Παιδικές ιώσεις: Πώς προστατεύονται τα παιδιά και ποια σημάδια χρειάζονται προσοχή

Ο Γιάννης Βαϊράμης, παιδίατρος και επιστημονικός υπεύθυνος της Παιδιατρικής Κλινικής ΙΑΣΩ Θεσσαλίας, γράφει.

Οι παιδικές ιώσεις αποτελούν συχνό φαινόμενο στην οικογενειακή καθημερινότητα. Η επαφή μεταξύ των παιδιών στο σχολείο, ο συγχρωτισμός σε κλειστούς χώρους και η συνεχής έκθεση σε διαφορετικούς μικροοργανισμούς και ιούς διευκολύνουν τη μετάδοση πολλών ιογενών αλλά και βακτηριακών λοιμώξεων.

Στα παιδιατρικά ιατρεία καταγράφονται συχνά περιστατικά γριπώδους συνδρομής, λοιμώξεων με πυρετό, λοιμώξεων του αναπνευστικού και γαστρεντερίτιδας. Οι ιοί που κυκλοφορούν στην κοινότητα διαφοροποιούνται ανάλογα με την εποχή. Μεταξύ αυτών είναι ο ιός της γρίπης, ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), οι ρινοϊοί, οι ιοί παραϊνφλουένζας, οι εντεροϊοί –όπως ο Coxsackie– και άλλα παθογόνα.

Μερικές φορές παρουσιάζονται συλλοιμώξεις, δηλαδή λοιμώξεις από περισσότερα παθογόνα που συμβαίνουν ταυτόχρονα ή διαδοχικά. Χρειάζεται επίσης να λαμβάνονται υπόψη οι βακτηριακές λοιμώξεις, καθώς κάποιες μπορεί να είναι σοβαρές και να απαιτούν νοσηλεία.

Για ποιους λόγους τα παιδιά αρρωσταίνουν συχνά;

Το ανοσοποιητικό των παιδιών περνά μια συνεχή διαδικασία «εκπαίδευσης». Στα πρώτα χρόνια, κυρίως όταν ξεκινούν παιδικό σταθμό ή σχολείο, έρχονται για πρώτη φορά αντιμέτωπα με πολλούς ιούς και μικροοργανισμούς.

Γι’ αυτό είναι αναμενόμενο τα παιδιά να εμφανίζουν συχνά λοιμώξεις του αναπνευστικού, κυρίως το φθινόπωρο και τον χειμώνα. Ένα παιδί μπορεί να αρρωστήσει επανειλημμένα μέσα στη σχολική χρονιά, χωρίς αυτό να αποτελεί από μόνο του ένδειξη ότι το ανοσοποιητικό του έχει πρόβλημα.

Καθώς το παιδί μεγαλώνει και αποκτά ανοσία σε περισσότερα παθογόνα, οι λοιμώξεις συνήθως γίνονται λιγότερο συχνές.

Παιδικές ιώσεις: Πότε χρειάζεται να ανησυχήσουν οι γονείς;

Το να αρρωσταίνει συχνά ένα παιδί δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι αντιμετωπίζει ανοσολογικό πρόβλημα. Σημασία έχουν κυρίως η σοβαρότητα, η διάρκεια και η εξέλιξη των λοιμώξεων.

Τη συνολική εικόνα του παιδιού αξιολογεί ο παιδίατρος, ο οποίος αποφασίζει αν είναι απαραίτητη περαιτέρω διερεύνηση. Χρειάζεται αυξημένη προσοχή αν οι λοιμώξεις είναι ασυνήθιστα σοβαρές ή παρατεταμένες, επανεμφανίζονται ή προκαλούν επιπλοκές.

Οι γονείς χρειάζεται να επικοινωνούν με τον παιδίατρο αν το παιδί εμφανίσει:

• συμπτώματα που δεν υποχωρούν ή γίνονται εντονότερα,
• πυρετό υψηλό ή με μεγάλη διάρκεια,
• δυσκολία στην αναπνοή,
• έντονη αδυναμία και καταβολή,
• ενδείξεις αφυδάτωσης,
• οποιαδήποτε άλλη κατάσταση που προκαλεί ανησυχία.

Πρακτικοί τρόποι για την πρόληψη των ιώσεων

Η πρόληψη βασίζεται σε απλές συνήθειες της καθημερινότητας:

• Εξασφαλίζουμε ότι τα παιδιά κοιμούνται αρκετά και τρέφονται ισορροπημένα.
• Τα παροτρύνουμε να πλένουν συχνά και σωστά τα χέρια τους.
• Περιορίζουμε την παραμονή σε χώρους με έντονο συνωστισμό, ειδικά όταν κυκλοφορούν περισσότερες ιώσεις.
• Αερίζουμε επαρκώς τους κλειστούς χώρους.
• Αποφεύγουμε την έκθεση των παιδιών στον καπνό του τσιγάρου.
• Αν το παιδί αρρωστήσει, μειώνουμε την επαφή του με άλλα παιδιά και περιμένουμε να αναρρώσει επαρκώς πριν επιστρέψει στο σχολείο.
• Ακολουθούμε το προβλεπόμενο πρόγραμμα εμβολιασμών.

Ο εμβολιασμός είναι ένα από τα βασικότερα μέσα πρόληψης σοβαρών λοιμώξεων στην παιδική ηλικία. Ειδικά απέναντι στη γρίπη, ο ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός μπορεί να βοηθήσει στην προστασία του παιδιού και να περιορίσει τις επιπλοκές.

Ποιες τροφές χρειάζεται να περιλαμβάνει η διατροφή των παιδιών;

Για τη φυσιολογική ανάπτυξη και τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος έχει σημασία μια διατροφή ισορροπημένη και με ποικιλία. Το καθημερινό διαιτολόγιο των παιδιών είναι καλό να περιλαμβάνει φρέσκα φρούτα και λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, γαλακτοκομικά ή κατάλληλα υποκατάστατα, καθώς και πηγές πρωτεΐνης.

Καλό είναι να μην καταναλώνονται συχνά τρόφιμα με πολλά πρόσθετα σάκχαρα, όπως γλυκά, μπισκότα, κρουασάν και άλλα συσκευασμένα σνακ.

Δεν υπάρχει λόγος να αναζητούμε «μαγικές» τροφές ή συμπληρώματα που υπόσχονται να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό. Για τα περισσότερα υγιή παιδιά, η ισορροπημένη διατροφή, ο επαρκής ύπνος, η άσκηση και η συνέπεια στους εμβολιασμούς αποτελούν τη βάση της πρόληψης.

Η ψυχραιμία είναι σημαντική στις συχνές παιδικές ιώσεις

Οι συχνές ιώσεις αποτελούν σε μεγάλο βαθμό φυσιολογικό μέρος της παιδικής ηλικίας. Κάθε παιδί έχει διαφορετική πορεία και ο αριθμός των λοιμώξεων μπορεί να παρουσιάζει σημαντικές διαφορές από το ένα παιδί στο άλλο.

Χρειάζονται σωστή ενημέρωση, ψυχραιμία και συνεργασία με τον παιδίατρο. Κανείς δεν γνωρίζει το παιδί καλύτερα από τους γονείς του, γι’ αυτό είναι σημαντικό να ακούν το ένστικτό τους όταν νιώθουν ότι κάτι δεν εξελίσσεται όπως συνήθως.

Η σωστή προφύλαξη και η έγκαιρη εκτίμηση από γιατρό, όταν κρίνεται αναγκαία, μπορούν να συμβάλουν ώστε τα παιδιά να αντιμετωπίσουν με ασφάλεια τις εποχικές λοιμώξεις και να συνεχίσουν κανονικά τις καθημερινές τους δραστηριότητες.

Φωτογραφία: istock