Έφηβοι: Πώς η ανάγκη για αποδοχή μπορεί να κάνει την παρέα «κακή επιρροή»

Από τις επιλογές στα ρούχα και τη μουσική έως τις πιο απαιτητικές αποφάσεις, η επιθυμία των παιδιών να νιώθουν ότι ανήκουν σε μια ομάδα δυναμώνει στην προεφηβεία και την εφηβεία. Η αποδοχή από τους φίλους αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, οι προτιμήσεις και το στιλ τους μπορεί να μεταβληθούν, ενώ η φράση «μα όλοι το κάνουν» ενδέχεται να επηρεάσει ακόμη και σοβαρές επιλογές.

Εφηβεία: Η επιρροή των συνομηλίκων και η ανάγκη αποδοχής

Ο όρος «πίεση από συνομηλίκους» χρησιμοποιείται συχνά, όμως η επιρροή των φίλων δεν προϋποθέτει πάντα ότι κάποιος εξαναγκάζει το παιδί να κάνει κάτι που δεν θέλει. Σε αρκετές περιπτώσεις, το παιδί ακολουθεί από μόνο του την παρέα, αναζητώντας αποδοχή, αξία και την αίσθηση ότι ανήκει σε μια ομάδα. Η επίδραση των φίλων μπορεί να είναι θετική: είναι δυνατόν να το παρακινήσουν να δοκιμάσει ένα άθλημα ή μια νέα δραστηριότητα, να συμμετέχει πιο ενεργά στο σχολείο ή να πιστέψει περισσότερο στον εαυτό του.

Όταν, όμως, το παιδί επιζητά την αποδοχή, μπορεί να κάνει πράγματα που δεν ανταποκρίνονται σε όσα πραγματικά θέλει. Στόχος δεν είναι να το αποκόψουμε από τους φίλους του, αλλά να το στηρίξουμε ώστε να αναγνωρίζει πότε η παρέα το επηρεάζει θετικά και πότε το απομακρύνει από τις αξίες ή τις ανάγκες του, ή το εκθέτει σε κίνδυνο.

Η αυτοπεποίθηση ως ασπίδα απέναντι στην πίεση της παρέας

Όταν ένα παιδί νιώθει σίγουρο για τον εαυτό του, είναι πιο εύκολο να πει τη γνώμη του και να αρνηθεί ό,τι του προκαλεί δυσφορία.

Με ποιους τρόπους μπορούμε να το στηρίξουμε;

• Επαινούμε την προσπάθειά του, δίνοντας σημασία στην επιμονή και το θάρρος, και όχι αποκλειστικά στο αποτέλεσμα.
• Του επιτρέπουμε να παίρνει αποφάσεις, ξεκινώντας από μικρές επιλογές της καθημερινότητας που ενισχύουν την εμπιστοσύνη στην κρίση του.
• Του εξηγούμε ότι δεν απαιτείται να είναι τέλειο για να δικαιούται αγάπη και σεβασμό από τους άλλους.
• Λειτουργούμε ως παράδειγμα: όταν διατυπώνουμε με ηρεμία τη γνώμη μας και κρατάμε υγιή όρια, του δείχνουμε πώς να κάνει το ίδιο.
• Βοηθάμε το παιδί να κατανοήσει πως μπορεί να πει όχι, ακόμη και όταν οι άλλοι έχουν διαφορετική άποψη.

Συζητάμε χωρίς να κατακρίνουμε τους φίλους του παιδιού

Η ανησυχία είναι αναμενόμενη όταν θεωρούμε πως η παρέα έχει αρνητική επίδραση στο παιδί μας. Παρ’ όλα αυτά, σχόλια όπως «Αυτά τα παιδιά δεν είναι για σένα» ή «Δεν θέλω να τους ξαναδείς» ενδέχεται να το κάνουν να απομονωθεί ακόμη περισσότερο.

Αντί να στρέφουμε την κριτική μας προς τους φίλους του, μπορούμε να συζητήσουμε τη συμπεριφορά που μας ανησυχεί. Ας ακούσουμε το παιδί χωρίς να βγάλουμε βιαστικά συμπεράσματα και ας προσπαθήσουμε να αντιληφθούμε τα συναισθήματά του. Ταυτόχρονα, μπορούμε να το ενθαρρύνουμε να γνωρίσει και άλλους φίλους μέσα από τον αθλητισμό, τις τέχνες, τις σχολικές ομάδες και όσα το ενδιαφέρουν.

Η αναζήτηση αποδοχής αποτελεί φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξης. Μέσα από τις φιλίες, τα παιδιά κοινωνικοποιούνται, μαθαίνουν να συνεργάζονται και σχηματίζουν την εικόνα του εαυτού τους. Παρότι δεν είναι πάντα στο χέρι μας να επιλέξουμε τις παρέες τους, μπορούμε να τους προσφέρουμε κάτι ουσιαστικότερο: ένα περιβάλλον ασφάλειας, όπου θα νιώθουν ελεύθερα να μιλήσουν χωρίς να ανησυχούν ότι θα απορριφθούν.