτελεσματική συμβολή των φαρμακοποιών στην υποστήριξη της αυτοφροντίδας: το 79% εκπαιδεύει ασθενείς σχετικά με παθήσεις που υποχωρούν από μόνες τους.
- Η σύνοδος υπογράμμισε ότι απαιτούνται βιώσιμη χρηματοδότηση και ανάπτυξη των φαρμακευτικών υπηρεσιών, ώστε να καλυφθούν οι αυξανόμενες ανάγκες των συστημάτων υγείας.
- Η επαρκής εκπαίδευση και οι ισχυρές σχέσεις με άλλους επαγγελματίες υγείας συγκαταλέγονται στους παράγοντες που είναι καθοριστικοί για την αποτελεσματική υποστήριξη της αυτοφροντίδας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/ta-vasika-symperasmata-apo-tin-1i-synodo-koryfis-tis-diethnoys-omospondias-farmakopoion-gia-tin-aytofrontida/22481
