ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ
Ο αλκοολισμός, ή διαταραχή χρήσης αλκοόλ, είναι πάθηση στην οποία δυσκολεύεσαι να ελέγξεις ή να σταματήσεις το ποτό, παρά τις αρνητικές συνέπειες.
- Μεταδοτική;
- Δεν είναι μεταδοτική Όχι, δεν είναι μεταδοτική πάθηση.
- Πόσο συχνή
- Εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ έχουν διαταραχή χρήσης αλκοόλ.
- Ποιους αφορά
- Ο κίνδυνος είναι αυξημένος αν πίνεις πολύ, συχνά ή γρήγορα, έχεις αρχίσει από μικρή ηλικία ή έχεις οικογενειακό ιστορικό προβλημάτων με το αλκοόλ.
- Ποιος γιατρός
- Ψυχίατρος
- Ομάδα
- Ψυχική υγεία
Τι είναι ο αλκοολισμός
Ο αλκοολισμός είναι ένας συνηθισμένος όρος για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ, ιδιαίτερα όταν είναι σοβαρή. Πρόκειται για πάθηση που επηρεάζει τον εγκέφαλο και την ικανότητα να ελέγχεις πόσο ή πότε πίνεις. Το ποτό μπορεί να συνεχίζεται παρότι προκαλεί προβλήματα στην υγεία, στις σχέσεις ή στην εργασία σου. Δεν αφορά μόνο την ποσότητα: η έντονη επιθυμία για αλκοόλ και η δυσκολία να περιορίσεις τη χρήση του είναι επίσης σημαντικά σημάδια.
Η διαταραχή μπορεί να είναι ήπια, μέτρια ή σοβαρή. Η επιβλαβής χρήση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στον εγκέφαλο που επιμένουν και αυξάνουν την πιθανότητα να επιστρέψεις στο ποτό. Αν έχει αναπτυχθεί σωματική εξάρτηση, η μείωση ή η διακοπή μπορεί να προκαλέσει στερητικά συμπτώματα.
Υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες, ακόμη και για σοβαρές περιπτώσεις. Η ψυχοθεραπεία, τα φάρμακα και οι ομάδες αλληλοϋποστήριξης μπορούν να βοηθήσουν στην ανάρρωση. Το θεραπευτικό σχέδιο προσαρμόζεται στις ανάγκες σου. Οι υποτροπές είναι συχνές, αλλά πολλοί άνθρωποι καταφέρνουν να αναρρώσουν και να διατηρήσουν την αλλαγή.
Μορφές και τύποι
- Ήπια διαταραχήΟ γιατρός την αξιολογεί όταν πληρούνται δύο έως τρία διαγνωστικά κριτήρια.
- Μέτρια διαταραχήΟ γιατρός την αξιολογεί όταν πληρούνται τέσσερα έως πέντε διαγνωστικά κριτήρια.
- Σοβαρή διαταραχήΟ γιατρός την αξιολογεί όταν πληρούνται έξι ή περισσότερα διαγνωστικά κριτήρια. Συχνά περιγράφεται ως αλκοολισμός ή εξάρτηση από το αλκοόλ.
Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται
Πολλοί άνθρωποι με διαταραχή χρήσης αλκοόλ αναρρώνουν, ακόμη και όταν η πάθηση είναι σοβαρή. Οι υποτροπές είναι συχνές κατά τη θεραπεία, αλλά η έγκαιρη επαγγελματική βοήθεια, η ψυχοθεραπεία, τα φάρμακα και η αλληλοϋποστήριξη μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της ανάρρωσης. Δεν υπάρχει μία προσέγγιση που να ταιριάζει σε όλους.
Συμπτώματα αλκοολισμού
Τα σημάδια αφορούν τον έλεγχο του ποτού, τις συνέπειές του και το πώς νιώθεις όταν δεν πίνεις. Αν αναγνωρίζεις κάποιο από αυτά, συζήτησέ το με τον γιατρό σου.
- Περισσότερο ποτό Πίνεις περισσότερο ή για μεγαλύτερο διάστημα από όσο είχες σχεδιάσει.
- Δυσκολία περιορισμού Θέλεις ή προσπαθείς να μειώσεις ή να σταματήσεις, αλλά δυσκολεύεσαι.
- Έντονη επιθυμία Νιώθεις μεγάλη ανάγκη για αλκοόλ, ακόμη και μόλις ξυπνήσεις.
- Πολύς χρόνος Αφιερώνεις πολύ χρόνο στο ποτό ή στην ανάρρωση από τις επιπτώσεις του.
- Παραμέληση υποχρεώσεων Το ποτό επηρεάζει την οικογένεια, την εργασία ή τις σπουδές σου.
- Συνέχιση παρά τα προβλήματα Συνεχίζεις παρότι επιβαρύνονται οι σχέσεις, η σωματική ή η ψυχική σου υγεία.
- Εγκατάλειψη δραστηριοτήτων Περιορίζεις πράγματα που σε ευχαριστούσαν ή ήταν σημαντικά για σένα για να πιεις.
- Επικίνδυνες καταστάσεις Μπαίνεις σε καταστάσεις με αυξημένο κίνδυνο τραυματισμού, όπως η οδήγηση μετά το ποτό.
- Αυξημένη ανοχή Χρειάζεσαι όλο και περισσότερο αλκοόλ για το ίδιο αποτέλεσμα.
- Ενοχές Νιώθεις ενοχή ή μεταμέλεια μετά το ποτό.
- Συμπτώματα στέρησης Όταν μειώνεις ή σταματάς, μπορεί να εμφανιστούν άγχος, αϋπνία, ναυτία, έμετοι, ιδρώτας, ταχυκαρδία ή τρέμουλο.
- Σοβαρή στέρηση Μπορεί να εμφανιστούν σύγχυση, σπασμοί ή ψευδαισθήσεις, δηλαδή να βλέπεις, να ακούς ή να αισθάνεσαι πράγματα που δεν υπάρχουν.
Τα στερητικά συμπτώματα αρχίζουν μέσα σε 6 έως 12 ώρες από το τελευταίο ποτό και συνήθως διαρκούν 3 έως 7 ημέρες. Ορισμένα μπορεί να επιμένουν για μερικούς μήνες, ιδιαίτερα μετά από βαριά κατανάλωση.
Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.
Αιτίες αλκοολισμού και παράγοντες κινδύνου
Ο κίνδυνος εξαρτάται εν μέρει από την ποσότητα, τη συχνότητα και την ταχύτητα με την οποία πίνεις. Η επιβλαβής χρήση με τον χρόνο αυξάνει την πιθανότητα διαταραχής χρήσης αλκοόλ. Οι αλλαγές που προκαλεί στον εγκέφαλο μπορούν να συντηρούν τη διαταραχή και να ευνοούν την υποτροπή. Σημαντικό ρόλο παίζει η αλληλεπίδραση κληρονομικότητας και περιβάλλοντος. Το οικογενειακό ιστορικό, τα πρότυπα κατανάλωσης των γονιών, ορισμένες ψυχικές παθήσεις και το ιστορικό τραύματος συνδέονται επίσης με αυξημένο κίνδυνο.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
- Μεγάλη, συχνή ή γρήγορη κατανάλωση αλκοόλ.
- Κατανάλωση μεγάλης ποσότητας σε μία περίσταση.
- Έναρξη κατανάλωσης από μικρή ηλικία.
- Κληρονομική προδιάθεση και οικογενειακό ιστορικό προβλημάτων με το αλκοόλ.
- Κατάθλιψη, διαταραχή μετατραυματικού στρες ή διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας.
- Ιστορικό τραύματος στην παιδική ηλικία.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Ο γιατρός θα συζητήσει μαζί σου για το ποτό και για το πώς επηρεάζει τη ζωή σου. Μπορεί να χρησιμοποιήσει ερωτηματολόγιο και να αξιολογήσει τα συμπτώματα του τελευταίου έτους με διαγνωστικά κριτήρια. Ενδέχεται επίσης να ζητήσει εξετάσεις αίματος για να ελέγξει αν το αλκοόλ επηρεάζει την υγεία σου.
- Συζήτηση για τη χρήση αλκοόλ και τις συνέπειές της.
- Ερωτηματολόγιο και αξιολόγηση διαγνωστικών κριτηρίων.
- Εξετάσεις αίματος για πιθανές επιπτώσεις στην υγεία.
Θεραπεία αλκοολισμού
Η θεραπεία προσαρμόζεται στις ανάγκες σου και μπορεί να γίνει χωρίς νοσηλεία ή στο νοσοκομείο. Συνήθως στοχεύει στην πλήρη διακοπή, ιδιαίτερα όταν υπάρχει εξάρτηση. Αν δεν είσαι ακόμη έτοιμος να σταματήσεις, μπορείς να λάβεις υποστήριξη για να μειώσεις την κατανάλωση. Η ασφαλής αντιμετώπιση της στέρησης και η πρόληψη της επιστροφής στο ποτό είναι βασικά μέρη της φροντίδας. Οι θεραπείες μπορούν να συνδυαστούν, ενώ μπορεί να χρειαστεί υποστήριξη και για τις σχέσεις, την εργασία ή τη στέγασή σου.
- ΨυχοθεραπείαΗ γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία και άλλες θεραπείες βοηθούν να αλλάξεις συνήθειες, να ενισχύσεις το κίνητρό σου και να αντιμετωπίζεις καταστάσεις που σε οδηγούν στο ποτό.
- Ιατρική αντιμετώπιση στέρησηςΟ γιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει φάρμακα για ασφαλέστερη αντιμετώπιση των στερητικών συμπτωμάτων. Η φροντίδα μπορεί να γίνει στο σπίτι ή στο νοσοκομείο, ανάλογα με τις ανάγκες σου.
- Φάρμακα κατά της επιθυμίαςΗ ακαμπροσάτη και η ναλτρεξόνη βοηθούν στη μείωση της επιθυμίας για αλκοόλ. Ο γιατρός κρίνει αν είναι κατάλληλες για σένα.
- Φαρμακευτική αποτροπή κατανάλωσηςΗ δισουλφιράμη προκαλεί δυσάρεστες αντιδράσεις όταν συνδυάζεται με αλκοόλ, όπως ναυτία, πονοκέφαλο και αίσθημα παλμών. Χορηγείται στο πλαίσιο ιατρικού θεραπευτικού σχεδίου.
- Ομάδες αλληλοϋποστήριξηςΠροσφέρουν υποστήριξη από ανθρώπους με παρόμοιες εμπειρίες, διά ζώσης ή διαδικτυακά. Μπορούν να συμπληρώσουν την ψυχοθεραπεία και τα φάρμακα.
Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.
Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου
- Συζήτησε με τον γιατρό σου και με κάποιον που εμπιστεύεσαι για τον στόχο της αλλαγής.
- Χρησιμοποίησε υπενθυμίσεις, όπως ειδοποιήσεις στο κινητό, για να ενισχύεις την απόφασή σου.
- Προετοίμασε μια ευγενική αλλά σταθερή απάντηση όταν σου προσφέρουν ποτό.
- Μην θεωρείς μια αποτυχημένη προσπάθεια οριστικό τέλος· οι υποτροπές είναι συχνές και μπορεί να χρειαστούν νέες προσπάθειες.
- Αν έχεις στερητικά συμπτώματα, μην επιχειρήσεις απότομη διακοπή χωρίς ιατρική βοήθεια.
Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι
Η αποφυγή επιβλαβούς κατανάλωσης περιορίζει τον κίνδυνο που σχετίζεται με το αλκοόλ. Αν ήδη αντιμετωπίζεις δυσκολία, η έγκαιρη επαγγελματική βοήθεια και η εκμάθηση τρόπων αντιμετώπισης του στρες μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη υποτροπής.
- Απόφυγε τη βαριά κατανάλωση και τη μεγάλη ποσότητα αλκοόλ σε μία περίσταση.
- Ζήτησε βοήθεια νωρίς αν ανησυχείς για το ποτό σου.
- Με τη θεραπευτική υποστήριξη, μάθε να αναγνωρίζεις και να αντιμετωπίζεις καταστάσεις που σε οδηγούν στο ποτό.
- Αν είσαι έγκυος ή σχεδιάζεις εγκυμοσύνη, μην πίνεις αλκοόλ· αν δυσκολεύεσαι να σταματήσεις, ζήτησε ιατρική βοήθεια.
Επιπλοκές αλκοολισμού
- Σοβαρά ατυχήματα και τραυματισμοί.
- Δηλητηρίαση από αλκοόλ.
- Ηπατική βλάβη και κίρρωση.
- Αυξημένος κίνδυνος διαφόρων μορφών καρκίνου.
- Υψηλή αρτηριακή πίεση και εγκεφαλικό επεισόδιο.
- Μυοκαρδιοπάθεια και καρδιακή ανεπάρκεια.
- Οξεία ή χρόνια παγκρεατίτιδα.
- Άγχος και κατάθλιψη.
- Εγκεφαλική βλάβη που σχετίζεται με το αλκοόλ.
- Απειλητική για τη ζωή στέρηση μετά από απότομη διακοπή.
- Στην εγκυμοσύνη, αυξημένος κίνδυνος αποβολής, θνησιγένειας, πρόωρου τοκετού και μακροχρόνιων προβλημάτων στο παιδί.
Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια
Κάλεσε το 166 ή το 112, ή πήγαινε στα επείγοντα (ΤΕΠ), αν:
- Κάλεσε αμέσως ασθενοφόρο ή πήγαινε στα επείγοντα (ΤΕΠ) του νοσοκομείου αν, μετά τη διακοπή του αλκοόλ, εμφανιστούν έντονο ορατό τρέμουλο, ασυνήθιστη ανησυχία, ευερεθιστότητα ή έντονη αναστάτωση.
- Ζήτησε άμεση επείγουσα βοήθεια για σύγχυση, ψευδαισθήσεις ή σπασμούς μετά τη διακοπή του αλκοόλ.
- Μην οδηγήσεις προς τα επείγοντα. Ζήτησε να σε μεταφέρει κάποιος άλλος ή κάλεσε ασθενοφόρο και πάρε μαζί σου τα φάρμακα που χρησιμοποιείς.
Πότε να δεις γιατρό σύντομα
- Αν ανησυχείς για την κατανάλωσή σου ή θέλεις βοήθεια για να σταματήσεις.
- Αν εμφανίζεις άγχος, αϋπνία, ιδρώτα, ναυτία ή εμέτους όταν προσπαθείς να σταματήσεις· ζήτησε βοήθεια πριν από νέα προσπάθεια διακοπής.
- Αν ανησυχείς για την κατανάλωση κάποιου άλλου.
- Αν είσαι έγκυος ή σχεδιάζεις εγκυμοσύνη και δυσκολεύεσαι να σταματήσεις το ποτό.
Ποιος γιατρός: Ψυχίατρος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα
Συχνές ερωτήσεις για τον αλκοολισμό
Αν αντέχω πολύ το ποτό, έχω μικρότερο κίνδυνο αλκοολισμού;
Όχι. Το να χρειάζεσαι περισσότερο αλκοόλ για να νιώσεις την επίδρασή του δεν σε προστατεύει και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο διαταραχής χρήσης αλκοόλ. Η κρίση και οι δεξιότητες οδήγησης επηρεάζονται πριν εμφανιστούν εμφανή σημάδια μέθης.
Στον αλκοολισμό, επηρεάζει το αλκοόλ διαφορετικά τις γυναίκες;
Οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες σε αρκετές βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες βλάβες από το αλκοόλ σε σύγκριση με τους άνδρες. Προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν νωρίτερα και με μικρότερη κατανάλωση.
Αν αντιμετωπίζω αλκοολισμό, χρειάζεται προσοχή με άλλα φάρμακα;
Ναι, το αλκοόλ μπορεί να αλληλεπιδράσει με πολλά φάρμακα, ακόμη και με όσα δεν χρειάζονται συνταγή, καθώς και με ορισμένα φυτικά σκευάσματα. Συζήτησε με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου για τις πιθανές αλληλεπιδράσεις.
Η σελίδα είναι απλοποιημένη, δική μας σύνοψη επίσημων ιατρικών κειμένων δημόσιων φορέων υγείας για τον αλκοολισμό και δεν αντικαθιστά τον γιατρό σου. Δεν κάνει διάγνωση: για τα δικά σου συμπτώματα και τη θεραπεία συζήτησε με γιατρό.
Σε επείγον κάλεσε το 166 ή το 112.
Τελευταίος έλεγχος: 10/11/2026
