Όταν το παιδί μας βρίσκεται αντιμέτωπο με κάποιο πρόβλημα, συχνά αντιδρούμε προσπαθώντας αμέσως να το βοηθήσουμε. Μπορεί να θελήσουμε να του υποδείξουμε τι να κάνει, να το προφυλάξουμε από την απογοήτευση ή να του δείξουμε ποια κατεύθυνση να ακολουθήσει. Αν βλέπουμε ότι δυσκολεύεται, είναι φυσικό να νιώθουμε την ανάγκη να επέμβουμε χωρίς καθυστέρηση.
Οι γονείς διαθέτουμε περισσότερες εμπειρίες, έχουμε κάνει τα δικά μας λάθη και συχνά θεωρούμε πως μπορούμε να αποτρέψουμε τα παιδιά μας από το να κάνουν αντίστοιχα. Ωστόσο, ακόμη και με τις καλύτερες προθέσεις, άλλο είναι να στεκόμαστε δίπλα σε ένα παιδί και άλλο να παίρνουμε ξανά και ξανά αποφάσεις στη θέση του.
Δεν αρκεί για ένα παιδί να γνωρίζει ποιο είναι το σωστό και ποιο το λάθος. Είναι εξίσου σημαντικό να μάθει να σκέφτεται, να σταθμίζει τις επιλογές που έχει, να παίρνει πρωτοβουλίες και, σταδιακά, να βασίζεται στη δική του κρίση.
Το παιδί χρειάζεται να αισθάνεται ότι η άποψή του μετρά
Όσο προχωρά η ανάπτυξή τους, τόσο ενισχύεται η επιθυμία των παιδιών να λειτουργούν αυτόνομα. Θέλουν να μοιράζονται τη γνώμη τους, να επιλέγουν για τον εαυτό τους και να νιώθουν ότι συμμετέχουν σε όσα αφορούν τη ζωή τους.
Η επιθυμία αυτή δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι αμφισβητούν την εξουσία των γονιών τους. Αντίθετα, αποτελεί ένα φυσιολογικό στάδιο της ανάπτυξής τους.
Αν ένα παιδί ακούει συστηματικά μόνο οδηγίες για το τι οφείλει να κάνει, ενδέχεται να μην αποκτήσει εμπιστοσύνη στην κρίση του. Όταν, όμως, οι γονείς το καλούν να εκφράσει τη γνώμη του και να παίρνει μέρος στις αποφάσεις που το αφορούν, το βοηθούν να αναπτύξει αυτοπεποίθηση και υπευθυνότητα.
Μπορούμε να ακούσουμε με σεβασμό τη γνώμη του παιδιού ακόμη κι όταν δεν συμφωνούμε μαζί της. Η αναγνώριση του δικαιώματός του να έχει διαφορετική σκέψη δεν προϋποθέτει ότι υιοθετούμε την άποψή του.
Η αγάπη εκφράζεται και με εμπιστοσύνη, όχι μόνο με προστασία
Φράσεις όπως το «στο λέω για το καλό σου», το «εγώ ξέρω καλύτερα» και το «θα καταλάβεις όταν μεγαλώσεις» είναι γνώριμες σε πολλές οικογένειες. Συχνά εκφράζουν αγάπη, ανησυχία και την επιθυμία των γονιών να προφυλάξουν το παιδί από τον πόνο.
Η αγάπη, ωστόσο, δεν εκφράζεται αποκλειστικά με την καθοδήγηση του παιδιού. Μπορεί να εκδηλωθεί και όταν του δείχνουμε εμπιστοσύνη.
Το παιδί χρειάζεται να ξέρει πως οι γονείς του βρίσκονται στο πλευρό του, χωρίς παράλληλα να αμφιβάλλουν συνεχώς για την ικανότητά του να σκεφτεί και να πάρει αποφάσεις.
Πώς μπορούμε να σταθούμε υποστηρικτικά στο παιδί
- Αφήνουμε το παιδί να ολοκληρώσει τη σκέψη του. Ακόμη κι αν νομίζουμε ότι ξέρουμε ήδη τι πρόκειται να πει, είναι σημαντικό να του δώσουμε χρόνο να διατυπώσει τη σκέψη του με τα δικά του λόγια.
- Ρωτάμε αντί να απαντάμε αμέσως. Με την ερώτηση «Τι σκέφτεσαι να κάνεις;» το παιδί ενθαρρύνεται να βρει πιθανές λύσεις. Αντίθετα, το «Θα κάνεις αυτό που σου λέω» αφήνει όλη την ευθύνη στον γονιό.
- Δείχνουμε ότι αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά του. Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε με κάθε αντίδρασή του για να του πούμε «Καταλαβαίνω ότι σε στενοχώρησε αυτό που έγινε».
- Δεχόμαστε ότι μπορεί να διαφωνεί μαζί μας. Μια διαφορετική άποψη δεν αποτελεί υποχρεωτικά ένδειξη έλλειψης σεβασμού· μπορεί να γίνει αφορμή να γνωριστούμε καλύτερα μεταξύ μας.
- Προσφέρουμε συμβουλές όταν υπάρχει χώρος γι’ αυτές. Αντί να θεωρούμε πως κάθε δυσκολία χρειάζεται άμεση παρέμβαση, μπορούμε να ρωτήσουμε «Θέλεις να το συζητήσουμε για να βρούμε μια λύση μαζί;».
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/tha-katalaveis-otan-megaloseis-i-frasi-poy-apomakrynei-ta-paidia/25292
