Οι τραυματικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας συνδέονται με επιπτώσεις για χρόνια

Περισσότεροι από δύο στους τρεις νέους στην Ευρώπη δηλώνουν ότι έζησαν τουλάχιστον μία τραυματική εμπειρία όταν ήταν παιδιά. Τα βιώματα αυτά συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο για προβλήματα στη σωματική και ψυχική υγεία, αλλά και με δυσκολίες στην καθημερινότητα που μπορεί να εμφανίζονται αρκετά χρόνια αργότερα.

Τα ευρήματα περιλαμβάνονται σε νέα έκθεση του Περιφερειακού Γραφείου Ευρώπης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Η έκθεση διερευνά τις μακροχρόνιες συνέπειες των δυσμενών εμπειριών της παιδικής ηλικίας στην υγεία και την ευημερία των νέων.

Ανησυχητικό είναι ότι πάνω από ένας στους πέντε συμμετέχοντες δήλωσε πως είχε βιώσει τουλάχιστον τέσσερις τέτοιες εμπειρίες. Η έκθεση, ωστόσο, τονίζει πόσο σημαντικά είναι ο έγκαιρος εντοπισμός των δυσκολιών και η πρόσβαση σε κατάλληλη υποστήριξη, αφού οι συνέπειες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.

«Όταν ένα παιδί μεγαλώνει σε ένα αβέβαιο περιβάλλον ή σε μια οικογένεια που βιώνει κρίση, δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει το γεγονός ότι οι συνέπειες μπορεί να το ακολουθούν χρόνια αργότερα, στο σχολείο, στην αγορά εργασίας και στις διαπροσωπικές του σχέσεις», δήλωσε η Νατάσα Ατζοπάντι-Μασκάτ, διευθύντρια Συστημάτων Υγείας του ΠΟΥ/Ευρώπης.

Τα αποτελέσματα της έρευνας

Στη μελέτη έλαβαν μέρος περισσότεροι από 26.000 νέοι ενήλικες ηλικίας 18 έως 30 ετών από την Ευρώπη. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, η συλλογή των στοιχείων έγινε από τον Νοέμβριο του 2025 έως τον Ιανουάριο του 2026.

Ο Μαρκ Μπέλις, από το Πανεπιστήμιο John Moores του Λίβερπουλ, είχε την επιστημονική ευθύνη της μελέτης. Όπως σημείωσε, τα ευρήματα δείχνουν ότι οι δυσμενείς παιδικές εμπειρίες συνδέονται με χειρότερες εκβάσεις για την υγεία, καθώς και για την κοινωνική και οικονομική ζωή των νέων ενηλίκων.

Οι επιπτώσεις των τραυματικών εμπειριών στην υγεία

Η συνεχής έκθεση ενός παιδιού σε συνθήκες απειλής ή έντονου στρες μπορεί να επηρεάσει τόσο τη συναισθηματική του ανάπτυξη όσο και την ικανότητά του να αντιμετωπίζει το στρες. Το πώς θα εκδηλωθούν οι συνέπειες σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με το είδος και τη διάρκεια των εμπειριών, καθώς και με το αν υπάρχει πρόσβαση σε ασφαλές περιβάλλον και σε ενήλικες που προσφέρουν υποστήριξη.

Η έκθεση αναφέρει ότι οι νέοι ενήλικες που είχαν βιώσει τέσσερις ή περισσότερες δυσμενείς εμπειρίες δήλωναν συχνότερα ότι αντιμετώπιζαν σωματικό πόνο ή δυσφορία, περιορισμένη κινητικότητα και προβλήματα σε καθημερινές δραστηριότητες. Σε αυτές περιλαμβάνονται η εργασία, οι σπουδές και η αυτοεξυπηρέτηση.

Ανάμεσα σε όσους είχαν αναφέρει τέσσερις ή περισσότερες δυσμενείς εμπειρίες, το 76,3% δήλωσε ότι μέσα στο προηγούμενο έτος είχε αισθανθεί την ανάγκη να ζητήσει τη συμβουλή ψυχολόγου. Στην ομάδα των συμμετεχόντων που δεν ανέφερε καμία από τις εμπειρίες που εξετάστηκαν, το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το 36,7%.

Οι αριθμοί δείχνουν ότι οι ομάδες της έρευνας διέφεραν μεταξύ τους, αλλά δεν αποδεικνύουν από μόνοι τους πως οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας είναι η μοναδική αιτία των δυσκολιών που εμφανίζονται αργότερα.

Επιπλέον, οι νέοι που είχαν περισσότερες δυσμενείς εμπειρίες ανέφεραν συχνότερα ότι δεν έλαβαν την ψυχική υποστήριξη την οποία θεωρούσαν αναγκαία. Το εύρημα υπογραμμίζει την ανάγκη έγκαιρης πρόσβασης σε υπηρεσίες φροντίδας, χωρίς οικονομικά, κοινωνικά ή άλλα εμπόδια.