Περισσότερες ώρες στο νηπιαγωγείο: Τι δείχνει αμερικανική έρευνα για το αν προσφέρουν περισσότερα οφέλη

Έρευνα του Ινστιτούτου Ανάπτυξης του Παιδιού (ICD) στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα στις ΗΠΑ αναδεικνύει πιθανά οφέλη από την ολοήμερη προσχολική εκπαίδευση. Η μελέτη διαπίστωσε ότι τα παιδιά που φοίτησαν σε ολοήμερα προγράμματα νηπιαγωγείου είχαν μεγαλύτερη πρόοδο στη μάθηση και στην κοινωνική ανάπτυξη έως και τη Γ΄ Δημοτικού, σε σχέση με όσα παρακολούθησαν προγράμματα μισής ημέρας.

Τι οφέλη έχει το ολοήμερο νηπιαγωγείο για τα παιδιά;

Στην Ελλάδα, το πρόγραμμα του νηπιαγωγείου χωρίζεται σε τρία διαδοχικά τμήματα:

• Βασικό Υποχρεωτικό Πρόγραμμα: 08:30 – 13:00, το οποίο είναι υποχρεωτικό για όλα τα προνήπια και τα νήπια.
• Προαιρετικό Ολοήμερο Πρόγραμμα: 13:00 – 16:00.
• Νέο, Αναβαθμισμένο Πρόγραμμα Ολοήμερου: 13:00 – 17:30, στα σχολεία όπου εφαρμόζεται.
• Και στα δύο ολοήμερα προγράμματα υπάρχει η δυνατότητα λειτουργίας επιπλέον τμήματος Πρόωρης Υποδοχής, από τις 07:45 έως τις 08:30.

Στην έρευνα, οι επιστήμονες παρακολούθησαν σχεδόν 1.000 παιδιά από την προσχολική ηλικία μέχρι τη Γ΄ Δημοτικού και αξιολόγησαν την πρόοδό τους σε διάφορους τομείς. Τα ευρήματα έδειξαν καλύτερες επιδόσεις στην ανάγνωση και στα μαθηματικά για τα παιδιά που είχαν φοιτήσει σε ολοήμερο πρόγραμμα. Στην ομάδα αυτή, το ποσοστό όσων διάβαζαν με επάρκεια ήταν υψηλότερο κατά 13%, ενώ στα μαθηματικά η διαφορά ανερχόταν στο 8%.

Η επίδραση του ολοήμερου φάνηκε και πέρα από τις σχολικές δεξιότητες: τα παιδιά εμφάνισαν καλύτερη κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη και είχαν τρεις φορές μικρότερη πιθανότητα να χρειαστεί να επαναλάβουν τάξη. Συνεπώς, η προσχολική εκπαίδευση μπορεί να συμβάλει όχι μόνο στη γνώση, αλλά και στην καθημερινή συναναστροφή, στη συναισθηματική ωρίμανση και στην ομαλή σχολική πορεία του παιδιού.

Νηπιαγωγείο: Σημασία έχουν οι ώρες, αλλά και η ποιότητα

Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι οι περισσότερες ώρες στον παιδικό σταθμό δεν αρκούν από μόνες τους. Τα καλύτερα αποτελέσματα καταγράφηκαν σε προγράμματα που είχαν στενή συνεργασία με το γειτονικό δημοτικό σχολείο. Όταν οι εκπαιδευτικοί της προσχολικής και της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης επικοινωνούσαν, έθεταν κοινούς στόχους και συντόνιζαν την εκπαιδευτική τους προσέγγιση, τα παιδιά είχαν καλύτερη έκβαση.

Η μετάβαση από τον παιδικό σταθμό στο νηπιαγωγείο και, αργότερα, στο δημοτικό μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα ασφάλειας των παιδιών και την εξοικείωσή τους με το σχολείο. Με αυτόν τον τρόπο, η πρώτη τους επαφή με τη σχολική ζωή ενδέχεται να είναι πιο ομαλή και λιγότερο απότομη.

Πώς να επιλέξετε το κατάλληλο πρόγραμμα προσχολικής αγωγής για το παιδί σας

Στην προσχολική ηλικία ο εγκέφαλος αναπτύσσεται με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς. Από τη γέννηση μέχρι περίπου τα 5 έτη, τα παιδιά κατακτούν βασικές δεξιότητες που επηρεάζουν τη μελλοντική μάθηση, την επικοινωνία και τη συναισθηματική τους ισορροπία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το ολοήμερο αποτελεί αναγκαστικά την καλύτερη λύση για κάθε παιδί. Η ηλικία, οι ανάγκες, η ιδιοσυγκρασία και η ικανότητα προσαρμογής διαφέρουν από παιδί σε παιδί.

Πριν αποφασίσετε για παιδικό σταθμό ή νηπιαγωγείο, είναι χρήσιμο να αξιολογήσετε τα εξής:

• Την ποιότητα του προγράμματος: Συνδυάζονται με ισορροπημένο τρόπο το παιχνίδι, η μάθηση, η ξεκούραση και η ελεύθερη εξερεύνηση;
• Τη συνεργασία των εκπαιδευτικών: Υπάρχει οργανωμένη επικοινωνία με το επόμενο στάδιο της σχολικής εκπαίδευσης;
• Το συναισθηματικό περιβάλλον: Αισθάνεται το παιδί ασφάλεια, αποδοχή και εμπιστοσύνη;
• Τις ανάγκες της οικογένειας: Ταιριάζει το ωράριο στην καθημερινότητά σας, χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά το παιδί;

Είναι σημαντικό οι γονείς να επιλέγουν ένα περιβάλλον που σέβεται τον ρυθμό του παιδιού, ενθαρρύνει την περιέργειά του και υποστηρίζει την ανάπτυξη κοινωνικών και μαθησιακών δεξιοτήτων. Τα πρώτα χρόνια στο σχολείο δεν αποτελούν μόνο προετοιμασία για το δημοτικό· σηματοδοτούν την αρχή μιας πορείας που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το παιδί μαθαίνει, συνεργάζεται και ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της ζωής.